Өнгөрсөн 2020 онд Хятадын сансар огторгуйн тухай мэдээллүүд байнга гардаг болсон – Чанжэн замын аян дайн буюу Чанжэн 5B, Чанжэн 8 зэрэг шинэ үеийн зөөгч пуужин гайхалтай дүр төрхөөр тодорсон.

Саранд гарч хөрсний дээж авах Чан-Э-5 даалгавар амжилттай болж, Бэйдөү-3 дэлхийн хиймэл дагуулын GPS системийг нээж, "Тяньвэнь-1" Ангараг гараг ​​руу аяллаа эхлүүлсэн. Хятад улс сансар судлалын хүчирхэг улс байгуулах чиглэлд тууштай алхам хийв.

Шинэ онд Хятадын сансрын салбар амжилт сайтай хэвээр байна. Хятадын Сансрын технологийн групп саяхан 2021 онд 40 гаруй сансрын нислэг үйлдэхээр төлөвлөж байгаагаа мэдэгдэв. Энэ жил Хятадын нисгэгчтэй сансрын станцын бүтээн байгуулалтын ажил нэн чухал хэрэгжих шатандаа орно. "Тяньвэнь-1" Ангараг дээр хүрч хайгуул хийх болно; саран дээр нисэгчтэй тандан судлах, Бэйдөүгийн GPS-ийн хэрэглээ, хүнд даацын пуужингийн судалгаа, хөгжүүлэлтэд илүү олон шинэ өөрчлөлт гарах болно.

     Хавар нь сансрын станцын үндсэн кабиныг хөөргөв

        Сансрын станцын үндсэн кабиныг ажиллуулах нь 2021 оны Хятадын сансар судлалын онцлох үйл явдал юм.

Хятадын нисгэгчтэй сансрын инженерийн албаны мэдээнд энэ хавар Хятад улс сансрын станцын үндсэн кабиныг Хайнань мужийн Вэньчан хотод Чанжэн 5B Yao-2 пуужингаар хөөргөхөөр болсон байна. Одоогийн байдлаар үндсэн модуль нь туршилтын ажлыг үндсэндээ дуусгасан бөгөөд сансрын нисэгчдийн багийг мөн сонгон шалгаруулж, даалгаврын бэлтгэл хийж байна гэж мэдээлээд байгаа юм.

    2020 оны 05-р сард Чанжэн 5B зөөгч пуужин анхны нислэгээ хийв. Хятадын нисгэгчтэй сансрын төслийн "гурав дахь алхам" даалгавар албан ёсоор нээгдлээ. Төлөвлөгөөний дагуу Хятадын нисгэгчтэй сансрын төсөл 2021, 2022 онд 11 удаа хөөргөхөөр төлөвлөж байна. Үүнд, үндсэн кабин (Тяньхэ) ба хоёр туршилтын кабин (Вэньтянь, Мэнтянь), ачааны 4 хөлөг, нисгэгчтэй 4 хөлөг зэрэг нь сансрын нисгэгчдийн багийг ээлжлүүлэх, ачааллыг нөхөх зэрэг үйл ажиллагаа явуулахыг багтааж буй. Эдгээрээс технологийн баталгаажуулалтын гол үе шат нь үндсэн кабиныг ажиллуулах зэрэг нийт 6 даалгаврыг багтааж байна.

Хятадын нисгэгчтэй сансрын төслийн ерөнхий дизайнер Жөү Жяньпин:

- Сансрын станцын үндсэн кабины дараа Тяньжөү-2 ачааны сансрын хөлөг, Шэньжөү-12 нисгэгчтэй сансрын хөлгийг хөөргөж, мөн залгах ба тойрог замын холбогдох гол технологийг баталгаажуулах ажлыг дуусгах болно. Технологийг баталгаажуулах гол үе шатанд эрдэмтэн мэргэжилтнүүд нөхөн сэргээх, баталгаажуулах технологи, робот гарын технологи гэх зэрэг сансрын станцын шинэ технологийг бүх талаар баталгаажуулах болно. Мөн сансрын нисэгчид сансарт кабинаас гарах олон удаагийн үйл ажиллагаа явуулна.

- Бид БНХАУ-ын анхны олон улсын дэвшилтэт түвшний бөгөөд урт хугацаанд тойрог замд нисэх нисэгчтэй сансрын станцыг байгуулна. Мөн томоохон хэмжээний сансрын шинжлэх ухааны судалгааны ажил хийх болно. Сансрын станц нь шинжлэх ухааны эрэл хайгуул болон сансрын дэвшилтэт технологийг хөгжүүлэхэд  чухал үүрэг гүйцэтгэнэ гэж Жөү Жяньпин хэллээ.

