”Бүс ба зам өчигдөр, өнөөдөр, маргааш” баримтат кино нээлтээ хийлээ. “Найрамдал 70” хүндэтгэлийн тоглолт боллоо. “Монголын мэдээ” 90 нас хүрлээ. Хятад анагаах ухааны соёлыг НҮБ-ын олон улсын ордонд дэлгэв. Шинэ оюутнуудын улсдаа өргөсөн бэлэг ийм байна. Да Шин нисэх онгоцны буудал хүрэх галт тэрэг нэвтэрлээ. БНХАУ байгуулагдсан өдөр цэргийн парад зохион байгуулна. Да Шин олон улсын нисэх онгоцны буудал ашиглалтад оров. Монгол Улс, БНХАУ-ын харилцаа хамгийн сайн үе шатандаа байна. Ш.Эгшиг: Амьд хэлэнд түүхэн хэлний материал ихээр хадгалагдаж байдаг. Баярын жагсаалд15 мянган цэрэг оролцоно. Хөдөө тосгон, хөдөө аж ахуйн салбарт ажиллаж буй ажилчдад мэндчилгээ дэвшүүллээ. Хоёр улсын ирээдүйн зам дардан байна. Хятад-АСЕАН-ы үзэсгэлэн болж байна. Ши Жиньпиний БНИУ-д хийх төрийн айлчлал эхэллээ. Хятад, Америкийн эдийн засаг, худалдааны уулзалт зохионо. Хайнань Хайвэн гүүр албан ёсоор ашиглалтад орлоо. Ши Жиньпин Европын гурван улсад төрийн айлчлал хийнэ. Ши Жиньпин дарга захидлын хариу илгээв. Биет бус соёлын өвийн хөгжлийг дэмжиж байна.

Өвгөдийнхөө хувьсгалт ул мөрөөр

Өвгөдийнхөө хувьсгалт ул мөрөөр
- ХКН-ын VI их хурлын байнгын үзэсгэлэнгийн ордонтой танилцъя.

     Энэ бол олны сэтгэлийг догдлуулсан зам маршрут - 1928 онд Хятадын хувьсгалын үрийг таригч 140 гаруй ХКН-ын төлөөлөгч амь насаараа дэнчин тавин хил давж, алс холын Москва хотыг зорьсон юм.

Энэ бол Хятадын Коммунист Намын түүхэн дэх маш онцгой хурал, ХКН-ын VI их хурал нь гадаадад зохион байгуулагдсан цорын ганц ХКН-ын БНХАУ-ын төлөөлөгчдийн их хурал, Хятадын хувьсгалын сэргэн мандал, хөгжилд ихээхэн ач холбогдолтой.

Хятадын Коммунист Намын VI их хурал чухам яагаад гадаадад зохион байгуулагдахаар болов? Москвагийн захын дүүрэгт орших жижиг байшин ямархан он жилийг туулсан бол? Саяхан сэтгүүлч миний бие ХКН-ын VI их хурал зохион байгуулагдсан газар дээр нь очиж, тухайн он цагийг мэдэрснээ та бүхэнтэйгээ хуваалцъя.

       Хятадын хувьсгалын хамгийн хэцүү мөчид болсон нэг удаагийн хурал

    1928 оны 06 дугаар сард Москва хотноо зүйлийн цэцэгс алагласан зуны сайхан улирал угтсан юм. Алс холын Хятадаас ирэх аялагчид энэхүү үзэсгэлэнт газрыг сонирхоно. Галт тэрэг Москвад орж ирэхэд төлөөлөгчид цонхны хөшгийг буулгав. Тэд галт тэргэндээ үлдэж, бүх аялагчдыг явж дууссаны дараа автомашин шууд галт тэрэгний зогсоолд хүрч, төлөөлөгчдийг шууд тосон хурлын газар руу хүргэнэ. Хятадын Коммунист Намын Түүх хэвлэлийн газраас эрхлэн гаргасан "Хятадын Коммунист Намын VI их хурлын төлөөлөгчдийн дурсамж"-д ийнхүү тухайн үеийн байдлыг тэмдэглэсэн байна.

