Саяхан өндөрлөсөн Төвийн эдийн засгийн ажлын хурал нь Хятадын Коммунист Намын ХХ их хурлын дараа намын төв хорооноос зохион байгуулсан маш чухал хурал болох юм. Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ши Жиньпин хурал дээр чухал илтгэл тавьж, “2022 оны эдийн засгийн ажлыг иж бүрэн дүгнэн, олдоогийн дотоод, гадаад эдийн засгийн байдалд гүнзгий дүн шинжилгээ хийж, 2023 оны эдийн засгийн ажлыг системтэй хэрэгжүүлнэ” гэв.

Санхүүгийн төв газрын ажилтнууд Синьхуа агентлаг болон бусад хэвлэл мэдээллийн сурвалжлагчдын асуултыг хүлээн авч, Төвийн эдийн засгийн ажлын хурлын үзэл санааг судалж хэрэгжүүлэхэд анхаарч, цаг үеийн эдийн засгийн халуун асуудалд хариулт өгсөн байна.

Хятад улсын эдийн засгийн үйл ажиллагаа ирэх онд ерөнхийдөө сэргэнэ гэдэгт найдаж байна

 Ирэх оны Хятад улсын эдийн засгийн чиг хандлагыг та хэрхэн харж байна вэ?

 - Өнөөгийн байдлаар Хятад улсын эдийн засгийн үйл ажиллагаа олон эрсдэл сорилттой тулгарсан хэвээр байна. Олон улсын үүднээс авч үзвэл, Украины хямрал сунжирч дэлхийн худалдааны байдал өөдрөг биш байж, түүхий эдийн үнэ өндөр түвшинд хэлбэлзэн, хүнс, эрчим хүчний аюулгүй байдлын асуудал онцгой анхаарал татаж, дэлхийн эдийн засаг стагфляцитай тулгарах магадлалтай байна. Дотоодын үүднээс авч үзвэл эдийн засгийн сэргэлтийн суурь хараахан батлагдаагүй, эрэлтийн бууралт, нийлүүлэлтийн шок, хүлээлт сулрах гуравласан дарамт харьцангуй их хэвээр байж, эдийн засаг, нийгмийн эрсдэлийн цэгүүд нэмэгджээ.

  Үүний зэрэгцээ бид Хятад улсын эдийн засгийн уян хатан чанартай, асар их чадавхтай, эрч хүчтэй мөртөө урт хугацааны хөгжлийн үндэс нь өөрчлөгдөөгүй, нөөцийн хүчин зүйлсийг дэмжих боломжийг олж харах болно. Иж бүрэн судалгаа дүгнэлтээс харахад ирэх онд дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн хурд мэдэгдэхүйц буурах магадлалтай байгаа бол Хятад улсын эдийн засаг ерөнхийдөө сэргэж, бие даасан өсөлтийн чиглэлийг бий болгох төлөвтэй байгаа юм. Нэгдүгээрт, цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх арга хэмжээг оновчтой болгох нь эдийн засгийн сэргэлтэд ихээхэн эерэг нөлөө үзүүлнэ. Ирэх оны эхний хагаст нийгмийн үйлдвэрлэл, амьжиргааны хэв журам сэргэж, эдийн засгийн эрч хүч нэмэгдэнэ гэж үзэж байна. Хоёрт, хувьцааны бодлого, өсөлтийн бодлогын суперпозици юм. Үр дүнтэй эрэлтийг өргөжүүлэх, бүтцийн оновчлолыг дэмжих бодлогыг 2022 онд нэвтрүүлж хэрэгжүүлсэн бөгөөд бодлогын үр нөлөө нь ирэх жил ч үргэлжлэх болно. Хувьцааны бодлого, өсөлтийн бодлого нь нэг чиглэлд ажиллаж, эдийн засгийн сэргэлт, хөгжлийг идэвхтэй дэмжинэ.

Нийлүүлэлтийн талын бүтцийн шинэчлэлийг илүү сайн зохицуулж, дотоодын эрэлтийг өргөтгөнө

Нийлүүлэлтийн талын шинэчлэлийг цаашид хэрхэн гүнзгийрүүлэх ба эрэлтийн менежментийг бэхжүүлэх тухай хослолыг хэрхэн олох вэ?

