Африкийн Холбооны 36 дахь удаагийн дээд хэмжээний уулзалт 02-р сарын 18-нд Этиопын нийслэл Аддис Абебагийн Африкийн Холбооны төв байранд нээлтээ хийсэн. Хятад улсын дарга Ши Жиньпин Африкийн орнууд болон ард түмэнд халуун баяр хүргэв.

Ши Жиньпин баярын цахилгаандаа: Хятад-Африкийн хамтын ажиллагаа нь бүхэл бүтэн, олон түвшин, чанарын өндөр түвшинд хөгжсөөр байгаа бөгөөд олон улсын хэмжээнд Хятад-Африкийн хамтын ажиллагаа тэргүүн эгнээнд явж байна. Би Африкийн удирдагчидтай хамтран Хятад-Африкийн найрсаг хамтын ажиллагааг улам бэхжүүлж, олон улсын болон бүс нутгийн үйл ажиллагаанд нягт уялдаа, хамтын ажиллагааг өрнүүлж, хамтын ирээдүйтэй Хятад-Африкийн дээд түвшний хамтын нийгэмлэг байгуулахыг дэмжин ажиллахад бэлэн байна.

        Хятад-Африкийн нөхөрлөл урт удаан түүхтэй. Үүнтэй төстэй түүхэн уулзалтууд болон нийтлэг түүхэн хариуцлагууд Хятад, Африкийг нягт холбосон. Шинэ эринд дарга Ши Жиньпин Африкт хандах жинхэнэ, чин сэтгэлийн бодлогын үзэл баримтлал, зөв шударга байдал, ашиг тусын тухай зөв ойлголтыг дэвшүүлж, Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааг урьд өмнө байгаагүй шинэ өндөрлөгт хүргэсэн юм. Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны форумын хүрээнд Хятад улс Африкт зориулсан "Хамтын ажиллагааны 10-н төлөвлөгөө", "Найман том үйл ажиллагаа", "Есөн төсөл"-ийг дараалан зарлаж, хоёр тал дэд бүтэц, нийгмийн эрүүл мэнд, чадавхийн барилга зэрэг салбарт үр өгөөжтэй хамтын ажиллагааг бий болгож, шинэ эрин үед хамтын ирээдүйтэй Хятад-Африкийн хувь заяны хамтын цогцын хөгжлийг дээд зэргээр харуулж байна.

    Харилцаа холбоогоо нэмэгдүүлж бүх чиглэлээр холбогдох нь

        - Хурдан замаар явах үнэхээр амар байсан! Нисэх онгоцны буудлаас хот руу машинаар явахад 2 цаг зарцуулдаг байсан. Дээр нь түгжрэл их үед бүр ч урт хугацаа зарцуулдаг байсан бол одоо 20 минут л зарцуулдаг болжээ гэж Кени улсын нийслэл Найроби хотын таксины жолооч Жон Эндиго хэллээ.

Жон Эндигогийн хэлж буй энэ хурдны замыг Хятадын компаниуд хөрөнгө оруулж, хөгжүүлж, барьсан юм. Өнгөрсөн оны 07-р сарын сүүлээр албан ёсоор ашиглалтад оруулсан юм. Тус хурдны зам нь Найробийн төв худалдааны дүүрэг, Үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн, Парламентын байшин, Ерөнхийлөгчийн ордонг дайран өнгөрдөг. Найроби хотыг Жомо Кениатта олон улсын нисэх онгоцны буудалтай холбодог. Нийт урт нь 27.1 километр бөгөөд энэ оны 02-р сарын эхээр нийт автобусны тоо 10 саяас давжээ.

- Хөгжлийн тулд зам тээврийн сайн холбогдсон сүлжээ байгуулах шаардлагатай. Найроби хотын хурдны зам нь замын түгжрэлийг маш ихээр бууруулж, материалын хангамж, зорчих зардлыг эрс бууруулсан байна гэж Кенийн авто замын газрын захирал Кунгу Ндунгу хэлэв.

Африкийн Холбооны энэ удаагийн дээд хэмжээний уулзалтын гол сэдэв "Африк тивийн чөлөөт худалдааны бүсийн бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлэх нь" нэртэй. Гэсэн хэдий ч Африкийн зарим хэсэгт зам, гүүр, боомт, усан хангамж, эрчим хүчний хангамж болон бусад дэд бүтэц удаан хугацааны туршид бүрэн бус хэвээр байна. Энэ нь Африкийн орнуудын хувьд эдийн засаг, худалдааны солилцоог бэхжүүлэхэд гол саад болж байна.

