Шаньдүн мужийн Чиндао хотод "Хятад + Төв Азийн таван улс" аж үйлдвэр, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааны анхдугаар форум 02-р сарын 16-наас 17-ны өдрүүдэд боллоо. "Бүс нутгийн эдийн засгийн өндөр чанартай хөгжлийг дэмжихэд хамтран ажиллаж, харилцан ашигтай байдлыг бий болгоё" сэдэвт энэхүү форумыг Хятадын Үндэсний хөгжил, шинэчлэлийн комисс, Шаньдүн мужийн Ардын Засгийн газар хамтран зохион байгуулсан байна. Форум дээр гарсан мэдээллээр 2022 онд Хятад болон Төв Азийн таван орны худалдааны хэмжээ жилд 40 хувь орчим нэмэгдэж, Хятад улс Төв Азийн таван орны эдийн засаг, худалдааны чухал түншүүдийн нэг болжээ.
Шууд хөрөнгө оруулалт тогтвортой хэвээр байна
Энэхүү форумын үеэр Аж үйлдвэрийн хөрөнгө оруулалтад Хятад, Төв Азийн орнуудын хамтын ажиллагааны ололт амжилт олны анхаарлыг татаж байна. 2022 онд Хятад болон Төв Азийн таван орны хооронд хоёр талын худалдааны хэмжээ 70.2 тэрбум ам.долларт хүрнэ. Энэ нь дипломат харилцаа тогтоосноор 100 орчим дахин нэмэгдэж, шууд хөрөнгө оруулалт тогтвортой хэвээр байж, бүс нутгийн аж үйлдвэрийн гинжин хэлхээ, нийлүүлэлтийн хэлхээний тэсвэр хатуужлыг үр дүнтэй сайжруулж, бүс нутгийн эдийн засгийн хөгжлийг үр дүнтэй дэмжинэ. Төв Ази бол "Бүс ба зам"-ын санаачлагыг анх сэдсэн газар. Сүүлийн жилүүдэд "Бүс ба зам" санаачилга Төв Азид үр жимсээ ургуулж, Хятад улс Төв Азийн орнуудтай хамтран ажиллахдаа нэлээд шинэ амжилтуудыг бий болгожээ гэж Үндэсний хөгжил, шинэчлэлийн комиссын орлогч захирал Лин Няньшю хэлсэн байна.
Хятад, Киргизийн Элчин сайдын яамны нарийн бичгийн дарга Бюик Боев Даниэл эрчим хүчний салбарт Хятад, Киргизийн хамтын ажиллагаа эрчимтэй хөгжиж байгааг танилцуулав. 2017 онд Хятадын дэмжлэгтэйгээр Киргиз улс Бишкекийн дулааны цахилгаан станцын модернизацийн төслийг хэрэгжүүлж, нийт 300 МВт-ын хоёр генераторыг хамтран сэргээн засварлажээ.Үүний зэрэгцээ Хятадын санхүүжилттэй аж ахуйн нэгжүүд Киргизд салхин цахилгаан станц барьж, нарны цахилгаан станцын хамтын бүтээн байгуулалтыг судалжээ.
Түүнээс гадна, Хятад, Төв Азийн байгалийн хийн хоолой нь дэлхийн хамгийн урт байгалийн хийн хоолой юм. 2022 оны 06-р сарын байдлаар нийт 400 гаруй тэрбум шоо метр байгалийн хийг Хятадад хүргэсэн байна. Хятад, Казахстаны Хоргос олон улсын хилийн хамтын ажиллагааны төв, Хятад, Казахстаны Ляньюньган логистикийн хамтын ажиллагааны баазыг амжилттай барьж, Төв Азийн орнуудын Номхон далайд нэвтрэх үүд хаалгыг нээсэн байна. Хятад, Киргиз, Узбекистан чиглэлийн авто зам нь замын хөдөлгөөнд албан ёсоор нээгдэж, уул нурууг гатлах олон улсын тээврийн гол зам болсон юм.
"Бүс ба зам" олон улсын сайн сайхан, олон улсын хамтын ажиллагааны түгээмэл платформ болсноор Хятад болон Төв Азийн таван орны хооронд гүнзгий солилцоо, хамтын ажиллагаа тасралтгүй бэхжиж байна гэж Линь Няньшю хэллээ.
Хамтын ажиллагааны үр дүнгийн 31 шилдэг төсөл гарлаа
Хоёр өдрийн форумд Хятад, Төв Азийн таван орны Элчин сайдын яамдын 300 шахам төлөөлөгч оролцож аж үйлдвэрийн интернэт, эрчим хүч, олон улсын хөдөө аж ахуй зэрэг сэдвээр ярилцаж, санал бодлоо солилцсон бөгөөд хэд хэдэн үр дүнтэй хамтын ажилагааны төсөл бий болсон юм.
02-р сарын 17-нд олон улсын хөдөө аж ахуйн хамтын ажиллагааны дэд форум дээр ШХАБ-ын Хөдөө аж ахуйн салбарын хөгжлийн холбоо албан ёсоор нээлтээ хийв. Тус холбоог БНХАУ-ын Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим, Хятадын Хөдөө аж ахуйн машин үйлдвэрлэлийн эргэлтийн холбоо зэрэг Хятадын болон гадаадын 30 гаруй бизнесийн холбоо, бизнес эрхлэгчид санаачлан, байгуулсан бөгөөд Хятад болон Төв Азийн таван орны зах зээлийн орон зайг өргөжүүлж, хөдөө аж ахуйн бааз, хөдөө аж ахуйн шинэ технологи, шинэ төрөл, шинэ хэлбэрийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийг зорьжээ.