  2020 оны 10-р сарын 01-нд сансрын нисгэгчдийн багт гурав дахь ээлжийн 18 нөөц сансрын нисэгчдийг элсүүлсэн байна. Үүнд 7 сансрын нисгэгч, 7 сансрын нислэгийн инженер, 4 ачааны мэргэжилтэн багтаж буй. Тэд сансрын станцын ашиглалтын үе шатны бүх төрлийн нислэгийн үүрэгт оролцох болно. Хятадын нисэгчтэй сансрын төслийн сансрын нисгэгч системийн ерөнхий дизайнер Хуан Вэйфэнь:

- Одоогийн байдлаар тус бүр 3 хүний ​​бүрэлдэхүүнтэй 4 нислэгийн баг ажиллаж байна. Нислэгийн үүрэг гүйцэтгэж байсан сансрын нисгэгч командлагчийн үүрэг гүйцэтгэж байна.

Сансрын станцын барилга эхэлсэн нь саран дээр нисгэгчтэй нислэг хийх төсөөллийг нээж өгсөн юм. Хятадын нисгэгчтэй сансрын инженерийн газрын захирал Хао Чүнь:

- Саранд нисгэгчтэй хайгуул хийх төлөвлөгөөг одоогоор зохион байгуулж, судалгааг гүнзгийрүүлж, техникийн гол асуудлуудыг шийдвэрлэж байна гэж хэллээ.

Өмнө нь Хятад улсын сансрын товчооны орлогч дарга, сар судлах төслийн командлагчийн орлогч Ү Яньхуа:

- Анхан шатны зорилгын дагуу Хятад улс эхлээд технологийн гол судалгаа хийж, Дэлхийн доод тойрог замын сансрын станцын барилга дууссаны дараа саран дээр нисгэгчтэй буух эсэхээ дахин төлөвлөх болно. Хятадын нисгэгчтэй саран дээр буух ажиллагаа нь шинжлэх ухааны судалгаанд үйлчилж, үл мэдэгдэх зүйлийг хайн судлахад үйлчлэх болно гэж танилцуулав.

            "Тяньвэнь 1" тавдугаар сард Ангараг гараг дээр бууна

     Ангараг гараг ​​руу явах замдаа шинэ оныг угтсан "Тяньвэнь-1" аппарат нь энэ оны 05-р сарын дундуур Ангараг гараг дээр буух төлөвтэй байна.  2020 оны 07-р сарын 23-нд Хятадын анхны Ангараг гарагийг судлах "Тяньвэнь-1" аппаратыг сансарт хөөргөсөн нь Хятадын бие даасан гарагийн хайгуулын анхны алхам боллоо. Нэгдүгээр сарын 03-ны 06:00 цагийг хүртэл "Тяньвэнь 1" аппарат 163 хоногийн турш тойрог замд ниссэн. 400 сая гаруй км нисч, дэлхийгээс 130 сая км, Ангарагаас 8.3 сая км зайд оршиж байжээ. Төлөвлөгөөний дагуу нэг сар гаруйн дараа "Тяньвэнь No1" нь Ангараг гарагт ойртож, тоормослох ажлыг хийн хурдыг сааруулж, Ангараг гарагийн тойрог замд орж, ангараг дээр буухад бэлэн болно. Улмаар "Тяньвэнь No1" нь Ангараг гарагийн тойрог замаар нисэх, Ангараг гараг ​​дээр газардах, Ангараг гарагийн гадаргууд эргүүл, тандалт хийх зэрэг даалгаврыг гүйцэтгэж эхэлнэ.

Ангараг гарагийн тойрог замд ойртохдоо хурдаа сааруулахаар                 "Тоормосоо дарах"-аас эхлээд Ангараг дээр буух үеийн "эрсдэлтэй 7 минут" хүртэл "Тяньвэнь No1" энэ жил олон бэрхшээлтэй тулгарах болно.

    "Тяньвэнь-1" Ангараг руу нисэх явцад Ангараг гарагийн таталцалд өртөх ганц л удаагийн боломж бий. Гэхдээ таталцалд өртөх үед аппарат нь Ангарагаас ердөө 400 км зайд байдаг. Гэхдээ Ангараг гарагийн харьцангуй хурд нь секундэд 4-5 км байдаг. Тиймээс Ангараг гарагийн ойролцоо ирээд цаг тухайд нь хурдаа сааруулахаар "Тоормослох" ёстой, зөвхөн ийм байдлаар л Ангараг гарагийн тойрог замд харван орох боломжтой.

Ангараг гарагийн таталцалд амжилттай өртсөний дараа аппарат нь Ангараг гарагийн тойрог замд нисч, дараагийн буулт хийхэд бэлтгэнэ. Буухдаа "Тяньвэнь-1"-ийн тойрог замд богино хугацаанд 3 холбогдох тохируулга хийх ба 2 удаа тойрог зам солих ёстой. Ингэвэл буух эргүүлийн төхөөрөмжөөс тусгаарлах ажлыг үнэн зөв, цаг хугацаанд нь хийж чадах болно. "Эрсдэлтэй 7 минут" гэж нэрлэгдэх энэхүү буух үйл явц нь бүхэл бүтэн тандан судлах даалгаврын гол зангилаа юм.

        Өмнө нь дэлхийн аль ч улс Ангараг гарагийг анх судалж байхдаа зөөлөн буултын даалгаврыг биелүүлж чадахгүй байв. Хэрэв "Тяньвэнь-1" даалгавар амжилттай болвол Хятад улс Ангараг гарагийг судалж, анх удаа зөөлөн буух даалгаврыг биелүүлсэн дэлхийн анхны орон болох болно. Мөн Ангараг гараг дахь аяллыг АНУ-ын дараа хийсэн хоёр дахь улс болов.

Хятадын "Тяньвэнь 1"-ээс гадна, АНЭУ-ын "Al-Amal", АНУ-ын" Perseverance" Ангараг гарагийн аппаратыг 02-р сард Ангараг гарагийн тойрог замд гаргахаар төлөвлөж байна. Тэдгээрийн дотроос "Perseverance" 02-р сарын 18-нд Ангараг дээр буух болно. Тэр үед гурван улсын Ангараг гараг ​​дээр аялж явсан ялалтын гайхалтай үзүүлбэрийг үзүүлэх болно.

                                   Хүнд даацын пуужингийн технологийн нээлт

    Пуужингийн зөөх чадварын нэмэгдэл нь Хятадын сансрын салбарт томоохон үе шатыг нээх болно. 2020 оны 12-р сарын 22-нд Хятадын шинэ үеийн зөөгч пуужин "Чанжэн 8" анх удаа "Нэг пуужин, таван дагуул" хэлбэрээр Вэньчан хотын сансрын хөөрөлтийн талбайд амжилттай хөөрлөө.

Чанжэн 8 анхны нислэгээр Хятадын шинэ үеийн зөөгч пуужин бүгд “13-р таван жилийн төлөвлөгөө”-ний үеийн анхны тоглолтоо хийлээ. Одоогийн хөөргөх төхөөрөмжтэй харьцуулахад шинэ үеийн зөөгч пуужин нь технологийн асар том үсрэлт болж, хоргүй, экологийн цэвэр түлш ашиглах, ачааны даацыг дахин нэмэгдүүлэх зэргээр Хятадын сансарт нэвтрэх чадвараа эрс нэмэгдүүлэв.

Жишээлбэл, Чанжэн 8 зөөгч пуужин нь 700 км нарны синхрон тойрог зам дахь даац 4,5 тоннд хүрч буй. Энэ нь нарны синхрон тойрог замд 3 тонноос 4,5 тонн хүртэлх даацгүй байсан шинэ үеийн зөөгч пуужингийн даацын тэмдэглэлийг шинэчилсэн байна. Мөн Хятадын сансрын нислэгийн хөөргөх эрхэм зорилгын хэрэгцээг хангав.

        Саяхан Хятадын сансрын шинжлэх ухаан, технологийн групп хүнд даацын тээвэрлэгч пуужинд үйлчлэх зорилготой өндөр шаталтын циклийн устөрөгч-хүчилтөрөгчийн хөдөлгүүрийн технологийн гол судалгааны ажилд нааштай ахиц дэвшил гаргасан. Энэ төрлийн хөдөлгүүрийг хөгжүүлснээр Хятад улсын устөрөгч-хүчилтөрөгчийн хөдөлгүүрийн төрөл, технологийн сул талыг нөхөх болно. Мөн энэ нь олон үндсэн салбар, үйлдвэрлэлийн салбарт асар их эерэг нөлөө үзүүлэх болно гэж илэрхийллээ.