ХКН-ын Төв Хорооны Улс төрийн товчоо Хятадын хүний эрхийн хөгжлийн замналын тухай 37 дахь удаагийн хамтын сургалтыг 02-р сарын 25-ны үдээс хойш хийжээ. Хятадын Коммунист Намын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ши Жиньпин сургалтыг даргалахдаа хүний эрхийг дээдлэн хамгаалах нь Хятадын коммунистуудын цуцашгүй хөөцөлдөл гэдгийг онцолжээ. Намын зуун жилийн тэмцлийн түүх нь хүний эрхийг хамгаалах, хүний эрхийг дээдлэх, хүний эрхийг хамгаалах, хүний эрхийг хөгжүүлэх үйлсэд ард түмнээ нэгтгэж, удирдан чиглүүлсэн цуцалтгүй хүчин чармайлт агуулж байна. Хятад улс орчин үеийн социалист улсыг бүх талаар цогцлоон байгуулах шинэ аянд мордож, хоёр дахь зуун жилийн зорилгодоо хүрэхийн төлөө алхаж байна. Бид хүний эрхийн үйлсэд сайн ажиллахын ач холбогдол, нэн чухал гэдгийг гүн гүнзгий ойлгож, энэ замаар гуйвшгүй явах ёстой. Хятад дахь хүний эрхийн хөгжлийг ахиулж, хүний эрхийг хүндэтгэж, хамгаалахад илүү анхаарч, Хятад улсын хүний эрхийн үйлсийн хөгжлийг ахиулах болно.
Хятадын хүний эрхийн судалгааны нийгэмлэгийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Лү Гуанжинь энэ асуудлыг тайлбарлаж, ажлын санал дэвшүүлэв. Төв хорооны улс төрийн товчооны нөхдүүд түүний тайлбарыг анхааралтай сонсож, хэлэлцэв.
Ши Жиньпин уг сургалтыг даргалах үеэрээ чухал илтгэл тавив. Хүний эрхийг хүндэтгэж, хамгаалах нь Хятадын коммунистуудын цуцашгүй хөөцөлдөл юм гэж тэрээр онцолжээ. Манай нам байгуулагдсан цагаасаа хойш “Ардчилал, хүний эрхийн төлөө тэмцэнэ” гэсэн тугийг өндөрт өргөж, улс орон, ард түмнээ аврах, хүний эрхийн төлөө зүтгэх зорилтоо тодорхой зарлаж ирсэн. Ардчилсан шинэ хувьсгал, социалист хувьсгал, бүтээн байгуулалтын үе, өөрчлөлт нээлт, социалист шинэчлэлийн шинэ эрин үед манай нам Хятадын ард түмний аз жаргалыг эрэлхийлэх, ард түмнийг мандуулах анхны эрхэм зорилгыг тууштай хэрэгжүүлж ирсэн. Хятад үндэстэн, ард түмнээ хувьсгалд хөтлөн удирдаж, бүтээн байгуулалт, шинэчлэлийн агуу ялалтаар Хятадын ард түмэн улс орон, нийгэм, өөрийн хувь заяаны эзэн болж, Хятадын ард түмний амьдрах, хөгжих эрх болон бусад үндсэн эрхүүдийг хамгаалсан юм.
