solongonews
Миний хамгийн их анхаардаг зүйлс
2023-06-14 17:42
Миний хамгийн их анхаардаг зүйлс

Тэд хүсэл тэмүүллээрээ Хятадад ирсэн юм.

Мөн  мөрөөдлийнхөө улмаас Хятадыг сонгосон билээ. Гадаадынхан "Хятад улстай танилцаад" ямархан гэрэл гялбаа буй болгосон Бэ?

                            Ханьфу лугаагийн барилдлага

Мордан (Туркменистаны оюутан, Ши-Аний Электроникийн шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль )

       Би анх олон нийтийн тавцан болох Тик-ток дээр Ханьфутай танилцаж, гоо үзэсгэлэнд нь их татагдсан. Ханьфу ингэж л миний ертөнцөд орж ирсэн билээ. Яг л "Ру Мэн Лин"-д бичсэн шиг "Гоо үзэмжид согтууран хоргодсоор гэртээ буцахаа мартачихсан билээ" гэдэг шиг. Зүгээр л харцаар хараад л энэ өвөрмөц хувцсанд дурласан билээ.

Энэ надад маш их сонирхолтой санагдсан. Ийм сайхан хувцас ямар түүхэн гарал үүсэлтэй байж болох вэ? Тэр үед би Тик-ток дээрх Ханьфутай холбоотой видеог алдалгүй хайж, бас номын сан руу явж Ханьфугийн тухай ном олж уншиж билээ. Би хэзээ нэгэн цагт үзэсгэлэнт сайхан Ханьфу өмсөн Ши-Аний гудамжаар алхаж, Хятадын түүхийн урт он жилүүдийг мэдэрч чадна гэж мөрөөддөг байлаа.

 Ши-Аний Электроникийн шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийн хичээл дээр Ханьфугийн тухай ойлголт гүнзгийрсэн билээ. Багш нарын тэвчээртэй, тод томруун тайлбараар торгоны зам нь Хань, Тан гүрний үед худалдаа солилцоо, соёлын солилцоог дэмжиж, Ханьфугийн хөгжилд ч нөлөөлснийг мэдсэн юм.

Хятадын соёлын дадлагын явцад бид Шаньсигийн түүхийн музейд очив. Ёнтай гүнжийн бунханаас олдсон "Ордны хатагтайн зураг" хэмээх зураг надад гүн сэтгэгдэл төрүүлсэн юм. Энэ зураг дээр өхөөрдмөөр ордны охин тэнгэр гэрэлтэж, зарим нь бусад ордны бүсгүйчүүдтэй харилцаж байгаа бололтой, зарим нь дэвүүр барьж байгаа. Дүр төрх нь туйлын тод амьд мэт байв.

2021 оны зун би эцэст нь мөрөөдлөө биелүүлж, мөрөөдлийнхөө Ханьфугийг өмссөн юм. Бид Хань Янлинд зочилж, суралцаж, тайлбарлагч нь Ханьфугийн түүхэн гарал үүсэл, өөрчлөлт, хөгжил, өв залгамжлалын ач холбогдлын талаар бидэнд ярьж өгсөн. Би Ханьфугийн өндөр зэрэглэлийн даашинзны тансаг байдал болон хүмүүсийн хувцасны энгийн, тав тухыг олж харсан. Мөн хятадын соёл, хувцасны ёс зүйд чухал ач холбогдолтойг мэдэж авсан. Мөн Ханьфу, ёс журам соёл хоёр хоорондоо нягт холбоотойг ойлгож билээ. Бид Ханьфу өмсөж, эртний зан үйлд суралцаж, зан үйлийг мэдрэхийг хичээж билээ.

Хятадад ахмадууд болон үеийн хүмүүсийн өмнө өөр өөр ёс журамтай байсан нь илт тод байлаа. Хятадын ёс зүйн соёл надад гүн сэтгэгдэл төрүүлж, Ханьфугт агуулагдаж буй соёлын утга учрыг гүнзгий ойлгосон юм. Бид мөн Ханьфугийн бүжгийг сурч, Да Янь Та суваргад гоёмсог хувцас өмсөж, иргэдэд ёс заншлын өвөрмөц соёлын тухай яриа өрнөж байлаа.

Ханьфугийн олон соёлт эв найрамдалтай хамт орших байдал нь өнөөгийн Хятадтай маш төстэй. Би Хятадад суралцаж буй оюутны хувьд Хятад, миний эх нутаг Туркменистаны найрсаг солилцоонд хувь нэмрээ оруулахад шийдвэр төгс байна.

