Цаг хугацаа хуучирдаггүй, он жилүүд дуу шиг дурсамж хөврүүлнэ. Сүн гүрний сүүлч, Юань гүрний эхэн үед байгуулагдсан 800 гаруй жилийн түүхтэй эртний Лижян хот нь Хятадын Юньнаний баруун хойд нутагт гоёмсог эрдэнийн чулуу мэт байрлаж байдаг юм.
Эртний хот нь түүхийн утаа аянд соёлын гүн өвийг хуримтлуулжээ. Өдгөө Лижян хотын Эртний хот нь дэлхийн соёлын өв, Хятадын үндэсний түүх соёлын хот, үндэсний 5А зэрэглэлийн байгалийн үзэсгэлэнт газар, үндэсний соёл иргэншлийн үзэсгэлэнт аялал жуулчлалын бүс зэрэг дөрвөн "Алтан нэрийн хуудас"-тай юм.Дотоодод гадаадад ч танигдсан байдаг.
Соёлын ундраатай эртний хотшүлэг уянгалаг
Хэдэн зуун жилийн өмнө Шү Шякэ эртний Лижян хотод хүрэлцэн ирж, эртний хотын өнгө үзэмжийг яруу найргийн бийрээр зурж байжээ. Түүний нүдээр бол угсаатны бүлгүүд эв найртай амьдарч, олон үндэстний соёл зэрэгцэн орших соёл эргэншилийн хот юм.
Эртний Лижян хот нь Юньнань, Сычуань, Төвд хоёрын уулзуур гол бүсэд оршдог. Түүхийн хувьд Юньнаний баруун хойд бүс нутагын улс төр, эдийн засаг, соёлын төв байсан. Энэтхэг, Балба болон Хань, Тан гүрний бусад газар руу хөтөлдөг Өмнөд Торгоны зам, Эртний цайны замын чухал хот байсан юм.
Хотын хэрэмгүй энэ эртний хотоор алхаж, гүн хашаанууд, шаржигнах горхи, гөлгөр чулуун зам, эртний чулуун гүүр... Энэ газрын ургамлууд, тоосго, гудамжууд бүгдээрээ соёлын хүчтэй сэтгэл татам байдлыг илтгэнэ.
"Эдгээр сийлбэр дээр гараа тавихад та 1875 оны үеийг мэдрэх болно". Ах Лю инээмсэглэн түүний үгс Наси оршин суугчдын хашааны "таван бүрийн дөрөвний хашаа" хэв маягт цуурайтав.
"Хэню Гун"-ын хашаан нь 1875 онд баригдсан бөгөөд А Лю ахын гэр бөгөөд түүний гэр бүлийнхэн үеийн үед амьдарч, бизнес эрхэлдэг. Дөрвөлжин талбай дундаа том худагтай, эргэн тойронд нь дөрвөн жижиг худагтай.
"Байшин нь анхны дүр төрхийнхөө 80 гаруй хувийг хадгалдаж байгаа бөгөөд модон сийлбэр хийх нь гахалтай байдаг юм" гэж ах Лю хэлэв.
2010 онд А Лю ахын хуучин байшинг Хэню Гун иргэдийн оршин суух газрын музей болгож, олон нийтэд үнэ төлбөргүй нээж, 2016 онд эртний хотын соёлын хашааны төслийн дэмжлэгт хамруулжээ. "Бид энд амьдардаг, хашаан нь ашиглаж байна. Түүхийг мэдэрч болно". Тус байшин нь дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн жуулчдыг хүлээн авч, эртний хотын амьдрах соёлыг мэдрүүлэх газар болсонд Куратор, багш ах Лиу ах бахархаж байна.