Ши Жиньпин тэмдэглэхдээ "Хятадын Коммунист Намын XVIII их хурлаас хойш бид хүний эрхийг хүндэтгэж, хамгаалахыг улс орны засаглалын чухал ажил болгон шаардаж, Хятад улсын хүний эрхийн төлөөх түүхэн амжилтыг ахиулсаар ирсэн. Дунд зэргийн чинээлэг нийгмийг бүх талаар цогцлоон байгуулах анхны зуун жилийн зорилтоо биелүүлж, туйлын ядуурлын асуудлыг түүхэн шийдвэрлэж, Хятад улсын хүний эрхийн төлөөх үйлсийг хөгжүүлэх илүү бат бөх материаллаг суурийг тавьсан. Бид үйл явцын туршид ардын ардчиллыг хөгжүүлж, хүний эрх, хууль дээдлэх ёсыг хамгаалахыг ахиулж, нийгмийн шударга ёсыг тууштай хамгаалж, ард түмэн илүү өргөн, бүрэн дүүрэн, иж бүрэн ардчилсан эрхийг эдлэх болно. Бид илүү зохистой, илүү чанартай хөдөлмөр эрхлэлтийг ахиулж, дэлхийн хамгийн том боловсрол, нийгмийн хамгааллын систем, эмнэлгийн болон эрүүл мэндийн тогтолцоог байгуулж, хүмүүсийн амьдрах орчны чанарыг эрс сайжрууллаа. Бид хүний амь нас, амьдралыг нэгдүгээрт тавих зарчмыг баримталж, "COVID-19"-ийн дэгдэлтийн эсрэг эрч хүчтэй хариу арга хэмжээ авч, хүмүүсийн амь нас, эрүүл мэндийг аль болох хамгаалсан. Намын үндэс угсаа, шашны бодлогыг бүрэн хэрэгжүүлж, бүх үндэстэн эрх тэгш байх, олон түмний шашны итгэл үнэмшлийг хүндэтгэх, бүх үндэстний ард түмний хууль ёсны эрх ашгийг хамгаалахыг тууштай баримтална. Бид шүүхийн тогтолцооны өөрчлөлтийг гүнзгийрүүлж, аюулгүй Хятад улс болон Хятад улсад хууль дээдлэх бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж, улс төр, хуулийн багийг гүнзгий цэгцэлж, гэмт хэргийн эсрэг иж бүрэн ажиллагаа явуулж, нийгмийн тогтвортой байдлыг урт хугацаанд хадгалж, ард түмний амь нас, эд хөрөнгийг үр дүнтэй хамгаалсан. Манай улс бол хүний эрхийн үндэсний дөрвөн үе шаттай үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг тасралтгүй боловсруулж, хэрэгжүүлсэн дэлхийн цорын ганц томоохон улс юм. Бид дэлхийн хүний эрхийн засаглалд идэвхтэй оролцож, дэлхийн хүний эрхийн үйл хэргийг хөгжүүлэхэд Хятад улс хувь нэмрээ оруулж ирсэн".
Ши Жиньпин онцлон тэмдэглэхдээ "Манай улсын хүний эрхийн үйл хэргийг хөгжүүлэх үйлсэд бид марксист хүний эрхийн үзэл баримтлалыг Хятадын бодит бодит байдал, Хятадын гайхалтай уламжлалт соёлтой хослуулж, манай нам ард түмнийг удирдан чиглүүлсэн амжилттай туршлагыг дүгнэж, соёл иргэншлийн гайхамшигт ололт нь цаг үеийн чиг хандлагад нийцсэн, улс орны үндэсний онцлогт тохирсон хүний эрхийн хөгжлийн замд орсон байдаг.
Нэг. Хятадын Коммунист Намын удирдлагыг баримтална. БНХАУ-ын Коммунист Намын удирдлага, манай улсын социалист тогтолцоо манай улсын хүний эрхийн төлөөх тэмцлийн социалист мөн чанарыг тодорхойлж, ард түмэн улс орныхоо эзэн болсныг баталгаажуулж, хүний эрхийг тэгш хүртээмжтэй байлгах, улс орны хөгжилд хувь нэмрээ оруулахыг дэмжин, хүний төрөл бүрийн эрхийг бүх талаар хөгжүүлэх, тэдгээрийг тасралтгүй хэрэгжүүлэх, хадгалах, хөгжүүлэх гэж тодорхойлсон.
Хоёр. Ард түмний зонхилох байр суурийг хүндэтгэх явдал юм. Ард түмний мөн чанар бол Хятадын хүний эрхийн хөгжлийн замын хамгийн тод онцлог юм. Бид ард түмний ардчилсан эрхийг хамгаалж, ард түмний урам зориг, санаачилга, бүтээлч сэтгэлгээг бүрэн идэвхжүүлж, ард түмнийг хүний эрхийн хөгжлийн гол оролцогч, дэмжигч, үр шимийг хүртэгчид болгож, ард түмний бүх талын хөгжил, хамтын хөгжил цэцэглэлтийг үр дүнтэй ахиулна.