“Бүс ба зам” санаачилгын нөлөөгөөр Хятад-Африкийн дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтад хамтран ажиллах нь үр дүнтэй үр дүнд тасралтгүй хүрч байна. Хятад улс Африкт 6000 гаруй километр урт төмөр зам, 6000 км урт хурдны зам, бараг 20 боомт, 80 гаруй том хэмжээний эрчим хүчний байгууламж барьжээ.

        Энэ оны 01-р сарын сүүлээр Хятадын аж ахуйн нэгжүүдийн барьсан Нигерийн Лекки гүний усны боомтын нээлтийн ёслол болов. Баруун Африкийн хамгийн том гүний усны боомт нь эдийн засгийн нийт ашиг 360 тэрбум ам.доллар, 170 мянган ажлын байр бий болгосон юм байна. Төслийг хэрэгжүүлэх нь Нигерийн эдийн засгийн хөгжлийн шинэ нөхцөл байдлыг нээхийн урьдчилгаа юм.

Замби улсын их сургуулийн инженерийн мэргэжилтэн Деннис Мваба:

Хятадын тусламж Африкийн хоорондын болон хил дамнасан болон бүс нутгийн дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтыг улам сайжруулж, Африкийн худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг хөнгөвчлөх, эдийн засгийн интеграцчлалыг ихээхэн дэмжиж, Африкийн орнуудад аж үйлдвэржилтийн хөгжлийн боломжуудыг авчирсан гэжээ.

     Хэлсэн амлалтаа биелүүлж, эрүүл мэндийн халхавчийг бий болгох нь

        Ахлах инженер Энето Фред Африкийн Холбооны комисст 14 жил ажиллажээ. Тэрээр:

- Африкийн Өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвийн төв байр байгуулагдсан нь түүний сэтгэл дэх "Хамгийн аз жаргалтай дурсамж байсан гэж хэллээ.

Энэ оны 1-р сарын 11-ний өдөр Этиопын нийслэл Аддис Абебагийн өмнөд захад, Хятадын тусламжтайгаар баригдсан Африкийн өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвийн төв байрны ойролцоо замын хөдөлгөөн их болж, Африкийн Холбооны туг, Хятадын далбаа намирч, "Хятад-Африкийн үүрдийн нөхөрлөл" гэсэн бичигтэй тугийг төв байрны гадна өлгөв. Энэ өдөр Хятадын тусламжтайгаар баригдсан Африкийн өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвийн төв байрны эхний төсөл дуусах ёслол боллоо.

        Ши Жиньпин өөрийн биеэр санаа тавьж, биечлэн сурталчилдаг Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны энэхүү туг далбааны төсөл нь Африк тивд орчин үеийн оффис болон туршилтын нөхцөл, бүрэн бүтэн барилга байгууламж бүхий анхны Өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төв болох юм. Энэ төсөл нь Африкт цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, хяналт тавих, яаралтай тусламж үзүүлэх хурдыг сайжруулахад ихээхэн ач холбогдолтой юм.

- Төсөл хэрэгжсэний дараа Африкийн ард түмний амь нас, эрүүл мэндийг илүү сайн хамгаалах болно гэж Фред хэлэв.

 Фред 10 гаруй жилийн турш Хятадын тусламжтайгаар барьсан Африкийн Холбооны төв байр баригдаж дуусахыг өөрийн биеэр, өөрийн нүдээр үзэж, Африкийн Өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвийн төв байрны төсөл дуусахыг нүдээрээ үзсэнээ "Хятад улс Африкийг үргэлж дэмждэг. Хятад улс нь хэлсэн амлалтаа биелүүлдэг гэсэн байна.

        1963 оноос хойш Хятад улс анхны эмнэлгийн багаа Хойд Африкийн Алжир улс руу илгээснээс хойш Хятадын эмнэлгийн баг Африк даяар аялжээ. 2014 онд Баруун Африкийн орнууд Эбола өвчинтэй тэмцэх үед Хятад улс орон нутгийн хүмүүстэй энэ өвчинтэй тэмцэх олон мянган эмнэлгийн болон нийгмийн эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүдийг илгээсэн байна. “КОВИД-19” цар тахал дэгдсэний дараа Хятад, Африк хоёр хоорондоо эв нэгдэлтэй зогсож, мөр зэрэгцэн тулалджээ. Хятадын тахлын эсрэг тэмцсэн хамгийн хүнд үед Африк үнэ цэнтэй дэмжлэг илгээсэн. Африкт цар тахал дэгдсэний дараа Хятад улс Африкийн ард түмэнд тусламж үзүүлж, амь насыг хамгаалах "Эрүүл мэндийн халхавч" босгоход хамтран ажиллажээ.

        Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны форумын 8 дахь удаагийн сайд нарын хурал дээр дарга Ши Жиньпин Африкийг дахин 1 тэрбум дөт вакцинаар хангахаа мэдэгдэв. Мөн Африкийн орнуудад анагаах ухаан, эрүүл мэндийн 10 төсөл хэрэгжүүлэхэд нь тусалж, 1500 эмнэлгийн баг, олон нийтийн эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүдийг Африк руу илгээнэ. Хятад-Африкийн эв нэгдэл, цар тахлын эсрэг хамтын ажиллагаа шинэ ахиц дэвшил гаргасан байна. 

2021 онд Ши Жиньпин Африкийн Холбооны 34-р бага хуралд баяр хүргэсэн захиасдаа:  “КОВИД-19” цар тахалтай тэмцэхэд Хятад, Африк хоёр улс бие биенээ дэмжиж, хүндрэл бэрхшээлийг хамтдаа даван туулж, Хятад-Африкийн цар тахалтай тэмцэх онцгой дээд хэмжээний уулзалтыг амжилттай зохион байгуулж, янз бүрийн салбарт Хятад-Африкийн хамтын ажиллагаа тасралтгүй хөгжиж, хоёр тал хамтран хөгжиж буй орнуудын эрх ашгийг болон олон улсын шударга ёсыг сахин хамгаалж, Хятад-Африкийн харилцааны өндөр түвшинг дэлхийд харуулж байгааг онцлов.

Эрүүл мэндийн хамтын ажиллагаа нь шинэ эринд Хятад-Африкийн хувь заяны хамтын цогцыг байгуулах чухал хэсэг бөгөөд Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны форумын хүрээнд "Хамтын ажиллагааны 10-н төлөвлөгөө", "8-н том үйл ажиллагаа", "9-н том төсөл"-т дараалан оржээ. Хятад улс эмнэлгийн багийн гишүүд болон олон нийтийн эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүдийг илгээж, Африкийн өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвийн барилгын ажилд туслалцаа үзүүлж, 10-н мэргэжлийн төв барьж, Африкийн олон улстай хамтран ажиллах механизмыг ажил хэрэг болгож байна. Африк-Хятадын анагаах ухааны хамтын ажиллагаа гайхалтай амжилт гаргасан бөгөөд энэ бол Хятад улс хэлсэн амлалтаа биелүүлсний тод жишээ гэж Африкийн Холбооны комиссын орлогч дарга Моник Нсанзабаганва хэлжээ.

- “КОВИД-19” -ийн халдварын эсрэг вакциныг боловсруулж дуусаад ашиглалтад оруулсны дараа Африкийн орнуудад ашиг тусыг нь хүргэх амлахаас эхлээд Африкийн Өвчин эмгэгийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвийн төв байрны төслийг эрт эхлүүлж, амжилттай дуусгасныг зарлах хүртэл Хятад улс амлалтаа биелүүлдгийг баримтууд дахин дахин нотолсоор байна гэж Нигерийн олон улсын харилцааны мэргэжилтэн, Нигерийн Хятад судлалын төвийн захирал Керри Онунайжу хэллээ.

        Боловсролыг дэмжиж хөгжлийн суурийг нь бий болгох нь

- Хятадын тусламж дэмжлэгээр бид сургуульд сурах боломжтой болсон. Хятадаас болж эдгээр хөдөө аж ахуйн тоног төхөөрөмжийг ажиллуулах боломж бидэнд ирсэн гэж Ябаси хөдөө аж ахуйн мэргэжлийн техникийн дээд сургуулийн оюутан Бяцхан Мудина хэлнэ.

Хятадын тусламжаар баригдсан Ябаси хөдөө аж ахуйн мэргэжлийн техникийн дээд сургууль нь Камеруны хөдөө аж ахуйн техникийн анхны сургууль юм. Тус сургууль нь 4 га талбайг хамардаг бөгөөд багшлах газрыг дэмжих 78 га газар байна. Үүнд захиргааны байр, заах байр, хэвлэл мэдээллийн төв, лаборатори, үржлийн ферм зэрэг багтана. Хятад улс мөн сургуулиудад трактор, экскаватор, дэгдээхийн инкубатор, зуух зэрэг заах хэрэгсэл хандивлажээ.