Эртний хотын түүх, соёлын элементүүдээр дүүрэн хуучны хашаанууд "Хэнгю Гун" шиг "ашиглалтад орсон" байна. Лижяны эртний хотыг хамгаалах газар малтлага, ангилан ялгах, эртний хотын үндэстний соёлыг сурталчлах ажлыг эрчимжүүлж, алдартнуудын хуучин амьдарч байсан дурсгалыг сэргээн засварлах, хүн төрөлхтний ландшафтын бүтээн байгуулалт, ардын соёлын үзүүлбэр зэрэг төслийг хэрэгжүүлсэн байна. Өнөөг хүртэл Фан Гүө Юйгийн хуучин оршин суух газар, Наси дүрсэт үсэг зургийн туршлагын ордон, Шү Шякэ дурсгалын ордон, Туншинфүгийн карваны музей зэрэг соёлын 27 хашаан буй болсон байна.
"Нэмэх, хасах арга" нь Лижян эртний хотын бизнес, соёлыг аажмаар тэнцвэржүүлсэн. 2019 оноос хойш эртний хот дэлгүүрийн тоо, цар хүрээг аажмаар багасгаж, бизнесийн төслүүдийг дэмжих ангилал, өмгөөллийн ангилал, хязгаарлагдмал ангилал, хориотой ангилалд хувааж, эртний хотын "сүр жавхага"-тай нийцэхгүй бизнес төслүүдийг хориглож, музей нээж, урлаг заадаг соёлын өв залгамжлагчид, гар урчууд гэх мэт уламжлалт соёлын шинж чанаруудыг дэлгэн харуулсан дэлгүүрүүдэд дэмжлэг үзүүлэв.
Лижян эртний хотын хамгаалалтын газрын гүйцэтгэх орлогч дарга Му Ли хэлэхдээ "Соёлын хашааг өвлөн, өвөрмөц соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх нь соёлыг амьд болгож, жуулчид соёлыг гүнзгий мэдрэх хэрэгцээг хангаж байна".
"Шинэ эртний хот" инновацыг хүлээн авах нь бас нэгэн загварлаг моод
Алтан халаадтай Дунба (ухаантай хүн) зэс хонх аниртан, цаана нь Дунба иероглиф хөвж, хөгжим эгшиглэж, жүжигчид бүжиглэнэ... Энэ нь өдөр бүр тоглогдох “Лишүй Жиньша” ардын бүжгийн томоохон шүлэг, уран зургийн дүр зураг юм. Эртний хотын сэтгэл татам байдлыг мэдэрч, дараа нь соёлын үзүүлбэрийг үзэх нь олон жуулчдын сонголт юм.
Орчин үеийн урлагийн арга хэрэгслийг ашиглан 10 гаруй үндэстний цөөнхийн уламжлалт соёлын элементүүдийг нэгтгэсэн, үндэсний биет бус соёлын өвийн 10 төслийг хамарсан "Лишүй Жиньша" 2002 оны тавдугаар сард нээлтээ хийснээс хойш багагүй хугацаа өнгөрч байна. Түүний гоёмсог бүжиг, сэтгэл хөдөлгөм хөгжим, өнгөлөг хувцаслалт, ид шидийн болон мөрөөдөмтгий гэрэлтүүлгийн эффектүүд нь зочдод өнгөлөг дуу дүрсний найрыг бэлэглэдэг байна.
"Өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд 18600 гаруй тоглолт болж, 15 сая үзэгч үзсэн" гэж Лишүй Жиньша урлагийн ХХК-ийн дарга Ван Хуашин хэлэхдээ "Уг тоглолт нь үндэсний уламжлалт соёлыг судлах, сайжруулахад үндэслэсэн юм. Жүжигчид нь үндэстний цөөнх бөгөөд хувцас, хөгжмийн зэмсэг нь бүгд жинхэнэ. Жинхэнэ байдлыг хадгалахын тулд тогтмол засвар, шинэ хөтөлбөр оруулж, одоогийн 4.0 хувилбар болсон. Жүжигчдийн залгамж халаа, соёлын утгыг тасралтгүй сайжруулж байна.
Инновац, өөрчлөлтийг байнга эрэлхийлж байж л соёлын салбар эрч хүчээ хадгалж чадна. "Наси эртний хөгжим", "Лижяны мөнхийн хайр" зэрэг урлагийн жүжгүүд ч алдартай. Тайзны урлагийн салбар нь Лижяны соёлын аялал жуулчлалын чухал хэсэг, дүр төрхийг харуулах цонх болжээ.