Ийм болгоомжтой байх нь хэт том зүйл биш юм. "Урвалтын хүчнүүдийн удаа дараагийн цохилтоос болж, орон нутгийн намын маш олон байгууллагууд эвдэгдэлд учирсан" гэж Коммунист Интернационалийн Дорно дахины газрын холбогдох хүн тайлбарлав.

Цагаан терроризмыг хүчтэй сүйрүүлсэн, нам доторх “Зүүний” сохор хөдөлгөөний нөлөөгөөр Хятадын хувьсгал уналтад орсноор нэгэн удаагийн ХКН-ын БНХАУ-ын төлөөлөгчдийн их хурлыг яаралтай зарлан хуралдуулах шаардлагатай болж, бүх намын мэргэн ухааныг төвлөрүүлэхийн тулд намын үндэсний их хурлыг яаралтай зарлан хуралдуулах шаардлагатай байна. Хувьсгалт нөхцөл байдлыг танин мэдэх намын бүх мэргэн ухааныг төвлөрүүлэн, туршлага сургамжаа нэгтгэн дүгнэж, шинэ эрин үеийн хувьсгалын мөн чанар, даалгаврыг тодорхойлох юм.

   Гэсэн хэдий ч аюулгүй уулзалтын газар олоход тийм ч хялбар биш байлаа. Шанхай, Гуаньжөү, Макао, Хонконг зэрэг олон газрын талаар зөвшилцөж байв. Энэ үед Коммунист Интернационал 1928 оны хавар, зун Москвад олон улсын бага хурлыг хэд хэдэн удаа зохион байгуулахыг бодолцон үзэж, БНХАУ-ын Коммунист нам төлөөлөгчөө томилж оролцуулан, Хятадын Коммунист Намын Төв Хорооноос Коммунист Интернационал байгууллагад хандан, БНХАУ-ын Коммунист намын VI их хурлыг мөн Москва хотноо зохион байгуулахаар өргөдөл гаргасан байна. Коммунист Интернационал энэхүү хөтөлбөрийг хүлээн зөвшөөрөхийн зэрэгцээ Москвагийн захын дүүрэгт уулзах газрыг товложээ.

Дөрөвдүгээр сарын сүүлчээс эхлэн Хятадын Коммунист Намын VI их хуралд оролцох төлөөлөгчид хэсэг хэсгээр Москвад хүрэлцэн ирсэн байна. Замын турш цагдаа нар байцааж, дагаж мөрдсөн, аюул хаа сайгүй байсан. Нууцлалын үүднээс хурлын газарт очсон цагаасаа эхлэн төлөөлөгч бүрт дугаар өгч, жинхэнэ нэрийг нь нуун дарж, дугаараар нь нэрлэжээ. Энэ бол Хятадын Коммунист намын түүхэн дэх цорын ганц удаа юм.

1928 оны VI сарын 18-ны өдөрХятадын Коммунист Намын VI их хурал нээлтээ хийв. Хурлын 24 хоногийн хугацаанд Коммунист Интернационалын төлөөлөгч Бухарин "Хятадын хувьсгал ба Хятадын Коммунист намын үүрэг даалгавар", Чү Чиүбай улс төрийн тайлан, Жөү Эньлай зохион байгуулалтын тайлан болон цэргийн явдлын тайлан, Ли Лисан тариачдын асуудлаар тус тус тайлагнасан байна. Түүнчлэн хурлаар улс төр, цэргийн явдал, зохион байгуулалт, Совет засаг зэрэг асуудлын шийдвэр болон засвар оруулсан "Хятадын Коммунист Намын дүрэм" зэрэг олон чухал баримт бичгүүдийг нийтлэв.

