БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин тухайн бүс нутгийн цагаар 12-р сарын 8-ны өдөр Рияд дахь хааны ордонд Саудын Арабын угсаа залгамжлах хунтайж, ерөнхий сайд Мухаммед бин Салман бин Абдел Азиз Аль Саудтай хэлэлцээ хийв.
Ши Жиньпин хэлэхдээ, Саудын Араб нь Араб, Исламын ертөнцийн чухал гишүүн, олон талт дэлхийн чухал бие даасан хүч, Хятадын дунд зүүн бүс нутгийн стратегийн чухал түнш юм. Сүүлийн жилүүдэд Хятад-Саудын Арабын харилцаа хөгжлийн өндөр түвшинд хадгалагдаж байна. Өнөөгийн байдлаар олон улсын болон бүс нутгийн нөхцөл байдал гүнзгий, нарийн төвөгтэй, хувьсан өөрчлөгдөж, Хятад-Саудын Арабын харилцааны стратегийн болон ерөнхий шинж чанар улам тодорч байна. Хятад улс Саудын Арабтай харилцааны хөгжлийг ерөнхий дипломат нөхцөл байдалд, нэн ялангуяа дунд зүүн бүс нутгийн гадаад харилцааны тэргүүн чиглэл болгон тавьж, үндэсний сэргэн мандалтын замд Саудын Арабтай нягт хамтран ажиллах, хөгжлийн стратегийн холбоог бэхжүүлэх, янз бүрийн салбарт бодит хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх, олон улсын болон бүс нутгийн үйл ажиллагаанд харилцаа, зохицуулалтыг сайжруулах, Хятад-Саудын Арабын иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцааг илүү их хөгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэхэд бэлэн байна.
Мөн хэлэхдээ, Хятад улс Үндэсний бүрэн эрхт байдал, аюулгүй байдал, тогтвортой байдлыг хамгаалахад Саудын Арабыг тууштай дэмжиж, үндэснийхээ нөхцөлд тохирсон хөгжлийн замыг үргэлжлүүлэн дагахад Саудын Арабыг дэмжиж байна. Хятад улс Саудын Арабын “Алсын хараа-2030”, “Ногоон Дунд Зүүн” зэрэг хөгжлийн томоохон санаачлагуудыг дэмжиж, Саудын Арабын аж үйлдвэржилтийн үйл явцад идэвхтэй оролцож, Саудын Арабын эдийн засгийг олон янзаар хөгжүүлэхэд туслахад бэлэн байна. Хоёр тал "Бүс ба зам" санаачилга болон Саудын Арабын "Алсын хараа-2030"—н холбож, хоёр орны хамтын ажиллагааг янз бүрийн салбарт дэмжин, илүү үр дүнд хүрэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх ёстой. Хятад улс Саудын Арабтай эрчим хүчний бодлогын асуудлаар харилцаа, зохицуулалтыг бэхжүүлэх, түүхий нефтийн худалдааны хэмжээг өргөжүүлэх, олборлолт, хөгжлийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх, Фүжянь Гүлэй этилен зэрэг эрчим хүчний хамтын ажиллагааны томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлэхэд бэлэн байна.
Хятад улс Саудын Арабтай үйлдвэрлэлийн хүчин чадал, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтад хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлж, Хятад-Саудын Арабын Жизанд аж үйлдвэрийн төвлөрсөн бүс нутаг, дэд бүтцийн томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, санхүүгийн хамтын ажиллагааны түвшинг дээшлүүлэх, цахим худалдаа, цахим эдийн засаг, цэвэр эрчим хүч, өндөр технологи, агаар мандлын судалгаа, хөгжлийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн, хууль сахиулах аюулгүй байдал зэргийг бэхжүүлэхэд бэлэн байна. Саяхан Саудын хятад хэл сурч байгаа100 гаруй хүмүүс надад хятадаар захидал бичсэн юм. Би маш их баяртай байна. Хятад улс Саудын Арабтай хамтран хоёр орны хятадын боловсролын хамтын ажиллагаанд илүү их үр дүнг сурталчлахад бэлэн байна. Хятадын тал Саудын Арабыг Хятадын иргэдийн зохион байгуулсан гадагшаа аялахад чиглэсэн улсаар жагсааж, хоёр талын ажилтнуудын солилцоо, хүмүүсийн солилцоог өргөжүүлэхээр тохиролцжээ.
Ши Жиньпин онцлохдоо, Хятад улс олон улсын болон бүс нутгийн үйл хэрэгт илүү их үүрэг гүйцэтгэхэд Саудын Арабыг дэмжиж, НҮБ, G20 зэрэг олон талт тавцан дээр Саудын Арабтай харилцаа, зохицуулалтыг бэхжүүлэхэд бэлэн байна. Өнөөгийн нөхцөлд, Хятад-Арабын улсуудын анхдугаар дээд хэмжээний уулзалт, Хятад-Парисын булангийн хамтын ажиллагааны зөвлөлийн дээд хэмжээний уулзалт онцгой ач холбогдолтой бөгөөд ирэх хугацаанд Хятад-Арабын харилцаа, Хятад-Парисын булангийн хамтын ажиллагааны харилцаанд стратегийн тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэнэ. Хятад улс Саудын Араб, Арабын орнуудтай хамтран Хятад-Арабын харилцаа, Хятад-Парисын булангийн харилцааны түүхэн дэх чухал үйл явдлуудыг хийж, Хятад-Арабын харилцаа, Хятад--Парисын булангийн хамтын ажиллагааны харилцааг шинэ түвшинд гаргахын тулд тэсэн ядан хүлээж байна.
