Олон мянган жилийн өмнө тэмээн жингийн цуваа үргэлжилж, найман зүгийн наймаачид аралт тэрэгний хүрд мэт нэгэн цэгээс нөгөө цэг рүү явдаг байлаа. Харин олон мянган жилийн дараа “Төмөр тэмээ” Хятад, Европыг холбож байна. Энэ жил бол "Бүс ба Зам" санаачилгын 10 жилийн ой юм. Алтан намрын улиралд хаа сайгүй үр тариа ургац хураалт ихтэй байна. Сэтгүүлч Хятад - Европын галт тэргэнд сууж Лянь Юньган, Жэнжөү, Тяньжин, Шэньян, Манжуур зэрэг өртөөнд хүрч, “Төмөр тэмээ”-ний адал явдалтай танилцлаа.
Бөмбөрцгийн хойд хагасыг холбосон ачааны аялал
Хятадын эх газрын боомт нь Хятад, Европын худалдааны чухал зам шугам болж байдаг.
2013 онд "Бүс ба Зам" санаачилга албан ёсоор дурдагдан, Хятадын төв бүсийн нутгаас Европыг чиглэсэн анхны галт тэрэг албан ёсоор аялалаа эхлүүлснээр Хятад улсын гадаад худалдааны ирээдүйг өөрчилсөн юм.
Жэнжөү хотын хойд өртөөнөөс эхэлж байгаа хэдэн арван төмөр замын шугам Хятадын дөрвөн зүгийг холбон, “эх газрын зүрх” гэгддэг Хятад, Европ чиглэлийн галт тэрэгний техник технологийн газар болсон байна.
Хятад-Европын галт тэрэгний ажилтан:
- Дотоодын бараа бүтээгдэхүүнийг Европын зах зээлд нийлүүлж, галт тэрэгний тоо илүү олон, тээвэрлэх бараа бүтээгдэхүүн илүү их, зорчих хурд илүү хурдан болжээ. Өмнө нь долоо хоног бүр нэг удаа явж байсан бол одоо долоо хоног бүр 34 галт тэрэг аялж байна. Манай ажлын ачаалал бас хэд дахин нэмэгдсэн гэж хэлэв.
Цэлийсэн хөх тэнгэрийн дор эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, автомашины сэлбэг хэрэгсэл, хүүхдийн тоглоом болон бусад бараа ачсан Хятад-Европ чиглэлийн X8202 ачааны галт тэрэг эндээс хөдөлж, Эрээн хотоор дамжин Германы Гамбург хотыг зорино.
Ажилтнууд сурвалжлагчид ачааны төлбөрийн хуудсыг үзүүлэв. Ачаа илгээгч нь Хонконгийн компани, ачих цэг нь Гуанжөү хотод, Жэнжөү дахь Хятад-Европын галт тэргэнд сууж, Хоргос боомтоор гарч, Төв Азиар дамжин Герман руу чиглэнэ.
Энэ бол үнэхээр "Бөмбөрцгийн хойд хагасыг холбосон ачааны аялал" юм.
Хятадын төмөр замын чингэлэг тээврийн ХХК-ний Жэнжөү хотын төв өртөөний салбарын захирал Гөн Юньдан нь Хятад-Европын галт тэрэгний олон улсын ложистикийн сүлжээний өсөлтийн гэрч болсон хүн юм. Тэрээр:
- Хятад-Европын ачааны галт тэрэг анх Жэнжөү хотод нээгдэх үед өдөрт ердөө 10 гаруй ачааны машин чингэлэг ачдаг байсан бол өдгөө 4-5 зуу гаруй ачааны машин өдөр бүр зорчиж байгаа бөгөөд 40 гаруй улсын 140 гаруй хотыг хамарч байна гэж хэллээ. Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний ачаар европчуудын хоолны ширээн дээр Хятадын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн өрөгдөж, үйлдвэрүүдэд нь хятад тоног төхөөрөмж, эд анги олноор тавигдан, өдөр тутмын хэрэгцээний олон бүтээгдэхүүн Хятадад үйлдвэрлэгдэж байна.
Галт тэргээр авто машин ачна
Хятад-Европын галт тэрэгний угсрах төвд шүгэлийн чимээ чих дэлдийлгэнэ. Мянга мянган тонн машин механизм, тоног төхөөрөмж болон бусад бараа ачсан Хятад-Европын галт тэрэг баруун зүгт хурдлан, Манжуур боомтоор дамжин Европ руу чиглэнэ.
