-“Шанхныхаа үсийг өөд нь татахаа мартсан цагт эмэгтэй хүн хормой дээрээ гишгэж эхэлдэг”. Энэ Дарамын Батбаяр зохиолчийн өгүүллэгт тусгасан үг. Энэ нь үсээ самнаж бай гэсэн санаа биш л дээ. Бүсгүй хүн  хэзээ ямагт цоглог, өөдрөг бай гэсэн агууламж. Бид өрх гэрээ өөд нь татдаг, үр хүүхдээ гараас нь хөтөлж хүн болгодог. Бид өөдрөг гэгээн байж, араасаа олон хүн дагуулах учиртай.   

 

-Үнэ цэнээ мэдэр, бас мэдрүүл. Зөв үг хэллэг хэрэглэ. Уурлаж бухимдахдаа ч тэр, зөв эерэг хандлагаас харьцаж бай. Хэнийг ч хэний ч өмнө бүү муул. Хадмуудаа нөхөртөө бүү муул, нөхрийнхөө алдааг зөвхөн орон гэрийнхээ хэмжээнд хэлэлцдэг бай.  

 

-Эмх цэгцтэй байж хүүхдүүдээ сайнаар хүмүүжүүлэхийн төлөө хэлэх үгээ ч хэлээ хазан тэвчиж сур. Хүүхэд тань сонсож, дуурайж өсдгийг битгий мартаарай. Хараал зүхлийн үг урсгаснаас учирлалын үг сэтгэлд илүү хүрдэг юм. “Дандаа” гэдэг үгийг үгийн сангаасаа болж л өгвөл хасаарай. Өмнө бичсэнчлэн “Би гэдэг хандлага биш, харин “Та”, “Чи” гэдэг илэрхийллийг зориуд хэрэглээд үзээрэй. Гэрт дэгдэх хэрүүл ойлголцлоор солигдохыг мэдрэх болно.

 

-Цалингаасаа өөртөө зориулдаг сантай бай. Бусдаас бэлэг горьдон хүлээх биш, өөртөө бэлэг бэлдэх гайхамшигтай. Тиймээс өөртөө бэлэг барих цөөн хэдэн мөнгөтэй бай.

  

-Нууцлаг бай. Үйлдлээ нуух гэсэн санаа биш ээ. Үнэлэмжиндээ итгэж, өөрийгөө зарлахгүй тунхаглахгүй амьдар. Тийм эмэгтэйд эр хүн дуртай байдаг. Учир нь үглэж дуулдаг эмэгтэйд биш, санаандгүй төсөөллийг амьдралд буулгаж чаддаг эмэгтэйг тэд сонгодог юм

 

-Дэлгүүр хэс. Хэтэвч тань нимгэн ч гэсэн харцаараа лангууг хоосолж бай. Өөртөө бэлэг бэлд. Хүнээс бүү хүлээ. Түүндээ таашаал амталж сур. Ганц оймс, эсвэл уруулын будаг,... юу ч байж болно, зүгээр  таашаалыг л хай. Түүнээс одод гэж өөрийгөө нэрлэдэг хүмүүсийн хэрэглээг өөртөө нялах гэж сэтгэл зүрхээ бүү ядраа. Энэ бүхнийг лозун болголгүй эвтэйхнээр аваад хэрэгжүүлэхийг хичээгээрэй. Толиндоо харахдаа зүсээ биш, сэтгэлээ тольдоорой бүсгүйчүүд ээ. Ер нь хүний хэн байх нь сэтгэлээс үүдэлтэй. Сэтгэл тавьсан бүх л зүйл үнэн болоод аз жаргалтай байдаг даа. Амьдрал гэдэг онош биш, түүнийг тайлан илэрхийлэх мөч бүхэн юм шүү. Эмэгтэй хүн өөрт таалагдсан зүйлээ олж харахад нүдний хүүхэн хараа өргөсч, зүрхний цохилт ихэсдэг. Хүн дурлалд шатахаараа бас ийм мэдрэмжийг амталдаг гэнэ. Тиймээс дурламтгай хүн залуу жавхаатай явдгийн нэгэн нууц ч байж мэднэ. Харин хүссэн бараагаа худалдан аваад дэлгүүрээс гарахдаа эмэгтэй хүн эргээд хэвийн байдалдаа ордог байна.  

 

-Өөрийгөө хэзээ ч бүү ялла. Чиний хийсэн бүхэн хангалттай гэж бод. Хангалтгүй санагдвал юун дээр гэдгээ бодитоор тооц. Бүсгүй хүн гутруу явах шалтгаанаа өөрөө бүтээдэг. Эр хүн харин хэзээ ч тэгдэггүй. Тэд бардам, омголон болоод амгалан байдаг. Учир нь, тэр нь эр хүнд оноосон байгалийн өгөгдөхүүн юм. Эмэгтэйчүүд бид бүхний өмнө буруутан мэт гудайдаг. Тэгсэн хэрнээ өөрөө бүхнийг үүрч явдаг.  Гэвч бодитоор харвал харин ч бүсгүй хүн амьдрал хэмээх их тоонотын нугаршгүй хос баганын нэгэн билээ. Үүнийгээ зорилго болго, зовлон гэж бүү бод.  

 

-Санаачилгыг өөртөө барьж чаддаг бай. Амьдралд урин дуудагч, дагуулан замчлагч нь байж, хэрэгтэй үед цойлон нисэх бүргэд лугаа зоригтой байж сур. Бүргэд бусдын жигүүрийг харж даган дэвдэггүй, харин өөрөө нисэн дүүлэх цагаа олзтойгоо хамт онилдог. Үүн шиг бүсгүй хүн амьдралын замд хэн нэгнийг давтан дуурайх биш, хүлээзнэн эргэлзэх биш, харин замчлагч нь байхын тулд нөхөртэйгээ дотнын зөвшигч нь, итгэлтэй анд нь байх учиртай.