Мухаммед хэлэхдээ, Саудын Араб, Хятад хоёр улс маш ойр дотно, найрсаг харилцаатай. Саудын Араб бол дунд зүүн бүс нутгийн Хятадын стратегийн хамтын ажиллагааны түнш юм. Хятадын эдийн засаг эрч хүчтэй хэвээр байна. Саудын Араб ч “ Алсын хараа-2030”-ыг бодитоор хэрэгжүүлэхийн төлөө хичээн ажиллаж байна. Саудын Араб Хятадтай харилцан дэмжлэгээ нэмэгдүүлж, Саудын Араб-Хятадын иж бүрэн стратегийн түншлэлийг илүү өндөр түвшинд хүргэхийн төлөө хамтран ажиллахыг тэсэн ядан хүлээж байна. Ши Жиньпингийн энэхүү айлчлал нь Саудын-Хятадын харилцааны түүхэн дэх чухал үйл явдал болж, янз бүрийн салбарт Саудын-Хятадын хамтын ажиллагаанд илүү их үр дүн үзүүлэх, Саудын Араб, Хятадын ард түмэнд илүү ашигтай байх, хоёр орны нийтлэг хөгжил, хөгжил цэцэглэлтийг илүү сайн ухаарах болно гэж үзэж байна. Саудын Араб нэг Хятадын зарчмыг тууштай дэмжиж, өөрийн бүрэн эрхт байдал, аюулгүй байдал, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хамгаалахад Хятадыг тууштай дэмжиж, Хятадын арга хэмжээ, хүчин чармайлтыг эрс дэмжиж, хүний эрхийн нэрээр Хятадын дотоод хэрэгт гадны хүчний аливаа оролцоог шийдвэртэй эсэргүүцэж байна. Саудын Араб цаашид Хятадтай "Бүс ба зам"-ыг идэвхтэй бүтээн байгуулж, худалдаа, харилцан хөрөнгө оруулалтыг өргөжүүлэх, Саудын Арабын аж үйлдвэржилтийн үйл явцад идэвхтэй оролцох, Саудын Арабын томоохон дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт, эрчим хүчний төслийн хамтын ажиллагаанд оролцох, авто зам, шинжлэх ухаан, технологи, химийн бодис, уул уурхай болон бусад салбарын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд илүү олон Хятадын аж ахуйн нэгжүүдийг хүлээн авахад бэлэн байна.
Бид Хятадыг Саудын Арабын "Ногоон Зүүн Өмнөд" санаачлагыг дэмжиж байгаад талархаж байна. Саудын Араб улс хятадтай цэвэр эрчим хүч, ногоон хөгжил болон бусад салбарт хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, ажилтнуудын солилцоо, соёлын солилцоог өргөжүүлэхэд бэлэн байна. Хятад улс хятадын боловсролын чадавхиа дээшлүүлэхэд Саудын Арабыг үргэлжлүүлэн дэмжинэ гэдэгт найдаж байна. Хятад улс Саудын Арабыг Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын яриа хэлэлцээний түнш болоход нь дэмжиж байгаад талархаж байна. Мөн G20, BRICS зэрэг олон талт хүрээнд Хятад улстай харилцаа, зохицуулалтыг бэхжүүлж, эрчим хүчний аюулгүй байдал, хүнсний аюулгүй байдал, уур амьсгалын өөрчлөлт зэрэг сорилтуудыг шийдвэрлэхэд хамтран ажиллах, бүс нутгийн гол тулгамдсан асуудлуудаар яриа хэлэлцээ, хамтын ажиллагаанд нягт хамтран ажиллахад бэлэн байна. Ингэснээр бүс нутгийн энх тайван, аюулгүй байдал, тогтвортой байдлыг хадгалах, бүс нутгийн нийтлэг аюулгүй байдлыг бодитойгоор биелүүлэхэд хувь нэмэр оруулах юм. СаудынАраб-Хятадын харилцаа, Парисын булангийн хамтын ажиллагааны харилцааны цаашдын хөгжлийг дэмжихэд Саудын Араб эерэг үүрэг гүйцэтгэхэд бэлэн байна. Би Саудын Араб-Хятадын харилцааны ирээдүйд итгэл дүүрэн байна гэв.
Хоёр орны удирдагчид "Бүс ба зам", хууль, боловсрол, устөрөгчийн эрчим хүч, хөрөнгө оруулалт, орон сууц болон бусад салбарын хамтын ажиллагааны баримт бичгүүдийг харилцан солилцох ёслолд хамтран оролцлоо.