Уул ус, үзүүлбэр үзэх нь олон жуулчдын хувьд хадгалагдсан зүйл болсон бөгөөд загварлаг, эрч хүчтэй "Шинэ Хуучин хот"-ыг судлах нь жуулчдын сонголт юм. Юнси имерсив театр эртний хотыг тоглох шинэ арга замыг нээсэн олон залуусыг угтан авлаа. Театр "Скрипт алах" тоглоомыг эхлүүлэв. Агуулга, дүрийн дүрслэл нь эртний хотын түүх, соёлыг илэрхийлдэг. Скрипт тоглоомтой танилцсаны дараа жуулчин Ли Ян хэлэхдээ "Би Лижянийг тоглоомоор мэддэг байсан".
Сурвалжлагч Лижяны эртний хотын түүх соёлын үзэсгэлэнгийн танхимд зочны мэдрэхүйн харилцан үйлчлэл, 360 градусын голограф проекц, олон сувгийн нэгдсэн үзүүлбэр зэрэг орчин үеийн технологиуд "ур чадвараа харуулж", жуулчид түүх, соёл, ардын зан заншилыг мэдэрч болохыг харлаа. "Юннань аялал" аппликейшн нь Лижян эртний хотын ухаалаг хотын тусгай бүсэд баригдсан бөгөөд жуулчдад ухаалаг, хувийн үйлчилгээ үзүүлэх зорилгоор соёлын хашаа, шударга худалдаа зэрэг хэсгүүдийг нээж, баарны дууг ухаалаг төхөөрөмжөөр хянадаг байна. Бодит цаг хугацаа, мөн децибелийн түвшин тогтоосон тооноос хэтэрсэн үед бодит цагийн сэрэмжлүүлгийг өгөх, хүмүүсийн урсгал Биг дата платформ нь хүмүүсийн урсгалыг цаг тухайд нь хянахын тулд хүмүүсийн урсгалыг өөрчлөх системтэй холбогдсон... Ухаалаг програмууд бүгд эртний хотыг хамарчээ.
Лижян эртний хотыг хамгаалах газрын орлогч дарга Жан Юйгэн хэлэхдээ "Эртний Лижян хот нь 5G, Улянь интернет, том өгөгдөл, хиймэл оюун ухаан, блокчэйн болон бусад технологид тулгуурлан ухаалаг хотын төслийг хэрэгжүүлэх, ухаалаг менежмент, үйлчилгээ, аялал жуулчлал, инновацын систем, чадавхжуулах технологиор "Эртний шинэ хот" хөгжиж байна.
Уламжиллаа бадраасан соёлын хот үргэлж жавхаалаг
Дунба бүжиг, Дунжин хөгжим... Тяньдиюань хэмээх хашаанд ардын дуу, бүжиг, хөгжим жуулчдын сонирхлыг татдаг. Одоогоор энд 50,000 гаруй хүн “соёлын цайллага”-ыг амтлаад байна.
Энд 20 гаруй жүжигчин байдаг бөгөөд тэдний ихэнх нь ойр орчмын тосгонд дуулж, бүжиглэж, тоглолтоо хийдэг мэргэжилтнүүд юм. Шиан Жиан Пэн хэмээх 22 настай Наси хүү энд сурч, тоглолт хийхээр ирсэн байна. Өвөг дээдсүүд үндэснийхээ гайхамшигт соёлыг бий болгож, өвлүүлэн үлдээх нь түүний үүрэг юм гэв.
"Эртний хотын захиргаанаас дэмжлэг үзүүлдэг, бид үүнийг олон нийтэд үнэ төлбөргүй нээдэг. Тоглолтыг баримталж байгаа нь соёлыг илүү дэлгэрүүлэх явдал юм" гэж Тяньди хүрээлэнгийн хариуцагч Рэнь Шюэгуан хэлэв. уламжлалт соёлд суралцах залуучуудыг татах зорилгоор соёлын дэлгэн үзүүлэх ажлыг хийж байна.
