Биологийн олон янз байдал нь хүний оршин амьдрах, хөгжих үндэс суурь болдог. Биологийн олон янз байдлыг хамгаалах нь дэлхийг хамгаалж буй хэрэг юм.
05-р сарын 22-ны өдөр бол Биологийн олон янз байдлын олон улсын өдөр тохиодог бөгөөд “Күньмин-Монреал олон улсын биологийн олон янз байдлын хүрээ” батлагдсаны дараах олон улсын биологийн олон янз байдлын анхны өдөр юм. Энэ жил "Санал нэгтэй байх үеэс хамтын ажиллагаа хүртэл Биологийн олон янз байдлыг сэргээх нь" гэсэн сэдвийн хүрээнд болж байна. Энэ өдөр нь дэлхийн бүх улс орнууд санал нэгдлээ үйл ажиллагаа болгон хувиргаж, дэлхий дахины биологийн төрөл зүйлийн хадгалалтын шинэ нөхцөл байдлыг бий болгохын төлөө хамтран ажиллах сайхан ирээдүйг илэрхийлж байна.
Хятад улс экологийн нэн тэргүүний зорилт, ногоон хөгжлийн замыг тууштай баримталж, “Күньмин-Монреал олон улсын биологийн олон янз байдлын хүрээ”-н дэх зорилтуудыг биелүүлэхэд хувь нэмрээ оруулж байгаа юм.
Төвөдийн бөхөн Төвөдийн өөртөө засах орны Алигийн Ритү шяний тал нутгийн чийглэг газарт бэлчээрлэж байна
Зургийг: ЛЯО ДЭНКЭ /Ардын сайт/
Бүх талаар илүү их сайжруулна
Сүүлийн жилүүдэд Хятад улсын экологийн хамгаалалтын хяналт, биологийн олон янз байдлын хадгалалт хамгаалалтыг тасралтгүй сайжруулах "Арван дөрөвдүгээр таван жилийн төлөвлөгөө" экологийн хамгаалалтын хяналтын төлөвлөгөөг боловсруулан хэвлүүлж, экологийн хамгаалалтын гол хяналтын бүс, хяналтын ажлуудыг тодорхой болгож, цаашид экологийн хамгаалалтын хяналтын тогтолцоог гүнзгийрүүлэн, боловсронгуй болгож, “Биологийн олон янз байдлыг хамгаалах томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөө” боловсруулан, “Хятад улс биологийн олон янз байдлыг хадгалах стратеги, үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг шинэчлэх (2011-2030 он)”-ийг дэмжиж, биологийн олон янз байдлыг идэвхтэй дэмжиж байна.
Байгаль орчин, экологийн яамны Байгалийн экологийн хамгаалалтын албаны ерөнхий захирал Ван Зыбин:
- Хятад улс биологийн олон янз байдлыг хамгаалах тал дээр баримтлах бодлого, зохицуулалтыг боловсронгуй болгох ажлыг эрчимжүүлж, биологийн олон янз байдлыг хамгаалах ажлыг төрөл бүрийн бүс нутаг, яам, холбогдох салбарын урт хугацааны төлөвлөлтийг идэвхтэй дэмжиж, биологийн төрөл зүйлийг хамгаалах холбогдох бодлого, тогтолцоог боловсруулж, боловсронгуй болгон, биологийн олон янз байдлын судалгаа, хяналт, үнэлгээ хийхэд бүх орон нутгийг удирдан чиглүүлж, “Хятадын биологийн олон янз байдлын Улаан жагсаалт”-ыг шинэчилсэн гэдгийг танилцуулав.
Дээд түвшний загвараар жолоодсон Хятад улс нэг талаас үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнтэй байгалийн нөөцийн систем байгуулах ажлыг гол болгон хөгжүүлж, экологийн хамгаалалтын улаан шугамыг тодорхойлон, чанд мөрдөж, эх газрын улаан шугамын хэмжээ 30 хувиас илүү хувийг эзэлж байна. Ингэснээр байгалийн чухал экосистемийг хамгийн хатуу хамгаалж, биологийн олон янз байдлыг хадгалах үйл ажиллагаа тасралтгүй сайжирч байна. Нөгөө талаас Хятад улс амьтны хүрээлэн, аюулд өртсөн ургамлууд болон нүүлгэн шилжүүлэх хамгаалалтын төв зэрэг нүүлгэн шилжүүлж хамгаалах байгууламж барих ажлыг сайжруулж, биологийн нөөцийн нүүлгэн шилжүүлэх хадгалалт, үржлийн системийг сайжруулсан байна.