Тус сургууль нь тариалах, мал үржүүлгийн газар тариалан эрхлэх, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн боловсруулах, хөдөө аж ахуйн машин механизм, тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээ зэрэг хичээлүүдийг заадаг бөгөөд 2017 онд нээлтээ хийснээс хойш Камеруны 500 орчим хөдөө аж ахуйн техникч бэлтгэсэн байна.

- Дунд сургуулиуд хөдөө аж ахуйн технологи зааж, мэргэжилтэн бэлтгэх, ажлын байрны асуудлыг шийдвэрлэж байна. Камерун-Хятадын боловсролын хамтын ажиллагаа улам бүр сайжирч, сайжирна гэдэгт би чин сэтгэлээсээ найдаж байна гэж Жан Мирабо Эба хэллээ.

Судалгаанаас харахад 2030 он гэхэд дэлхийн залуучуудын 40 хувь орчим нь Африкаас ирнэ. Залуучууд Африкийн энх тайван, тогтвортой байдал, нийгмийн хөгжлийн чухал хүчин болох юм. Африкийн орнууд авьяас чадвартаны сургалтыг бэхжүүлж, ажил эрхлэлтийг нэмэгдүүлж байна.

    Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны форумын 8 дахь удаагийн сайд нарын хурал дээр дарга Ши Жиньпин "9-н төсөл"-д "боловсон хүчний барилга байгууламж"- ийг оруулах тухай мэдэгдэв. Хятад улс Африкт 10 шинэ сургууль барих буюу шинэчлэхэд туслалцаа үзүүлж, Африкийн өндөр түвшний 10 мянган авьяастныг урьж сургалт, семинарт оролцуулна. Түүнчлэн Хятад улс Африкийн орнуудтай үргэлжлүүлэн хамтран Хятадын бус аж ахуйн нэгжүүдийг орон нутгийн 800 мянгаас доошгүй ажлын байраар хангахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор “Лүбан сургалт” зохион байгуулах юм.

2019 оны 03-р сард Африкт анх удаа Лүбан сургалт Джибутид газардсанаас хойш Хятад улс Африкт арав гаруй Лүбан сургалт зохион байгуулсан байна. Африкт мэргэжлийн боловсролын хөгжил, шинэчлэлийг дэмжиж, олны сайшаалыг хүлээжээ. Кенийн олон улсын асуудал эрхэлсэн эрдэмтэн Кавинс Адехир:

- Хятад-Африкийн чадавхыг хөгжүүлэх хамтын ажиллагаа нь Хятадын давуу талыг Африкийн хүний нөөцийн хишигтэй хослуулж, Африкийн боловсролын түвшинг дээшлүүлэхэд түлхэц үзүүлж, орон нутагт шаардлагатай олон тооны авьяас чадварыг хөгжүүлдэг гэсэн байна.

Эдүгээ Хятад руу улам олон Африк залуучууд ирж судалгаа хийж, цаашид судлахаар болж, цахим худалдаагаар дамжин ядуурлыг бууруулах, цахим эдийн засаг, ногоон хөгжил зэрэг шинэлэг аргуудыг нутаг усандаа авчирч байна.

- Хятад улсын эдийн засгийн хөгжил нь хөгжиж буй орнуудад боломжууд авчирсан төдийгүй, итгэл үнэмшил бий болгосон гэж Конго (Браззавилл) олон улсын оюутан Чарльз хэлэв. Одоо Шаньси их сургуульд суралцаж байгаа Чарльз өөрийн нутаг усаа хөгжүүлэхийн тулд хичээлээ дуусгаад Хятад руу буцахаар шийдсэн байна. “Миний нутгийн хүмүүс бүгдээрээ сайхан амьдарч чадна гэж найдаж байна” гэж хэлэв.

        Алс хол байдаг ч харилцаа холбоо улам ойртсоор байна. Ирээдүйг тэсэн ядан хүлээж, Хятад, Африкийн удирдагчдын хамтын удирдлага, сурталчилгааны дор шинэ эринд Хятад-Африкийн хувь заяны хамтын цогцыг байгуулах нь гарцаагүй гэрэлт ирээдүйтэй байх болно. Өмнөд-Өмнөдийн хамтын ажиллагааг дэмжих, хүн төрөлхтний нийтлэг сайн сайхан байдлыг дээшлүүлэхэд эрч хүчтэйгээр хүчээ өргөнө.