  - Нийлүүлэлтийн талын бүтцийн шинэчлэлийг гүнзгийрүүлэх нь өндөр чанартай хөгжилд хүрэх цорын ганц арга зам бөгөөд энэ нь эдийн засгийн ажлын бүхий л үйл явцыг хамарсан гол шугам болно. Үүний зэрэгцээ нийт эрэлт хангалтгүй байгаа нь өнөөгийн эдийн засгийн үйл ажиллагаанд тулгарч буй томоохон зөрчил юм. Дотоодын эрэлтийг нэмэгдүүлэх стратегийг бид эрчимтэй хэрэгжүүлэх ба нийгмийн нөхөн үржихүйн тойргийг хэрэгжүүлэх ёстой .

 Нийлүүлэлтийн талын бүтцийн шинэчлэлийг гүнзгийрүүлэх, дотоодын эрэлтийг тэлэх стратегийг хэрэгжүүлэх нь нэгдмэл бөгөөд зөрчилдөөнгүй, эдийн засгийн урт хугацааны тогтвортой, эрүүл хөгжлийн төлөө юм. Нийлүүлэлтийн талын бүтцийн шинэчлэлийн гол зорилго нь хангамжийн тогтолцооны чанар, үр ашгийг дээшлүүлэх нийт хүчин зүйлийн бүтээмж ба эдийн засгийн урт хугацааны өсөлтийн чадавхыг сайжруулахад оршдог. Өнөөгийн нөхцөлд нийлүүлэлтийн талын бүтцийн шинэчлэлийг гүнзгийрүүлэх арга хэмжээ нь нийт эрэлтийг өргөжүүлж, өндөр чанартай нийлүүлэлтээр үр ашигтай эрэлтийг бий болгоход туслах болно.

 Өнөөгийн эдийн засгийн ажилд нийлүүлэлтийн талын бүтцийн шинэчлэл, дотоодын эрэлт хэрэгцээг тэлэх зэрэг олон салбарууд байгаа нь нийлүүлэлтийн системийн чанар, үр ашгийг дээшлүүлэхээс гадна өнөөгийн эрэлт хэрэгцээг өргөжүүлэхэд тустай юм. Тухайлбал, бид аж үйлдвэрийн системийг оновчтой болгох, шинэчлэх ажлыг яаралтай хийх шаардлагатай байгаа бөгөөд энэ нь үйлдвэрлэл, шинжлэх ухаан, технологийн өөрчлөлтөд хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, шинэ талбай, шинэ замд оруулах хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай юм. Эдгээр орцууд нь зөвхөн одоогийн эрэлт төдийгүй ирээдүйд өндөр чанартай нийлүүлэлт бий болгосны дараа үр дүнтэй эрэлтийг бий болгоно. Хятад улсын шинэ эрчим хүчний автомашины салбарын хөгжил нь ердийн амжилтын түүх болох юм.

Өнөөдрийн байдлаар хэрэглээ нь цар тахалд их нөлөөлөгдөж байна. Хэрэглээний өсөлтийг хэрхэн үр дүнтэй тогтворжуулах вэ?

- Сүүлийн хэдэн жилийн цар тахалд нэрвэгдсэн жирийн иргэдийн орлогын өсөлт удааширч, хүлээлт буурч, хэрэглэхээс эмээж, хэрэглэхэд тохиромжгүй, эрсдэлээс зайлсхийхийн тулд мөнгө хуримтлуулах хандлага нэмэгдэж байгаа байдалд, хэрэглээг сэргээх, өргөжүүлэхийг нэн тэргүүнд анхаарч, хэрэглээний чадавхыг нэмэгдүүлэх, хэрэглээний нөхцөлийг сайжруулах, хэрэглээний хувилбаруудыг нэмэгдүүлэх, хэрэглээний нөөц бололцоог бүрэн гаргах зэрэг хатуу арга хэмжээ авах хэрэгтэй.

 Хот, хөдөөгийн оршин суугчдын орлогыг олон арга хэлбэрээр нэмэгдүүлж, ялангуяа хэрэглэх хандлага өндөртэй боловч цар тахалд ихээхэн өртөж буй бага, дунд орлоготой иргэдийн хэрэглээний чадавхыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай байна. Хэрэглээний зээлийг зохих ёсоор нэмэгдүүлнэ. Хөдөлмөр эрхлэлтийн тэргүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлж, хөдөлмөр эрхлэлтийг шингээх хүчтэй үйлдвэр, аж ахуйн нэгжийн хөгжлийг дэмжиж, бүтцийн үнийн өсөлтийн ядуу иргэдэд үзүүлэх нөлөөг цаг тухайд нь үр дүнтэйгээр бууруулах хэрэгтэй.