Хятадын төмөр замын чингэлэг Шэньян дахь салбарын Олон улсын тээврийн газрын мэргэжилтэн Гао Фүчян:
- Галт тэргээр машин зөөвөрлөж болно гэж огтхон ч төсөөлж байгаагүй. Хятад-Европын галт тэрэг явж эхлэхэд түүний тээвэрлэж явсан бараа бүтээгдэхүүний ихэнх нь хувцас, гутал, малгай, өдөр тутмын хэрэгцээний бараа болон бусад жижиг бараа байсан. Жилийн эцэс гэхэд зул сарын гацуур тоглоомыг ачааны машинаар дүүрэн авч явдаг байлаа. Одоо эдгээр зайлшгүй өдөр тутмын хэрэгцээт зүйлсээс гадна иж бүрэн автомашин, механик тоног төхөөрөмж, нарийн багаж хэрэгсэл зэрэг өндөр зэрэглэлийн бүтээгдэхүүнүүд голдуу зөөвөрлөгдөж байна гэж хэллээ.
- Сүүлийн үед Хоргос төмөр замын боомтоор өдөрт дунджаар 2-3 арилжааны зориулалттай автомашины тусгай галт тэрэг гарч байна. Энэ жилээс манай компани дангаараа 30 мянга гаруй арилжааны машин экспортолж, өмнөх оны мөн үеэс 20 хувиар нэмэгдсэн гэж Хоргос олон улсын тээвэр зуучлалын ХХК-ний бизнесийн менежер Ли Шюэфэн хэлэв.
Бараа бүтээгдэхүүн өндөр чанартай болохын хэрээр тээвэрлэлтийн чадавхи ч нэмэгдэх ёстой. Шинэ эрчим хүчний тээврийн хэрэгслийн цахилгаан батерейг жишээ болгон авч үзье. Энэ бол хадгалах температурын өндөр шаардлага тавьдаг. Хэрэв та болгоомжтой байхгүй бол энэ нь эрчим хүчийг бууруулахад хүргэдэг. Энэ нь Хятад-Европ галт тэрэгний температурын хяналтын түвшинг тогтоох болно.
Сүүлийн жилүүдэд Хятад-Европын галт тэрэгний тээврийн технологи тасралтгүй сайжирч байна. Энэ нь маш хүйтэн Сибирь, мөн маш халуун Турпанаар аялсан. Температурын зөрүү 40 хэмээс давж, тээвэрлэсэн бараа бүрэн бүтэн хэвээр байна. Энэ бол өнгөрсөнд төсөөлөхийн аргагүй байсан зүйл юм.
- Хятадад үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүн амжилтад хүрэх нь тийм ч хялбар биш. Тэднийг дэлхий дахинд дагалдан яваа төмөр замчдын хувьд Хятад-Европын галт тэрэгний тогтвортой, үр ашигтай ажиллагааг хангах нь бидний үүрэг хариуцлага юм, хичнээн хөлс урсгаж байсан ч харамсахгүй гэж Чэнь Жюнь ярилцлагын үеэр хэлж байв.
Алга болсон 1000 тамга
Хойд өргөргийн 49 градуст орших энэхүү маш хүйтэн нутагт Хятад улсын хамгийн том хуурай замын боомтын өртөө болох Манжуурын өртөө оршдог. Энэ нь Европын 13 орны 28 хотыг холбодог бөгөөд Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний хэмжээ тус улсын нийт тээврийн 30 орчим хувийг бүрдүүлдэг.
46 настай Жан Шяожюнь бол Хятад-Европ чиглэлийн галт тэрэгний жолооч юм. Тэрээр 2015 онд ажлаа хүлээн авснаас хойш Хятад-Европ чиглэлийн галт тэрэгний аюулгүй, саадгүй ажиллагааг хангах нь хоромхон зуур ч тайвширч зүрхлэмгүй ажил болжээ.
Хятад-Европын галт тэрэгний үйл ажиллагааны үндсэн нөхцөл бол аюулгүй байдал гэдэг Хятад-Европын галт тэрэгний зорилго нь өндөр үр ашигтай байх явдал юм.
Сэтгүүлч Манжуур хотын хамтарсан хяналтын байранд бизнес хийхээр ирсэн хэд хэдэн аж ахуйн нэгжийн ачааны эзэдтэй санамсаргүй байдлаар ярилцлага авч, тэд бүгд сүүлийн жилүүдэд ашиглалтад орсон "дижитал боомт"-ыг сайшааж байна. "Цаасгүй гаалийн бүрдүүлэлт" хэрэгжсэнээс хойш бараа бүртгүүлэхээс гаалийн бүрдүүлэлт хийх хүртэлх хугацаа хагас өдөр байсныг хамгийн хурдан хугацаанд хэдхэн минут болгон богиносгож, бидний цаг хугацаа, хөдөлмөрийн зардлыг ихээхэн хэмнэж байна гэж ӨМӨЗО-ны Манжуур хотын Хуамао компаний бизнесийн менежер Жи Шювэй хэлэв.