- Хятадын ард түмэн зовж шаналж байх үед Хятадын хувьсгалын хамгийн хүнд хэцүү мөчид Хятадын өнцөг булан бүрээс ирсэн ХКН-ын 140 гаруй төлөөлөгчид, улс орон, үндэстнийхээ ирээдүйн хувь заяаны төлөө, Оросын ард түмний туслалцаатайгаар амь насаараа дэнчин тавьж, олон саад бэрхшээлийг даван туулж, алс холын Москвад ирж, Хятадын Коммунист Намын VI их хурлыг хуралдуулав. Хятадын Коммунист Намын VI их хурал нь намын бүтээн байгуулалт, хөгжил, Хятадын хувьсгал ба Хятадын ард түмнийг чөлөөлөх аянд чухал ач холбогдол өгсөн гэж 2013 оны 03 дугаар сарын 23-ны өдөрБНХАУ-ын Коммунист Намын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, Хятад улсын дарга Ши Жиньпин ХКН-ын VIих хурлын дурсгалт газрыг байгуулах нээлтийн ёслолд оролцохдоо ийнхүү үнэлсэн байна.

           Олон нийтийн анхаарлыг татсан сэргээн босголтын төсөл

    2021 оны эхээр сурвалжлагч Москвагийн захын дүүргийн Ү И тосгонд зочлов. Цэцэрлэгийн гудамжны 18 тоот, шар цагаан өнгө алагласан гоёмсог өнгөөр ​​чимэглэсэн европ маягийн гурван давхар байшин цасан дунд улам үзэсгэлэнтэй харагдана - Энэ бол Хятадын Коммунист намын VI их хурлын газар юм.

Энэхүү барилга 18 дугаар зуунд баригдсан. Цагаан хана наранд гялалзан харагддаг тул "Мөнгөн хаус" гэдэг сайхан нэртэй. "Хуасын гадна талд булгийн урсгал ус мурилзан урсаж, үхэр хонь ундлан, өвс бэлчээр халиурч, дөрвөн талаар нь ой мод жигдэрнэ гэж БНХАУ-ын Коммунист Намын VI их хурлын төлөөлөгч 1928 онд энэхүү үзэсгэлэнт газрыг тэмдэглэсэн байдаг.

Гэсэн хэдий ч Дэлхийн 2-р дайны дараа "Мөнгөн хуас" нь удаан хугацааны туршид засвар оруулаагүйн дээр хоёр удаагийн түймэрт бараг бүрэн сүйрсэн. Москвагийн архитектурч Омельченко:

 - Би уг нь ойролцоо амьдардаг байсан. Энэ байшингийн байдал хичнээн сэтгэл эмзэглүүлж байсныг би тод санаж байна гэлээ.

Зөвхөн Оросын ард түмэн "сэтгэл өвдөж" байгаа юм биш, харин Хятадын коммунистууд түүхэн ач холбогдлыг нь илүү мэддэг тул түүнийг нэн яаралтай хамгаалах хэрэгтэйг гүн гүнзгий ойлгосон.

2010 онд тухайн үеийн БНХАУ-ын дэд дарга Ши Жиньпин ОХУ-д айлчилж, тухайн үеийн ОХУ-ын Ерөнхий сайд Путинд БНХАУ-ын Коммунист намын VI их хурал зохион байгуулагдсан газарт дурсгалын ордон байгуулах саналыг дэвшүүлжээ. Энэ саналыг Владимир Путин халуун дотноор хүлээн авч, дэмжиж байв.

2013 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдөр Ши Жиньпин дарга, ерөнхийлөгч Путин нарын гэрчийн дагуу Хятад, Орос улс хоёр орон "БНХАУ-ын Засгийн газар ба Оросын Холбооны Улсын Засгийн газар хооронд Соёлын төв харилцан байгуулах тухай хэлэлцээр"-ийн нэмэлт протоколд гарын үсэг зурж, хурлын газрыг сэргээн засварлахаар болсныг батлав. Дараагийн өдөр нь дарга Ши Жиньпин барилгын ажлын нээлтийн ёслолын үеэр:

- Хятадын Коммунист намын VI их хурлын газар нь Хятадын хувьсгалын түүхэн чухал газар бөгөөд Хятад, Орос хоёр орны ард түмний гүн зузаан найрамдлын чухал бэлгэ тэмдэг юм. Хятадын коммунист нам, хятадын засгийн газар, хятадын ард түмэн ХКН-ын VI их хурлын энэхүү түүхэн үйл явдлыг маш их дээдэлдэг. Хятад, Оросын ард түмний харилцан дэмжиж ирсэн түүхийг мөн дээдэлдэг. Бид БНХАУ-ын Коммунист намын VI их хурлын дурсгалт газрыг байгуулж байгаа нь түүхээ санах, Хятад, Оросын уламжлалт найрамдлыг өвлүүлэх, урагшлуулах, хоёр орны найрамдлыг үеэс үед сурталчлах эрхэм зорилготой юм гэж хэлсэн байна.