Экологийн хамгаалалтын улаан шугамын систем нь Хятадын экологийн орчныг хамгаалах байгууллагын чухал шинэчлэл юм. Энэ систем нь экологийн хамгаалалтын шинэ загварыг гаргаж, дэлхийн биологийн төрөл зүйлийг хамгаалах Хятадын төлөвлөгөөг дэвшүүлсэн юм. 2019 онд Хятад улсын "Экологийн хамгаалалтын улаан шугамыг тодорхойлж, уур амьсгалын өөрчлөлтийг багасгах, дасан зохицох" санаачилга нь НҮБ-ын "Байгальд суурилсан шийдэл" дэлхийн шилдэг 15 жишээний нэгээр сонгогджээ. 2020 онд "Экологийн хамгаалалтын улаан шугам, Хятад улсын биологийн олон янз байдлыг хамгаалах системийн шинэчлэл" нь НҮБ-ын “Биологийн төрөл зүйлийн 100+ дэлхийн онцгой жишээ”-ний тусгай зөвлөмжийн жишээнд сонгогдон орсон. Өнөөдөр экологийн үндэсний хамгаалалтын улаан шугамыг тодорхойлж, гаргасан байна.
Хамгаалах үйл ажиллагаа илүү хүчтэй
Хятадын Зүүн хойд бүс нутгийн ирвэс нь Хятадын онцгой ирвэс бөгөөд улс даяар 400 хүрэхгүй тоотой.
Энэ оны 04-р сард Шаньшин мужийн Пүжүн хотын Зүөчуань шяний Мэн Шиньнао байгалийн нөөц бүс нь Үндэсний нэгдүгээр зэрэглэлийн хамгаалалттай амьтан болох Хятадын Зүүн хойд бүс нутгийн ирвэсийг инфрастай камераар илрүүлж, хадан хараа /Crossoptilon mantchuricum/ болон улаан хүрэн алтан гургуулыг анх удаа олсон байна. Энэ нь хамгаалтын бүсийн экосистемийн бүрэн бүтэн, тогтвортой байдал, нөөцөд биологийн олон янз байдал өндөр байгааг илтгэдэг байна. Зургаас харахад Хятадын Зүүн хойд бүс нутгийн бие бялдар тэгш ирвэс ойд чөлөөтэй алхаж байна.
Хятадад биологийн төрөл зүйлүүд улам бүр хамгаалагдаж, сэргэжээ. Энэ нь тусгай хамгаалалтын олон талын үйл ажиллагаатай салшгүй холбоотой. Эдгээрийн дотор "Ногоон бамбай" үйл ажиллагаа зайлшгүй чухал юм.
2017 оноос Экологи байгаль орчны яам нь Зам тээврийн яам, Усны нөөцийн газартай хамтран "Ногоон бамбай" байгалийн нөөц орчныг хамгаалах хяналтын ажлыг 6 жил дараалан зохион байгуулж, гүйцэтгэж байна. Байгалийн нөөц газрын экологийн орчныг эвдэн бусниулж хууль, тогтоомж зөрчсөн үйлдлийг таслан зогсоохын тулд экологи, байгаль орчны тулгамдсан асуудлуудыг судлах, гол гол усны нөөц, гол бүс нутгуудын хамгаалалтыг тодотгох, цаашид хэлтсийн хамтарсан хяналт, шалгалт, баталгаажуулалт, судалгааг үргэлжлүүлэн хийж, залруулах ажлыг зохион байгуулж, гайхалтай үр дүнд хүрэх зорилгоор хэлтсүүдийн хамтын ажиллагааны механизмыг бий болгосон.
- 2022 онд "Ногоон бамбай-2022" ажлыг зохион байгуулж, байгалийн нөөц орчныг хамгаалах хяналт шалгалтыг бэхжүүлэх ажлыг холбогдох албадтай хамтран зохион байгуулж ажилласан. Нэг талаас хяналт шалгалтын үр дүнг нэгтгэн, хяналтын хүрээг өргөжүүлж, хяналтын хүрээнд үндэсний түвшний үзэсгэлэнт газруудыг хамруулан, асуудлыг олохын тулд алсын мэдрэхүйн мониторинг ашиглан, асуудлын талаар сэжүүр гаргасан. Нөгөө талаар байгалийн нөөцийн экологийн орчны хяналтын тогтолцоог боловсронгуй болгож, бүртгэлийн менежментийн үйл ажиллагааг сайжруулан, хяналтын ажилд илүү сайн үйлчилсэн гэж Ван Жинбинь хэлэв.
"Ногоон бамбай" үйл ажиллагааны үр нөлөөгөөр үндэсний байгалийн нөөцийн хамгаалалтын бүсийн хүний оролцоотойгоор бий болдог гол асуудлууд нь "хоёр дахин буурч" байна. Үндсэндээ байгалийн нөөц газрын экологийн орчныг сүйтгэх хандлага өөрчлөгдөж байна. Хамгаалагдсан бүсэд хатуу хяналт тавьж, тэдгээрт оршин буй зэрлэг ан амьтад, ургамлыг үр дүнтэй хамгаалж, олон төрлийн зэрлэг амьтан ихээхэн нэмэгдэв.