            Юхантан замаас Лу Шүнь дунд зам хүртэл

Парк Сан-вук (Солонгос оюутан, Жэжян их сургууль)

     "Цаг хугацаа бол хөвөн доторх ус шиг. Та нар шахахыг хүсч байгаа цагт шахах л юм бол ус байдаг." Энэ алдартай ишлэл танд их тустай. Миний цээжилсэн олон ишлэлүүдийн дотор Лю Шүний энэ ишлэл миний хамгийн дуртай ишлэл.

Эцсийн шалгалтанд суралцах цаг хүрэлцэхгүй байна гэж гомдоллох, эсвэл надад цаг байхгүй гэсэн шалтгаанаар аливаа зүйлийг түргэсгэх бүрт ноён Лю Шүний дүр төрх миний оюун ухаанд үзэгдэж, би хурдхан яарч, мөрөөдлөө биелүүлэх арга хэмжээ ав гэж өөртөө хэлдэг юм.

Би долоон настайдаа Хятадад сурч байхдаа Лю Шүньтэй анх удаа тааралдсан нь бага сургуулийн эхний жилд хятадын сурах бичигт байсан юм. Лю Шүний эзотерик өгүүллэгүүдийг задлан шинжилж, цээжлэх нь миний бага ангийн жилүүдэд маш том сорилт байсныг би одоо ч тод санадаг. Хэдийгээр би Лю Шүний өгүүллийг сайн ойлгоогүй ч, анагаах ухааныг орхиж, бичвэрийг дагаж байсан түүний түүх, эх оронч сэтгэлгээ, сүнслэг нөлөө бүхий эшлэлүүд миний зүрх сэтгэлд гүн гүнзгий суулгасан бөгөөд шаргуу хөдөлмөрлөхөд надад сүнслэгээр нөлөөлсөн юм. Тэр цагаас хойш Лю Шүнь миний маш их хүндэлдэг Хятад зохиолч болсон. Энэ бишрэл намайг өнгөрсөн оны 06-р сарын 23-нд Лю Шүний төрсөн нутаг болох Жэжян мужийн Шаосинт зочилсон юм.

Лю Шүний хүүхэд насны дурсамж дүүрэн "Бай Цаоюань цэцэрлэгээс Саньвэй номын өргөө хүртэл" өгүүллэг надад хамгийн их сэтгэгдэл төрүүлсэн. Учир нь тэр өгүүлэлд Бай Цаоюань цэцэрлэгийн дүрслэл нь намайг хүүхэд насныхаа энэ сайхан "диваажин"-г тэсэн ядан хайхад хүргэсэн юм. Би үүнийг өөрийн нүдээр хараад маш их баярласан.

Намайг очиход зуны оргил үе байлаа. Өвс ногоо ногоорон цэцэг навч дэлгэрээд л. Тэнд шувууд жиргэн эгшиглэнэ. Өнгө, дуу чимээгээр дүүрэн энэ эрч хүчтэй газар миний зүрх баярлан догдолж байлаа. Яагаад энэ миний жижигхэн "диваажин" биш гэж?

Бай Цаоюань цэцэрлэгээс дурамжхан гарч, жижиг чулуун гүүрийг гаталж гарахад "хотын хамгийн хатуу чанд номын сургууль" - Саньвэй номын өргөө байна. Лю Шүний ширээн дээрээ сийлсэн "эрт" гэдэг үгийг өөрийн нүдээр харахаар би энд ирсэн юм. Лю Шүнь аавыгаа асарч халамжилж байсан тул хичээлээсээ хоцордог байсан гэдэг. Тиймээс тэрээр өөртөө сануулахын тулд ширээний баруун дээд буланд "эрт" үгийг сийлсэн гэдэг. Энэ нь Лю Шүнь багаасаа л өөртөө хатуу чанд ханддаг байсан гэсэн үг юм.

Саньвэй номын өргөөнөөс гарч Лю Шүний дурсгалын танхимд хүрэлцэн ирлээ. Энэ танхимд Лю Шүнь өөрийн гараар бичсэн эд зүйлс, гар бичмэл, мөн олон гэрэл зураг, захидал зэргийг ашигласан нь хятадын энэ агуу зохиолчийн амьдрал, үйл хэргийг тод томруунаар харуулжээ. Түүнчлэн саад бэрхшээл, өөрийгөө хөгжүүлэхээс айхгүй байх сэтгэлгээг харуулсан юм.

