14-р таван жилийн төлөвлөгөөний хугацаанд Хөххотын гааль нь Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн коридорын гол зангилаа болох газар зүйн байршлын давуу талаа ашиглан гадаад худалдааны чансаатай хөгжлийг цогцоор нь хангах зургаан шинэ нээлтийг хийсэн. Гаалийн бүрдүүлэлтийг хөнгөвчлөх шинэчлэлийг гүнзгийрүүлжээ. Хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний хувьд гаалийн бүрдүүлэлтийн хугацааг 40 хувиар бууруулсан байна.
Хятад, Монголын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүсийг амжилттай бүртгүүлснээр Хөххот, Ордосын цогц баталгаат бүсийн импорт, экспортын үнэ 2020 онд 1.26 тэрбум юань байсан бол 2024 онд 13.24 тэрбум юань болж өссөн. Ордос, Бугат, Эрээн хотын хил дамнасан цахим худалдааны цогц туршилтын бүсүүдийг дараалан бүртгүүлж, үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Эрээн хотын Сайн-Ус, Бугатын Дүнхэ нисэх онгоцны буудал, Ордосын цогц хяналтын цэг, Хөххотын Цагаан сураврга олон улсын нисэх онгоцны буудлын импортын усны бүтээгдэхүүний хяналтын цэгийг амжилттай бүртгүүлэхэд дэмжлэг үзүүлсэн. Мөн Эрээн хот, Замын-Үүдын хурдны замын боомтын 24 цагийн туршилтын ажиллагааг дэмжиж, гаалийн бүс доторх бүх хурдны замын боомтууд 8 ба түүнээс доош суудалтай тээврийн хэрэгслийг хүлээн авах боломжтой болохыг баталгаажуулсан. 14-р таван жилийн төлөвлөгөөний хугацаанд Өвөр Монголын боомтын ачаа тээврийн хэмжээ жилээс жилд нэмэгдэж, 2020 онд 66.334 сая тонноос 2024 онд 123 сая тонн болж мэдэгдэхүйц өсч, Хятадын бүх эх газрын хилийн боомтуудыг тэргүүлэв.
Мөн "Бүс ба Зам" санаачилгыг хамтран бүтээн байгуулахад шинэ амжилтууд гарлаа. 14-р таван жилийн төлөвлөгөөний хугацаанд Өвөр Монголын Эрээн хотын төмөр замын боомтоор Хятад-Европын 15,000 гаруй ачааны галт тэрэг өнгөрч, Ази, Европын 10 гаруй улс орон, 140 гаруй дотоодын болон олон улсын хот, өртөөнд хүрчээ. Хятад-Европын төмөр замаар дамжин экспортолж буй бараа бүтээгдэхүүний төрлийг тасралтгүй нэмэгдүүлж, дотооддоо үйлдвэрлэсэн автомашин, машин механизм, тоног төхөөрөмж, электрон хэрэгсэл зэрэг өндөр нэмүү өртөг шингэсэн бараа бүтээгдэхүүний 40 гаруй хувийг эзэлж байгаа нь "Хятадад үйлдвэрлэв" бүтээгдэхүүний дэлхийн хэмжээнд гарах чухал тавцан болгож байна.
Ургамалын үр, самрын үрийн бүтээгдэхүүний техникийн худалдааны арга хэмжээний үндэсний анхны судалгаа, үнэлгээний бааз байгуулагдсан нь Монгол Улсад амьд үхэр, өндөгний анхны багц экспортлоход дэмжлэг үзүүлж, гэрийн тэжээвэр амьтдын хоол зэрэг 33 тусгай хүнсний бүтээгдэхүүний анхны экспортыг хийх боломжийг олгосон. Хүнсний экспортын үнэ гурван жил дараалан (2022, 2023, 2024) хоёр оронтой тоогоор өссөн бөгөөд ургамалын үр, самрын үр, төмсний бүтээгдэхүүний экспорт улсдаа тэргүүлж байна.
Эрчим хүч, нөөцийн гаалийн бүрдүүлэлт шинэ амжилтад хүрсэн. Импортын Монгол нүүрсийг шалгах, хүлээн авах туршилтын хөтөлбөрийг дэмжсэн. Импортын зэсийн баяжмалын хамтарсан "боомт + очих газар" хяналтыг хэрэгжүүлснээр хүргэлтийн мөчлөгийг 15-20 хоногоос 3-5 хоног болгон бууруулсан.
Хятад-Монголын гаалийн хамтын ажиллагаа шинэ чиглэлд өргөжиж, Хятад-Монголын хилийн бүс дэх гаалийн холбоо барих ажилтнуудын жил тутмын уулзалт зэрэг таван үйл ажиллагааны механизмыг бий болгосон. Хятад-Монголын АЕО-ийн харилцан хүлээн зөвшөөрөх хэлэлцээрийг 2025 оны 6-р сард албан ёсоор хэрэгжүүлж, Монгол Улс руу экспортолдог Хятадын АЕО-ийн 500 гаруй аж ахуйн нэгж ашиг хүртэх болно. Энэ оны эхний 10 сарын байдлаар АЕО-ийн аж ахуйн нэгжүүдийн Монгол руу экспортолсон хэмжээ 4.151 тэрбум юаньд хүрсэн. Цаашилбал, Хятад-Монголын хилийн гаалийн хооронд статистикийн мэдээлэл солилцох, харьцуулсан үр дүнг хэрэгжүүлэх, Хятад-Монголын хууль бус наймаатай тэмцэх хууль сахиулах байгууллагын хамтын ажиллагаа гүнзгийрсэн. Хоёр гаалийн хамтын ажиллагаа, солилцоо тасралтгүй гүнзгийрч, амжилттай болж байна.





































