Жянши мужийн Шиньюй хотын Шянь Нюйхү дүүргийн Линян албан газрын Дань Жян усан цөөрмийн бүсэд, мянга мянган тослог уянгат мод цас шиг цэцэглэж, хөх тэнгэр, ногоон уулс, цас мөсний үзэсгэлэнт байгалийг харуулна.
Зургийг: ЖАО ЧҮНЬЛЯН /Ардын сайт/
Сүлжээний хяналт илүү үр дүнтэй
Нэгэн усны шувуу Хүнцэ нуурын дээгүүр нисэн өнгөрөхөд намгархаг газрын хажуугийн оптик хяналтын төхөөрөмж өндөр нарийвчлалтай камераар энэ зургийг хурдан авснаар "Сүүл, хөл, хошуу" зэрэг нарийн ширийн хэсгийн зургийг тод авч чадсан байна. Хиймэл оюун ухааны алгоритмаар харьцуулсны дараа усны шувууг цагаан дэглий гэж үзсэн бөгөөд терминал системд цаг хугацаа болон бусад мэдээллүүдийг тэмдэглэсэн байна. Энэ үйл явдал нь Жансүгийн Байгаль орчны шинжлэх ухааны академийн боловсруулсан шувууны AI таних системээс ашиг тус хүртсэн юм. Одоогийн байдлаар энэ системийг Хүнцэ нуурын чийглэг газар, Хэжян Хөх мөрний халимны төрлийг хамгаалах намгархаг газарт барьж, туршиж байна.
Биологийн төрөл зүйлийн үр ашигтай сүлжээний хяналт нь биологийн олон янз байдлын "нөхцөл байдлыг" ойлгож, цаашид байгаль хамгаалах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ. Өнөөдөр Хятад улс эхлээд шинжлэх ухаанч, өргөн хүрээтэй, урт хугацааны цуврал биологийн төрөл зүйлийн хяналтын системийг бий болгож, олон улсын тэргүүлэх үр дүнд хүрсэн.
Ван Жибинь:
- Бид биологийн төрөл зүйлийн төлөв байдал, чиг хандлагыг ойлгох үндэсний биологийн төрөл зүйлийн хяналтын сүлжээг бий болгосон. Биологийн гол бүлгүүдийн тархалт, нүүдлийн шинж чанарт чиглүүлэн Хятад улс сээр нуруутан амьтан, шавьж, цэнгэг усны загас зэрэг олон төрлийн амьтан шавьж ба олон төрлийн экологийн системийг хамарсан тусгай хяналтын сүлжээг бий болгосон гэж ярилаа.
Тэдгээрийн дотор биологийн олон янз байдлыг хамгаалах томоохон төслүүдээр байгуулагдсан Хятадын биологийн төрөл зүйлийг ажиглах сүлжээнд түшиглэн 31 муж, Өөртөө засах орон, хотод 749 хяналтын загвар бүс байгуулж, 1.8 сая хяналтын тэмдэглэл олж, үндэсний хяналтын мэдээллийн менежментийн платформыг бий болгож, хяналтын олон тооны мэдээллийг удаан хугацаанд хуримтлуулсан байна. Хятадын Шинжлэх ухааны академийн байгуулсан Хятадын биологийн төрөл зүйлийн хяналт, судалгааны сүлжээ нь дэлхийн хамгийн анхны ойн хяналт, судалгааны сүлжээ юм. Үүнд: Ази тивд хамгийн том бодит цагийн онлайн шувууны хяналтын систем, мэдээллийн сан багтдаг.
Сүүлийн жилүүдэд Хятадын биологийн төрөл зүйлийн хяналтын хүчин чадал аажмаар сайжирч, хяналтын арга зүйг байнга сайжруулж байна. Байнгын шинэчлэгдэн шинэчлэгдэж байгаа автомат хяналтын тоног төхөөрөмж нь биологийн төрөл зүйлийн хяналт, шинэлэг судалгааг дэмжин ажиллаж байна.
Биологийн төрөл зүйлийн хяналтын уламжлалт аргын баг болон судалгаа, хяналтыг нэгтгэн холбож, Жэжянгийн Лишүй, Гуандүнгийн Чэбалин зэрэг газрууд биологийн олон янз байдлын ухаалаг хяналтын системийг бий болгоход тэргүүлэх байр суурь эзэлж, шинжлэх ухаан, технологийн шинэчлэлээр биологийн олон янз байдлын хяналт, удирдлагын түвшинг сайжруулахад тусалж, "тэнгэрийн нүд + дэлхийн нүд + хүний нүд" хэмээх гурвалсан экологийн орчны дижитал хяналт, хяналтын системийг байгуулж, биологийн олон янз байдлын судалгаа, хяналтын системийг байгуулан, биологийн төрөл зүйлийг хамгаалахад илүү техникийн дэмжлэг үзүүлж, илүү олон сувгийг нээсэн байна.