Лю Шүний төрсөн нутгаар аялсны дараа сургуульдаа буцаж ирсний дараа хамгийн түрүүнд номын санд очиж "Өглөөний цэцгийг үдэш түүсэн нь" номыг олж, Лю Шүний өгүүллүүдийг дахин уншиж эхэлсэн юм. Өмнө нь олж мэдээгүй олон гайхамшиг намайг дахин олж нээхийг хүлээж байсан байх гэж бодлоо.

       Хятад хэл сурч, банш иднэ

Юки Фужимүра (Япон оюутан, Бээжингийн багшийн их сургууль)

 Өвөө маань хятад мастераас хятад хоол хийж сурсан тогооч байсан бөгөөд төрөлх нутагтаа баншны дэлгүүр нээсэн юм. Би бага байхдаа хятад багш болон түүний охидынхоо тухай богино түүх ярьж байхыг нь байнга сонсдог байсан. Энэ нь надад халуун дулаан мэдрэмж төрүүлсэн юм. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам би Хятадыг улам их сонирхох болсон.

Би бага байхаасаа л Хятадын уламжлалт соёлд дуртай байсан. Хятадын тухай бодоход бэхний зураг гэх зэрэг байгалийн дүр зургийг боддог. Гэхдээ орчин үеийн Хятадын хөгжлийн талаарх миний ойлголт одоо ч бүдэг бадаг хэвээр байна. Хожим нь олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл, янз бүрийн мэдээллийн хэрэгслээр дамжуулан Хятадын талаарх миний мэдлэг өссөн юм. Жишээ нь: 2022 оны CCTV Цагаан сарын үдэшлэгийг үзээд Хятадын уламжлалт хөгжмийн зэмсгүүдийн тоглолтыг хараад онцгой сэтгэл хөдөлгөсөн. Мөн уламжлал, орчин үеийн соёлын уур амьсгалыг мэдэрсэн. Тэр үед миний оюун ухаанд бэхний зураг өнгөтэй болж байв.

Миний өдөр тутмын амьдралд Хятадын тухай ойлголт ч нэмэгдэж байна. Японы Токио хотын Икэбүкүро хотын ойролцоо олон хятад ресторан байдаг. Японы Икэбүкүро хотын хятад ресторанууд нь орон нутгийн хятад ресторантай эн тэнцүү байдаг гэж зарим хүмүүс ярьдаг. Учир нь ихэнх хоолны тогооч, үйлчлүүлэгчид нь хятад хүмүүс байдаг бөгөөд аяга таваг нь жирийн япон хятад ресторануудаас илүү жинхэнэ байдаг гэнэ. Би үүнийг талбайд мэдрэхийн тулд хятад найзтайгаа Сычуан ресторанд орсон юм. Би зоогийн газарт ирэхдээ Сычуань хоолны жинхэнэ амтлагч, бодож байснаасаа илүү амттай байгааг олж мэдлээ.

Бас хятад хэл сурахын тулд хятад хүнтэй найз болсон. Нэг өдөр тэр манай энэ хавьд ирсэн юм. Учир нь миний амьдардаг хотын банш нэлээд алдартай учраас тэр энэ найзыгаа баншны дэлгүүрт аваачив. Тэр ирээд будааны оронд банш хийхийг тушаасан. Энэ нь намайг гайхшруулсан юм. Учир нь Япон дахь хятад ресторануудын хоолны цэс нь голдуу банш, рамен, будаатай ирдэг. Бид банш идэж байхдаа будаа идэж дадсан юм.

Хятад хоолны талаарх эдгээр шинэ ойлголт нь надад хятад хоолны сэтгэл татам байдлыг мэдрүүлсэн төдийгүй хүнсний соёлын ялгааны талаар шинэ ойлголт өгсөн юм.

Хятад хэл сурснаас хойш хятад соёлын талаар илүү гүнзгий ойлголттой болсон. Би бас тухайн улс орныг ойлгохыг хүсвэл эхлээд хэлийг нь сурах ёстой. Учир нь хэл бол зөвхөн соёлыг тээгч төдийгүй, харилцааны гүүр болдог. Хятад хэлний сурлага маань дараагийн түвшинд очно гэдэгт би найдаж байна.

Найруулагч: Ш.ЦОГЗОЛМАА
Эх сурвалж : СЛМ
Дэлгэрэнгүй үзэх

    Сэтгэгдэл бичих

    сэтгүүл