Сэргээгдсэний дараа тус дурсгалт газрыг Москва дахь Хятадын соёлын төвийн салбар болгон ашиглаж, ХКН-ын VI их хурлын байнгын үзэсгэлэн гаргах бөгөөд үзэгчдэд үнэ төлбөргүй нээлттэй болгоно.

- Хуучин тууриас үзэсгэлэнгийн ордон хүртэлх бүхий л үйл явцыг би харсан. Сэргээн босголтын төсөлд ОХУ-ын Төрийн хөрөнгийн товчоо, Эрчим хүчний товчоо зэрэг олон нэгж байгууллагууд болон хот, дүүрэг, шяны зэрэглэлийн засгийн газар холбогдож байна гэжОХУ-д суугаа БНХАУ-ын ЭСЯ-ны Соёлын зөвлөх, БНХАУ-ын Коммунист намын VI их хурлын Байнгын үзэсгэлэнгийн ордны захирал Гүн Жяжя танилцуулав.

Сэргээн босголтын төсөл нь сэргээн босголтын ажил хийгдэхээс гадна "Хуучнаа урьдын адил засах" ажил юм. Москвагийн Соёлын өвийн товчооны орлогч дарга Михаил Мирзоян:

 - Сэргээн босгох явцад барилгын түүхэн эх элементүүдийг тэмдэглэхэд дэвшилтэт лазер сканнерын технологийг ашиглахын зэрэгцээ архивын материалуудтай хослуулан шинжлэх ухааны үүднээс сэргээн засах төлөвлөгөө боловсруулж, соёлын дурсгалт зүйлийг нарийвчлан нэмэгдүүлэх зорилгоор байгуулагдсан гэж хэллээ.

Сэргээн босголтын ажлыг гүйцэтгэсэн Хятадын барилгын нэгдүгээр товчооны төслийн баг ОХУ-д урт хугацааны өвлийн улирлын барилгын ажлын тусгай аргыг судалж, барилгын ажлын таван сарын хугацааг хэмнэжээ. 2016 оны 06 дугаар сарын 20-нд Сэргээн босголтын төслийг Хятад, Оросын хамтарсан хүлээн авах баг хүлээн авав.

       Түүхэн өв уламжлал, нөхөрлөлийн тавцан

     Сэргээн засварласны дараах Хятадын Коммунист намын VI их хурлын газар нь Хятадын Коммунист намын түүхэн дэх Хятадын цорын ганц гадаадад байрлах үзэсгэлэнгийн ордон болсон юм. Нэгдүгээр давхарт байгаа үзэсгэлэнгийн агуулгыг "Хятадын Коммунист Намын VI их хурлыг хуралдуулахын өмнөх нөхцөл байдал", "Хятадын Коммунист намын VI их хурлын бэлтгэл ба хуралдаан", "Хятадын Коммунист Намын VI их хурлын дараах хувьсгалт хөдөлгөөний хөгжил" гэсэн гурван хэсэгт хуваажээ. Улс төрийн зургаан том шийдвэр, газар шорооны асуудлаар тогтоосон шийдвэр, цэргийн явдлын тайлан илтгэл зэргийг хятад, орос хэл дээр бүрэн хадгалсан байдаг.

