Энэ нь Хятад улсаас зохион байгуулж байгаа тав дахь удаагийн ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалт бөгөөд зохион байгуулагдсанаас хойших хамгийн том уулзалт болно.
ШХАБ нь хүйтэн дайны дараах үед байгуулагдаж, хөгжсөн. Энэ нь геополитикийн сөргөлдөөнийг эрэлхийлдэггүй, гуравдагч этгээдийг “онилдоггүй” бөгөөд хүн төрөлхтний энх тайван, хөгжлийн төлөө тэмүүлсэн түүхэн чиг хандлагад нийцдэг. Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагыг үүсгэн байгуулах тунхагт "Харилцан итгэлцэл, харилцан ашигтай, эрх тэгш байдал, зөвшилцөл, олон талт соёл иргэншлийг хүндэтгэх, хамтдаа хөгжих" үндсэн дээр "Шанхайн үзэл баримтлал"-ыг тодорхой тодорхойлсон байдаг. Энэ нь өөр өөр соёл иргэншил, нийгмийн тогтолцоо, хөгжлийн замтай улс орнуудыг ШХАБ-ын хүрээнд нэгдэж, хамтран ажиллах хүчирхэг хөдөлгөгч хүч, үндсэн баталгаа болж байна. Энэ нь мөн ШХАБ-ыг Евразийн бүс нутагт тогтворжуулагч гэж үзэх, хамтын ирээдүйтэй хамтын нийгэмлэгийг бий болгох чухал үндэс суурь юм.
ШХАБ-ын гишүүн орнууд НҮБ-ын дүрмийн зорилго, зарчмыг чанд сахиж, бие биенийхээ тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэн, бие биенийхээ дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй, хүч хэрэглэх, заналхийлэхээс татгалзах, эрх тэгш үйл ажиллагаа явуулах, бүх асуудлыг харилцан зөвлөлдөх, хөрш бүс нутагт нэг талын цэргийн давуу байдлыг эрэлхийлэхгүй байх хэрэгтэй. Цаашилбал, гишүүн орнууд тэгш харилцаатай байж, бие биенийхээ язгуур ашиг сонирхол, тулгамдаж буй томоохон асуудлыг чин сэтгэлээсээ хүндэтгэн, байгууллагын хүрээнд шийдвэрүүд зөвшилцлийн үндсэн дээр гаргана.
Хамтын хөгжлийн тухайд, ШХАБ байгуулагдсан цагаасаа эхлэн бүс нутгийн санал зөрөлдөөнөө сааруулж, хамтын хөгжлийг ахиулна гэсэн бүх талуудын хүлээлтийг хүлээсээр ирсэн. Энэ нь гишүүн орнуудын стратегийн бие даасан байдлыг нэмэгдүүлэх, тогтвортой хөгжилд хүрэх чухал талбар болж байна.
Нэг талдаа, ШХАБ-ын орнууд бүс нутгийн хөгжлийн стратегийг өндөр чанартай уялдуулах, дэд бүтцээр холбогдох, хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэр, эко үйлдвэрлэл, дижитал эдийн засаг зэрэг салбар дахь хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн гүнзгийрүүлэх, бүс нутгийн тогтвортой хөгжилд хувь нэмэр оруулах ажлыг үргэлжлүүлсээр байна. Нөгөөтэйгүүр, ШХАБ шинэ хэлбэрийн олон улсын харилцааг бий болгож, олон талт үзлийг баримталж, хуучирсан тэг нийлбэр тоглоомын үзэл баримтлал, "жижиг тойрог" парадигмаас татгалзахыг эрмэлзэж байна. Энэ нь ШХАБ болон олон улс, бүс нутгийн байгууллагуудын хоорондын харилцаа холбоог бэхжүүлэхийг дэмжинэ. Цаашилбал, ШХАБ-ын нэгдсэн хөгжил нь бүс нутгийн болон дэлхийн засаглалтай салшгүй холбоотой.
ШХАБ-ыг үүсгэн байгуулах тунхаглалд ардчилсан, шударга, эрх тэгш олон улсын улс төр, эдийн засгийн шинэ дэг журмыг бий болгох амлалтаа тодорхой тусгасан нь дэлхийн өмнөд бүс нутгийн орнуудад улам бүр хүлээн зөвшөөрч байна. Иймээс Монгол Улс "ШХАБ-ын гэр бүл"-ийн хүрээнд харилцан ашигтай байж, харилцан уялдаатай хамтдаа хөгжих үр дүнд хүрч, ШХАБ-ын гишүүдтэй мөр зэрэгцэн Евразид аюулгүй, хөгжсөн, цэцэглэн хөгжсөн орон зайг бий болгохын төлөө ажиллах боломжтой.
Ерөнхийдөө "Шанхайн үзэл баримтлал" бол ШХАБ-ын хөгжлийнх нь эрч хүч, үндэс суурь. Цаашид олон улсын ээдрээтэй байдлын дунд "Шанхайн үзэл баримтлал" ШХАБ-ын зөв чиг хандлагыг хадгалсаар байх болно. "Шанхайн үзэл баримтлал"-ыг сурталчлах нь "ШХАБ-ын гэр бүл"-ийн хамтын ажиллагааны зөвшилцлийг бий болгож, улмаар зохион байгуулалтын механизмыг сайжруулж, үйл ажиллагааны чадавхийг нэмэгдүүлэхэд тусална.
/Зохиогч: Ли Чао – ӨМӨЗО-ны Нийгмийн Шинжлэх Ухааны Хүрээлэнгийн “Бүс ба Зам" судалгааны газрын дэд судлаач/