Жүжигчид үзэгчидтэй ойр дотно харилцдаг "жижиг цэцэрлэг" маягийн энэ төрлийн тоглолтыг эртний хотод өдөр бүр үнэ төлбөргүй тоглодог. 20 гаруй соёлын цогцолбортой адил төр засгийн дэмжлэгтэйгээр жуулчдад соёлоо харуулахад анхаарч байна.
Эртний хотод бүх үндэстний бүлгүүд хамтдаа дуу дуулж, бүжиглэж буй дүр зургийг харах нь элбэг байдаг. "Хамгаалах гэдэг нь өв соёлоо өөрчлөлгүй, шинийг эрэлхийлэх явдал юм". Юньнаний Нийгмийн шинжлэх ухааны академийн хоёрдугаар түвшний судлаач Ян Фучуань, соёлын өв залгамжлал, хөгжил нь эртний өв соёлыг хадгалж үлдэхийн тулд үе үеийн хүчин чармайлт шаарддаг гэж үздэг.
Сүүлийн жилүүдэд “Ли Жяны форум" зэрэг үйл ажиллагаа идэвхжиж, олон эрдэмтэн, соёлын алдартнууд ирж Лижяны түүх, үндэсний соёл болон бусад мэдлэгийг зааж байна. "Ли Жяны форум" 2012 онд байгуулагдсан цагаасаа хойш 280 гаруй лекц уншиж, ард түмний соёлын өвийг хамгаалах, өмчлөх мэдрэмж, өөртөө итгэх итгэлийг нэмэгдүүлсэн байна. Лижян хотын Намын хорооны нарийн бичгийн дарга Пу Хун хэлэхдээ "Эртний хот уран зохиол, урлаг, дуу хөгжим"-ийн шинэ нэрийн хуудас бүтээж, уламжлалт соёлын бүтээлч өөрчлөлт, шинийг санаачлагч хөгжлийг ахиулсаар байна".
90 настай үндэсний хөгжимчин Суан Кэ уг үйл явдалд оролцохыг шаардаж, эртний Наси хөгжмийн тоглолтын оршилыг нээсэн. Дунба цаас урлах ур чадварын өв залгамжлагч Шиучан өөрийн биеэр шавж, эрвээхэйнд тэсвэртэй Дунба цаасыг урласан бөгөөд энэхүү соёлын өвийг өвлүүлэн үлдээхээр зорин ажиллаж байна... Эртний хотын соёлын өвийн түүх өдөр бүр өрнөдөг. Хэ Рунюань бол Наси үндэстний Дунба зургийн өв залгамжлагч бөгөөд эртний хотод Наси иероглифийн зургийн танхим нээж, жуулчдад Дунба баатрууд, уран зураг, түүхийг үнэ төлбөргүй тайлбарлаж, Дунба үсэг бичихийг заажээ. "Залуучууд ч бас сонирхож, ихэвчлэн хагас өдрийг өнгөрөөдөг" гэж Хэ Рунюан ярив.
Му Ли хэлэхдээ "Эртний хот соёлын өвийн элементүүдийг олборлох, тодруулах, соёлын өвийг үзүүлэх, тайлбарлах зэрэгт хүчин чармайлт гаргаж, олон төрлийн соёлын төсөл хэрэгжүүлж, "шинэ хуучин Лижян ард түмэн" хамтран ажиллах механизмыг бий болгосон. Барьж, удирдаж, хуваалцаж, оршин суугчид болон бизнес эрхлэгчдийг өөрийн бизнесийн төсөл, эртний хотын соёлыг нэгтгэж, шинэчлэхэд чиглүүлсэн".
Пу Хун хэлэхдээ "Соёл бол эртний хотын амь сүнс юм". Эртний Лижян хот нь уламжлалт соёлын орчин үеийн илэрхийлэл, үндэсний соёлын илэрхийлэлийг дэлхийд ахиулж, эртний хотын дүр төрхийг соёлын амтаар хэлбэржүүлэх ёстой" гэжээ.
Ингэснээр энэ эртний хот дэлхийд нээлттэй, шинэлэг, өөртөө итгэлтэй соёлын чиг хандлагыг харуулж, соёлын шинэ хэмнэлийг үзүүлж байна.