Цагаан гантиг шатаар дээш гарахад дээд давхарт хурлын танхим болон төлөөлөгчийн байрлах өрөөний байдал харагдана. Хятадын Коммунист намын VI их хурлын үзэсгэлэнгийн ордны орлогч дарга Ли Шөү-И:

 - Хятадын Коммунист намын VI их хурлын анхны дүр төрхийг харуулахын тулд тухай үеийн эд хогшлыг аль болох сэргээн засварласан гэж хэлсэн байна. Сурвалжлагч миний бие хурлын тэргүүлэгчийн индэр дээрх урт ширээ нь цасан цагаан ширээний бүтээлгээр хучигдсан, дээр нь улаан хөндлөн бичээс өлгөж, "Хятадын Коммунист Намын VI их хурал" гэсэн үсгийг хятад, орос хэлээр бичжээ. Индрийн доод талд нь урт урт вандан сандлууд байна. Төлөөлөгчдийн байрлаж байсан өрөөнүүдэд сонгодог хэв маягийн модон ор, бичгийн ширээ, ханан дээр тосон будгаар зурсан зургууд хүмүүст цаг хугацаа, орон зайд аялах мэдрэмжийг төрүүлнэ.

Ли Шөү-И:

 - 2016 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдөр үзэсгэлэнгийн ордон нээгдсэнээс хойш 1100 гаруй төлөөлөгч баг, 24000 орчим зочин хүлээн авсан гэж хэлэв.

Энд хүмүүс хувьсгалт өвгөдийнхөө ул мөрийг олж хардаг.

- Би ааваараа болон тэр үеийн хувьсгалчдаараа бахархдаг. Өнөөдөр Хятадын Коммунист нам тус санаа зорилгоо марталгүй, үрэгдсэн баатруудаа хүндэтгэн дурсаж байгаад сэтгэл хөдөлж байна гэж үзэсгэлэнгээр аавынхаа нэрийг харсан Рэнь Бишигийн охин Рэнь Юаньфан хэллээ.

Энд хүмүүс гэр орноо санах сэтгэлээ тайвшруулж, Хятадын өнөөдрийн хүчирхэг байгаа шалтгааныг тунгаан бодож байна.

 - Үзэж тойрох болгонд сэтгэлд дулаахан мэдрэмж төрж, "Коммунист нам байхгүй бол БНХАУ байхгүй гэсэн утгыг жинхэнэ утгаар нь ойлгох болно гэж Орос дахь Хятадын харъяат, хятад иргэдийн холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга бөгөөд гүйцэтгэх дэд дарга Ү Хао хэлжээ.

Энд хүмүүс өнгөрсөн үеэ эргэн харж, тэмцлийн шавхагдашгүй хөдөлгөх хүчийг олж авах боломжтой.

- Шаргуу суралцаж, залуу насандаа шаргуу хөдөлмөрлөхийг би үргэлж  өөртөө сануулж, Хятадын үндэстнүүдийн агуу их сэргээн мандлын Хятадын мөрөөдлийг биелүүлэхийн төлөө чармайх болно гэж Орос дахь Хятад оюутны холбооны дарга асан Лү Сэньтүн хэлэв.

Үзэсгэлэнгийн ордон нээгдсэн өдрөөс хойш үзэсгэлэнгийн ордон нь Хятад, Оросын ард түмний соёлын солилцоо, харилцан ойлголцлыг нэмэгдүүлэх тавцан болж, өдгөө 60 гаруй тоглолт, үзэсгэлэн, үдэшлэг, лекц зэрэг арга хэмжээг зохион байгуулаад байна.

Ярилцлагын үеэр галерей ажиллуулдаг Ирина Рябушкина үзэсгэлэнгийн ордонд "Мөнгөн хуас"-ын тосон будгийн зураг хүргэж байхтай тааралдав.

- Үзэсгэлэнгийн ордон нээгдсэний дараа бүгд ойр ойрхон сонирхон, хүүхдүүд энд Хятадын уламжлалт баяр ёслолын арга хэмжээнд оролцохоор ирдэг. Энэ жил нь Хятад улсын Коммунист нам байгуулагдсаны 100 жилийн ой юм. Хятадын ард түмний амьдрал улам сайжирч, Хятад улам бүр цэцэглэн хөгжих болтугай гэж тэрээр хэллээ.

Зохиогч:Нийтлэл: ИНЬ ШИНЬ ЮЙ, ЖАН ГУАНЖЭН
Найруулагч:М.БАНДИ
Эх сурвалж:http://www.solongonews.mn/
Мэдээ үзсэн:463
Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой