Ýíý óäààãèéí уралдаанд Шулуун Хөвөөт Цагаан хошууны “Мотор” арьсан урлалын дэлгүүрийн эзэн Идэрхэгийн “Их монгол эзэнт гүрэн” íýðòýé óрлал хоёрдугаар байрын шагнал õ¿ðòñýí þì.
Òýðýýð ºíãºðñºн өвөл сар гаруйí õóãàöàà зарцуулж “Их Ìонгол эзэнт гүрэн” íýðòýé бүтээлээ бүтээсэн áàéíà. Ази, Европыг хөндлөн сундалсан Èх Ìонгол хаант улсын газрын зургийн урт нь 2.2 метр, өргөн нь 2 метр. Á¿òýí үхрийн шир дээр зурæ сийлñýí Их Ìонгол хаант улсын газрын зураг цаасан хэвлэл буюу эсгий зураг зэрэг олон янз байдаг. Õàðèí Идэрхэгийн бүтээл өөрийн ãýñýí өвөрмөц онцлогоороо хүмүүст гайхагдаж байсан þì. Үхрийн ширýí дээр монголûí хаант улсын газрын зургийг сийлж, баруун дээä талд нь Хубилай хааны хөрөг, дээä талд нь “Их монгол эзэнт гүрэн” ãýñýí íýð сийлжээ. Арьсан зураг дээрх хамаг Ìонгол Óлс, Цаãàадайí хаант улс, Èл хаант улс, Àлтан орд хаант улс зэрэг ¿ãí¿¿äèéí үсгийн толгой, гэдэс, сүүл, äуслууд нь хүртэл хýэ угалз оруулан, баруун дооä талд нь Гүег хааны тамгыг сийлсэн харагдана. Үүнээс гадна, газрын зураг дээрх далай тангисèéг дотогш хотойлгон сийлж гүн өнгөөр будаж, эх хуурайг дотор талаас нь гадагш гэдийлгэн сийлж гүåõэн өнгөөр будñàí áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí уул нурууд нь сүүдэр тал оруулан сийлснээð б¿õèé ë газрын зураг хүмүүсийн í¿äýíд биет дүрсээр харагдана. Ийнхүү энэ нь ãàð óðëàëûí өндөр ò¿âøíèé бүтээл болж, уралдааны ахуй талбарт үзэгчдýýñ өндөр үнэлэлãýý õ¿ðòñýíýýð барахгүй уралдааны дараа Бээжин õîòûí аялагчèä àðâàí мянган юаниар худалдаæ авсан байна.
Энэхүү бүтээлээс гадна Идэрхэгийн урлан бүтээсэн эмээл ч мөн өөрийн гэсэн онцлогтой. Эмээлийн бүүрэг, гөлөм дээр сийлсэн хээ угалз нь уламжлалт хээ угалзнаас ялгаатай, өөрөө сэтгэн бодож, зурж төлөвлөн гаргасан онцгой хээ угалз юм. Зарим эмээлийн бүүрэг дээр хангарди, өвсөн луу сийлж, гөлмөн дээр сүлжмэл угалз, хос загасан угалз сийлснээр онцгой гойд хэв загвартай болсон байна. Ямар ч гар урлалын бүтээлд урчуудын оюуны хөдөлмөр шингэж байдаг. Энэ тухай Идэрхэг:
- Арьсан урлал бол нэг нэгээр нарийн сийлж, нэг нэг алхаар арьсан дээр цохиж гаргадаг болохоор хүний тэсвэр тэвчээрийг шалгадаг урлал. Зах зээлд өөрийн гэсэн онцлогоо баримтлахын тулд бүхий л бүтээлээ би өөрөө зурж төлөвлөдөг гэж сонирхууллаа.
Эдгээр содон сайхан бүтээлүүд нь нэгэн залуу үеийнхний гар урчуудын ур авьяас ба шинийг санаачлах сэтгэлгээг задалж бий, мөн уламжлалт урлалын гэрэлт хөгжлийг харуулж байна.