Дү Ехүн бол Хятадын төмөр замын Харбин товчоо групп ХХК-ний Манжуурын өртөө хүлээлгэн өгөх цехийн хуулийн төслийн орчуулагч. Хэдэн жилийн өмнө тасалбар орчуулахад дунджаар 6 минут зарцуулдаг байсан.
- Орчуулгын явцад тамгалах ажилд голчлон цаг зарцуулдаг. Надаас өндөр төмөр шүүгээнд бүх тээвэр зуучийн компаниудын нэр, ачааны ангилал, савлагааны төрөл, аюулын түвшин зэрэг 1000 гаруй тамга багтсан байдаг байлаа. Үүнийг эрж гаргана гэдэг далай дотроос зүү хайхтай адил байсан гэж хэлж байлаа.
Сүүлийн жилүүдэд цаасгүй гаалийн бүрдүүлэлтийн систем ашиглалтад орсноор ачааны төлбөрийн мэдээлэл оруулахдаа гар хөдөлмөрийг компьютер орлож, Дү Ехүнг 10 гаруй жил дагалдан явсан олон мянган тамга ч мөн адил технологийн дэвшлийн давалгаанд арилан оджээ.
- Энэ систем маш хүчтэй. Энэ нь өмнө нь бичигдсэн мэдээллийг автоматаар таньж, урьдчилсан орчуулга хийх болно. Одоо ачааны тасалбарыг орчуулахад ердөө нэг минут л хангалттай гэж Дү Ехүн сэтгэл догдлон хэлэв.
Энэ бол ачааны галт тэрэг, мөн нөхөрлөлийн галт тэрэг юм
Жянсү мужийн Ляньюньган бол гадаад, дотоодод алдартай далайн боомт хот юм. Хойд зүгийн Манжуураас ялгаатай нь энд далайн сэвшээ салхи салхилж байдаг.
2022 оны 01-р сард Ма Хэжян Казахстан улсын төмөр замын экспресс компаний ажилтнаар Хятадад ирж, ачаа тээвэрлэх, агуулах, үйл ажиллагааны талаарх мэдээллийг орчуулах ажлыг голчлон гүйцэтгэжээ. Ма Хэжян:
- Миний бие "Бүс ба Зам" санаачилгын шууд ашиг хүртэгч юм. "Бүс ба Зам" санаачилга бол Казахстанд Номхон далай руу шууд нэвтрэх боломж олгосон. Хятад-Европын төмөр замын экспресс зэрэг платформуудын тусламжтайгаар Хятад, Казахстаны худалдааны хэмжээ мэдэгдэхүйц нэмэгдэж, над шиг залуучууд ажлын байраар хангагдлаа гэж хэлсэн юм.
Мөн Хятад-Европын галт тэрэгнүүдтэй хувь заяагаар холбогдсон ӨМӨЗО-ны Эрээн хотын төмөр замын боомтод ажиллаж буй жолооч н.Алтанбагана болон түүний хамт олон юм.
Алтанбагана:
- Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний тухай ярихад манай найзууд бүгдээрээ эрхий хуруу гаргадаг. Жишээлбэл, Монгол Улсыг авч үзье, уулзалт болгонд Монгол Улс Хятад-Европ чиглэлийн ачааны галт тэрэгний үйл ажиллагааны стандартчилсан журмыг маш их үнэлдэг. Нэгэн удаа уулзалтын үеэр Монголын тал Хятад-Европ чиглэлийн галт тэрэгний ашиглалтын норм, стандартыг зааж өгч болох уу гэж асуухад Хятад улс тэр даруйд нь зөвшөөрсөн гэж сонирхууллаа.
Тэр цагаас хойш Алтанбагана монгол жолоочийн “багш” болсон. Чиргүүл хийхдээ хамгийн энгийн баталгаажуулах дохионоос эхлээд "нэг цэгийн зогсоол" хүртэл "Хятадын стандарт"-ыг Монголын талд нуулгүй зааж хүргэсэн.
Нэгэн удаа Алтанбагана Хятад-Европ чиглэлийн галт тэргээр Замын-Үүд өртөөнд буужээ. Хаалга онгойлгонгуут Монголын төмөр замын ажилчид том гэнэтийн бэлэг барив. Тэд дуулж бүжиглэн, цэцэг, жимс жимсгэнэ болон бусад бэлгээр угтан авч тусалсанд нь талархлаа илэрхийлжээ.
Алтанбагана сэтгэл хөдлөн:
- Хятад-Европ галт тэрэг бол зөвхөн ачааны галт тэрэг биш, солилцооны галт тэрэг, найрамдлын галт тэрэг, ард түмний галт тэрэг юм!
"Бүс ба Зам" санаачилга дэвшүүлснээс хойших 10 жилийн хугацаанд Хятад-Европын галт тэрэг 77 мянган галт тэрэг 700 сая гаруй километр замыг туулсан нь бөмбөрцөг болон сарны хооронд 1000 орчим удаа аялсантай тэнцэж байна.
