Хятад улс "Олон улсын хэмжээнд илүү нэр нөлөөтэй, шинэчлэлийн манлайлагч, ёс журмын тэргүүлэх бүхий хариуцлагатай том орон" болж байна гэж 27-28-ны өдөр Бээжинд болсон Төвийн Гадаад харилцааны ажлын бага хурал дээр ийнхүү дүгнэлт гаргаж байна.
Дэлхийн энх тайвныг бүтээгч
2023 оны дэлхийн нөхцөл байдлыг эргэн харахад "дайн" гэдэг нь эргэлзээгүй түлхүүр үгсийн нэг юм.
Энэ онд Палестин, Израилийн байдал гэнэт хурцдаж, 20 мянга гаруй хүн амиа алдсан. Орос, Украины хоорондын мөргөлдөөн үргэлжилж, гал зогсоох найдвар маш бага болсон. Суданд 7 сая гаруй хүн зэвсэгт мөргөлдөөний улмаас орон гэргүй болсон гэр зэргээр Их Британийн Олон улсын стратегийн судалгааны хүрээлэнгийн энэ сард гаргасан тоо баримтаас харахад 2023 онд дэлхий даяар дор хаяж 183 бүс нутгийн мөргөлдөөн болж, сүүлийн 30 жилийн хамгийн дээд түвшинд хүрсэн байна.
Үймээн донсолгоотой хямралын үед Хятад улс гал дайныг зогсоохын тулд идэвхтэй зуучилж байна. Палестин-Израилийн мөргөлдөөнд Хятад улс мөргөлдөөнийг шийдвэрлэх үндсэн арга зам бол "хоёр улсын шийдэл"-ийг хэрэгжүүлэх явдал гэдгийг олон удаа онцолсон. Хятадын албаны хүмүүс Ойрхи Дорнодын олон оронд айлчилсан. Мөн Хятад улс НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн ээлжит даргын хувьд Палестин-Израилийн асуудлаарх 2712 тоот тогтоолыг батлахад түлхэц өгч, Палестины бүс нутагт хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлж байна.
Гуравдугаар сард Хятад, Саудын Араб, Ираны гурван тал Бээжинд “Бээжингийн хэлэлцээр”-т хүрч, Саудын Араб, Иран хоёр дипломат харилцаагаа сэргээхээр тохиролцсон юм. Үүний дараа Ойрхи Дорнодод "эвлэрлийн түрлэг" болж, Бахрейн Катар зэрэг орнуудтай дипломат харилцаагаа сэргээж, Сири 12 жилийн дараа Арабын холбоонд эргэн орж, Турк, Египетийн харилцаа сайжирсан юм.
Дэлхийн хөгжилд хувь нэмэр оруулагч
Их Британийн хоёр дахь том хот Бирмингем дампуурсан; 2023 онд Германы ДНБ 0.6 хувиар буурна гэж судалгааны байгууллага таамагласан; АНУ-ын Цахиурын хөндийн банк дампуурснаа зарласан; НҮБ-ын Худалдаа хөгжлийн бага хурал дэлхийн худалдааны хэмжээ 2023 онд бараг 5 хувиар хумигдаж, дэлхийн ДНБ 2.2 хувь болж буурна... Энэ онд дэлхийн эдийн засгийн сэргэлт сул хэвээр байна.
Иймэрхүү гадаад орчинд Хятадын эдийн засаг сайжирсаар байна. Эхний гурван улиралд Хятадын ДНБ өмнөх оны мөн үеэс 5.2 хувиар өсч, дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн хамгийн том хөдөлгүүр хэвээр байна.
Энэ жил Хятадын өөрчлөлт нээлтийн 45 жилийн ой тохиож байна. Олон улсын хэд хэдэн байгууллага энэ онд дэлхийн өсөлтөд Хятад улсын оруулах хувь нэмэр гуравны нэгд хүрнэ гэж таамаглаж байна.
“Бүс ба Зам”-ыг хамтран бүтээн байгуулах санаачилга дэвшүүлсний 10 жилийн ой мөн энэ онд тохиож байна. Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд Хятад улс талуудтай хамтран 3000 гаруй практик төсөл хэрэгжүүлж, бараг 1 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулалт татсан байна. “Бүс ба Зам” олон улсын хамтын ажиллагааны дээд хэмжээний 3 дахь чуулга уулзалтын үеэр Хятад улс “Бүс ба Зам” санаачилгын өндөр чанартай хамтын бүтээн байгуулалтыг дэмжих 8 арга хэмжээг зарлажээ.
Олон улсын дэг журмыг хамгаалагч
БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны механизм нь Аргентин, Египет зэрэг зургаан улсыг шинэ гишүүнээр элсэж, түүхэн тэлэлтийг биелүүлсэн. Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага гишүүнчлэлээ дахин өргөжүүлсэн, Африкийн холбоо Их 20-д албан ёсоор нэгдсэн.
2023 оны эцсээр дэлхийн хамгийн чухал хоёр талын харилцаа болох Хятад Америкийн харилцаа уналтаа зогсоож, тогтворжсон. Хятад, АНУ-ын төрийн тэргүүн нарын дөрвөн цаг орчим үргэлжилсэн яриа хэлэлцээний үр дүнд ирээдүйн "Сан Францискогийн алсын хараа" бий болсон. Олон салбарын солилцоог ахиулж, шууд нислэгүүд нэмэгдэн, иргэдийн солилцоо улмаар дөхөм болсон байна.
“Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн суурь конвенц”-д оролцогч талуудын 28 дугаар бага хурал түүхэн амжилт гаргалаа. Хятад улс янз бүрийн асуудлаар зөвшилцөх ажилд гүнзгий оролцож, хөгжиж буй орнуудын нийтлэг ашиг сонирхлыг тууштай хамгаалж, хэлэлцээний гол асуудлыг шийдвэрлэх арга замыг санал болгож, хурлын нааштай үр дүнд хүрэхэд чухал хувь нэмэр оруулсан юм.