 Орон сууц, автомашин, үйлчилгээний хэрэглээг хязгаарласан зарим арга хэмжээний хариуд орон сууцжуулах, шинэ эрчим хүчний автомашин, ахмад настны асрамжийн үйлчилгээ, боловсрол, эрүүл мэнд, соёл урлаг, спортын үйлчилгээ зэрэг хэрэглээг дэмжих хэрэглээний бодлогыг боловсронгуй болгох ёстой. Үүнд, орон сууцны хатуу, сайжруулсан хэрэгцээг дэмжих хотын онцлогтой бодлогыг хэрэгжүүлэх, автомашины худалдан авалтын татвараас чөлөөлөх бодлогыг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх, автомашины хэрэглээг худалдан авалтын удирдлагаас ашиглалтын удирдлага болгон өөрчлөхийг дэмжих, ахмад настны асрамжийн салбар болон ахмад настны асрамжийн салбарын уялдаа холбоотой хөгжлийг ахиулах, гэр орон, олон нийтийн байгууллагуудыг зохицуулах ба эмнэлгийн тусламж, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг хослуулсан ахмад настны асрамжийн үйлчилгээний тогтолцоог боловсронгуй болгох зэрэг ажлыг эрчимжүүлнэ.

Зах зээлийн итгэлийг нэмэгдүүлэхийн тулд "хоёр гуйвшгүй"-г баримтал

Одоогийн байдлаар олон компани өөртөө итгэлгүй байгаагаа мэдэрч байна. Зах зээлийн итгэлийг хэрхэн нэмэгдүүлэх вэ. Хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж, ялангуяа жижиг, дунд, бичил бизнес эрхлэгчдэд илүү сайн, аюулгүй хөгжлийн орчныг хэрхэн бүрдүүлж өгөх вэ?

 - Өнөөгийн байдлаар хувийн эдийн засаг, жижиг, дунд, бичил аж ахуйн нэгжүүд үйлдвэрлэл, үйл ажиллагаанд илүү хүндрэлтэй байж хөгжлийн хүлээлт сул, итгэл хангалтгүй байна. Хуралдаанаар энэ асуудалд ихээхэн ач холбогдол өгч, хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжийн хөгжлийн орчныг оновчтой болгох ба хувийн эдийн засгийн хөгжил, өсөлтийг дэмжих шаардлагатай байгааг онцоллоо.

 Хятад улс социалист зах зээлийн эдийн засагтай хэвээр байгаа эсэх, "Хоёр гуйвшгүй"-г баримтлах эсэх зэрэг асуултад олон янзын буруу ташаа яриа өрнөж, нийгэмд итгэх итгэл, нийгэмд ноцтой сөрөг нөлөө үзүүлж байв. Энэ тал дээр төв засгийн газар тодорхой байр суурьтай байна. Төвийн эдийн засгийн ажлын бага хурал дээр Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ши Жиньпин хэлсэн үгэндээ “Бид социалист зах зээлийн эдийн засгийн шинэчлэлийн чиглэлийг ямагт тууштай баримталж, "хоёр гуйвшгүй"-г тууштай баримтлах ёстой” гэж онцолжээ.

 Нэг талаас төрийн болон хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжүүдэд тэгш хандах шаардлагыг тогтолцоо, хуулиасаа буулгах ёстой. Тухайлбал, хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжийн өмчийн эрх, бизнес эрхлэгчдийн эрх ашгийг хуульд заасан журмын дагуу хамгаалж, эдийн засгийн маргаанд захиргааны болон эрүүгийн хэрэг үүсгэхээс урьдчилан сэргийлэх ба залруулах шаардлагатай байх мөртөө аж ахуйн нэгжүүдтэй холбоотой хууль тогтоомж, дүрэм журам, бодлогыг цогцоор нь цэгцэлж, шинэчлэн сайжруулах, тэгш хүртээмжид нөлөөлж буй саад бэрхшээлийг таслан зогсоох ажлыг үргэлжлүүлэх шаардлагатай байна.

 Нөгөө талаас, хувийн хэвшлийн эдийн засаг ба хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжийн хөгжлийг төрийн бодлого ба олон нийтийн санаа бодлоор дэмжих шаардлагатай байна. Эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, хөдөлмөр эрхлэлт, төсөв, татвар, шинжлэх ухаан технологи, инновац зэрэгт хувийн эдийн засгийн чухал үүргийг эрчимтэй сурталчлах хэрэгтэй.