- Бид олон улсын логистикийн болон орчин үеийн худалдааны хөгжлийн давуу тал, платформын давуу талуудыг бүрэн дүүрэн ашиглаж, Төв Азийн таван орны хөдөө аж ахуйн салбарын гинжин хэлхээний дээш, доош чиглэсэн хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, хөдөө аж ахуйн салбар хоорондын уялдаа холбоо, нөхөн сэргээх давуу талуудыг бодитойгоор хэрэгжүүлэн, Хятад болон Төв Азийн таван орны хооронд хөдөө аж ахуйн салбарын сайхан хөгжлийг дэмжихэд хичээн ажиллана гэж Чиндао Гүөшинь үр тарианы аж үйлдвэрийн хөгжлийн компанийн захирал Чэнь Ёнхэн танилцуулсан байна.
Эрчим хүчний хамтын ажиллагааны дэд форумд Чиндао олон улсын эрчим хүчний солилцооны төв албан ёсоор нээлтээ хийв. Энэ нь Хятад болон Төв Азийн таван орон, "Бүс ба зам" дагуух орнуудын эрчим хүчний хамтын ажиллагааг дэмжихэд тус дэм болсон юм. Шанхайн хамтын ажиллагааны үзүүлэлтийн бүсийн Удирдах хорооны орлогч дарга Жан Дүн олон улсын эрчим хүчний солилцооны төвийн туршилтын үйл ажиллагаанаас хойш арилжааны урсгал, логистик, мэдээллийн урсгал, капиталын урсгалын агломерацийг эрчимжүүлж, худалдаа, эргэлтийн үр ашгийг дээшлүүлэх, худалдаа, логистикийн зардлыг бууруулах, эхлээд масштабын үр нөлөөг бий болгосон талаар танилцуулав. 2022 оны жилийн эцсийн байдлаар Чиндао олон улсын эрчим хүчний солилцооны төвийн нийт 61 гишүүн компани данс нээсэн байна.
Форумын үеэр Хятад улс болон Төв Азийн таван улс хамтран "Хятад + Төв Азийн таван орны аж үйлдвэр, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааны тухай Чиндао санаачилга"-ыг гаргаж, хамтын ажиллагааны шилдэг амжилт гаргасан 31 төслийг сонгожээ.
Үндсэн үйлдвэрүүдэд харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг хөхүүлэн дэмжинэ
Ирээдүйн хамтын ажиллагааны тухай ярихдаа:
- Үндэсний хөгжил, шинэчлэлийн комиссын Гадаад хөрөнгө оруулалтын хэлтсийн орлогч дарга Жан Жяньхуа“ өнөөдрийн байдлаар Хятад улс болон Төв Азийн таван улс Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэлхий нийтийн хуваагдлын хүрээнд идэвхтэй нэгдэж байна гэж үзэж байна. Энэхүү форумыг зохион байгуулах нь бүс нутгийн аж үйлдвэрийн хөрөнгө оруулалтын чадавхийг олж авах, бүс нутгийн эдийн засгийн тэсвэр хатуужлыг дээшлүүлэх, хамтын ажиллагаа, хөгжлийг гүнзгийрүүлэх арга замыг эрэлхийлэх, хамтын ирээдүйтэй Хятад,Төв Азийн хамтын нийгэмлэгийн бүтээн байгуулалтад эерэг хувь нэмэр оруулахад тус дэ болно гэж хэллээ.
- Хөдөө аж ахуй, дижитал эдийн засаг, логистик ба шинжлэх ухаан, технологийн салбарт бид хоёр орны эдийн засаг, худалдааны хөгжлийн боломж болох хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлж чадна гэж Хятад улс дахь Узбекистаны Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын төлөөлөгч Сулейманов Жамшид хэлэв.
Казахстан улсын үр тарианы худалдааны групп JSC-ийн Бээжингийн төлөөлөгчийн газрын ерөнхий төлөөлөгч А Жэнь:
- Хятад улс Казахстаны худалдааны чухал түншүүд, стратегийн түншүүдийн нэг бөгөөд Хятад улстай хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэх нь тус улсын хувьд чухал чиглэл юм. Сүүлийн жилүүдэд хоёр талын хөдөө аж ахуйн импорт, экспортын худалдааны хэмжээ өсч байна. Бидэнд хоёр талын хөдөө аж ахуйн хамтын ажиллагааг цаашид бэхжүүлэх орон зай, чадавхи их байгаа гэж илэрхийллээ.
Хятад улс төв Азийн таван улстай хамтран төрийн тэргүүн нарын хүрсэн чухал зөвшилцлийг хэрэгжүүлэх, зөвлөлдөх, хамтын бүтээн байгуулалт, хуваалцах зарчмыг үргэлжлүүлэн баримталж, Төв Азийн таван орны хөгжлийн стратегитай "Бүс ба зам" санаачилгыг хамтран барихыг дэмжихэд бэлэн байна. Цаашид бодлогын харилцаа, зохицуулалтыг гүнзгийрүүлж, дэд бүтцийн уялдаа холбоог бататган дэмжиж, гол үйлдвэрүүдэд харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг үр дүнтэй хөгжүүлэх, дижитал эдийн засгийн хамтын ажиллагааг шинэчлэх, бүс нутгийн эдийн засгийн өндөр чанартай хөгжилд шинэ эрч хүч оруулах болно гэж Линь Няньшю хэлсэн байна.