 Бүх шатны удирдах боловсон хүчин хувийн аж ахуйн нэгжийн асуудлыг шийдэж, бодитой зүйлийг хийх хэрэгтэй. Жижиг, дунд, бичил үйлдвэрийн менежментийн үйлчилгээг эрчимжүүлж, жижиг, дунд, бичил үйлдвэр, хувь хүн үйлдвэр, худалдааны өрхийн хөгжлийг дэмжих шаардлагатай байх мөртөө өндөр түвшний социалист зах зээлийн эдийн засгийн тогтолцоог байгуулж, дээд түвшний нээлттэй байдлыг ахиулах хүрээнд шинэчлэлийн шинэ үеийг төлөвлөх шаардлагатай байна.

Орчин үеийн аж үйлдвэрийн тогтолцооны бүтээн байгуулалтыг түргэтгэж, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах ба ашиглах талаар илүү их хүчин чармайлт гаргана

Цар тахал нь дэлхийн аж үйлдвэрийн бүтцэд өөрчлөлт оруулах ажлыг хурдасгасан байдалд аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн сүлжээний тогтвортой байдал, өрсөлдөх чадварыг хэрхэн сайжруулах вэ?

 - Сүүлийн жилүүдэд даяаршлын эсрэг, “КОВИД-19”-ийн цар тахал, геополитикийн мөргөлдөөн зэрэг олон хүчин зүйлийн нөлөөгөөр дэлхийн аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн сүлжээний тогтвортой байдлыг хадгалах нь асар их сорилттой тулгарч байна. Энэхүү хурлаар орчин үеийн аж үйлдвэрийн тогтолцооны бүтээн байгуулалтыг хурдасгах талаар системтэй хэрэгжүүлэхээр болсон юм.

 Стратегийн өөртөө итгэх итгэлийг бэхжүүлж, дотоод ур чадвараа дадлагажуулан, бат бөх байр сууриа олж авах шаардлагатай байж, аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн хэлхээний жигд эргэлтийг хангахын тулд бие даасан байдал, өөрийгөө сайжруулах тал дээр анхаарах шаардлагатай байна. Аж үйлдвэрийн системийн шинэчлэл, шинэчлэлийн түвшинг иж бүрэн сайжруулах хэрэгтэй мөртөө нээлттэй хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, нээлттэй дэлхийн эдийн засгийн бүтээн байгуулалтыг ахиулах хэрэгтэй.

Эрсдэлийн доод шугамыг хадгалж үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын эрүүл хөгжлийг дэмжинэ

Эдийн засаг, санхүүгийн зарим томоохон эрсдэл ба тогтолцооны эрсдэлээс хэрхэн үр дүнтэй урьдчилан сэргийлэх вэ?

 - Эдийн засаг, санхүүгийн томоохон эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх ба бууруулах гол санаа бол эдийн засгийн хүч чадлын хуваагчийг нэмэгдүүлж, эрсдэлийн тоог бууруулах явдал юм. Дунд хугацаанд, Хятад улсын хамгийн том итгэл бол хотжилт болон үйлдвэржилт нь гүнзгий хөгжлийн шатандаа байгаа явдал болно. Эдийн засгийн эрэлт хэрэгцээ асар их байж хөгжлийн хүчтэй тэсвэрлэх чадвар, өрсөлдөх чадварын шинэ давуу талыг тасралтгүй бүрдүүлж байна. Богино хугацааны хэтийн төлөвөөс харахад эдийн засгийн өсөлтийн хурдыг боломжийн түвшинд барьж, чанартай хөгжлийг дэмжих нь хамгийн хүчтэй дэмжлэг болоод байна. Ирэх онд Хятад улсын эдийн засгийг бүхэлд нь сайжруулах сайн нөхцөл ба үндэс суурьтай. Дараагийн алхамд бид хурлын зохион байгуулалтын дагуу тогтолцооны үзэл баримтлалыг баримталж, сэтгэлгээгээ бэхжүүлэн, шинж тэмдэг ба үндсэн шалтгааныг аль алиныг нь эмчилж, богино болон урт хугацааг хослуулан, эрсдэлийг бууруулах, шинэчлэх ерөнхий төлөвлөгөө гаргаж, системийн эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх үндсэн шугамыг баримтлах хэрэгтэй.