Гурав. Эх орныхоо бодит байдалтай нийцүүлнэ. Бид хүний эрхийн түгээмэл байх зарчмыг Хятадын бодит нөхцөл байдалтай хослуулж, улс орныхоо үндэсний нөхцөл байдал, ард түмний шаардлагад нийцүүлэн хүний эрхийн хөгжлийг ахиулж, ард түмний өргөн, бүрэн дүүрэн, бодитой эдлэхийг баталгаажуулна.
Дөрөв. Хүний амьжиргаа, хөгжих эрхийг нэн тэргүүнд тавьж, үндсэн эрхийг баримтална. Амьдран орших нь хүний бүх эрхийг эдлэх үндэс бөгөөд ард түмэн аз жаргалтай амьдрах нь хүний хамгийн том эрх мөн. Бид хөгжлийн шинэ үзэл баримтлалыг бүрэн, үнэн зөв, иж бүрэн хэрэгжүүлж, хүнээр төв болгосон хөгжлийн үзэл санааг баримталж, хөгжлийн үр дүн нь ард түмэнд хүрнэ гэдгийг тууштай баримталж, илүү чанартай, илүү үр ашигтай, илүү шударга, илүү найдвартай байхыг эрмэлзэж байна. Тогтвортой, илүү найдвартай хөгжил нь хөгжлийн явцад хүмүүсийн ашиг, аз жаргал, аюулгүй байдлын мэдрэмжийг илүү мэдрүүлэх болно.
Тав. Хүний эрхийг хуулийн дагуу хамгаална. Хуулийн өмнө хүн бүр эрх тэгш байх, хууль тогтоомж, хууль сахиулах, шүүх эрх мэдлийн үйл ажиллагаа, хууль дээдлэх бүх талаар хүний эрхийг дээдлэн хамгаалж, эрх зүйн тогтолцоог боловсронгуй болгох ажлыг эрчимжүүлж, иргэдийн эрх ашгийг хамгаалахыг эрмэлзэж байна. Хувь хүний эрх, өмчлөх эрх, иргэдийн оролцоог хангах, ардчилсан сонгууль, ардчилсан зөвлөлдөх, ардчилсан шийдвэр гаргах, ардчилсан удирдлага, ардчилсан хяналт зэрэг улс төрийн үндсэн эрхүүд хангагдаж, эдийн засаг, соёл, нийгмийн салбар, байгаль орчны болон бусад салбаруудад хүний эрхийн эрх зүйн хамгааллын түвшинг тасралтгүй дээшлүүлнэ. Зургадугаарт, дэлхийн хүний эрхийн засаглалд идэвхтэй оролцохыг шаардана. Бид бүх хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцыг урагшлуулж, жинхэнэ олон талт үзлийг баримталж, хүний эрхийг багтаасан дэлхийн засаглалын тогтолцооны шинэчлэл, бүтээн байгуулалтад идэвхтэй оролцоно. Дээрх зургаан зүйл бол Хятадын хүний эрхийн хөгжлийн гол онцлог төдийгүй манай улсын хүний эрхийн үйл хэргийг ахиулах үнэ цэнэтэй туршлага юм".
Ши Жиньпин тэмдэглэхдээ "Хүний эрхийн иж бүрэн хөгжлийг ахиулж, Хятадын хүний эрхийн хөгжлийн замыг тууштай баримталж, ард түмний өндөр чанартай, сайхан амьдрахын төлөөх хүслийг биелүүлж, ард түмний өсөн нэмэгдэж буй эрхийн хэрэгцээг олон талаар тасралтгүй хангах хэрэгтэй. Эдийн засгийн хөгжил, ардчилал, хууль дээдлэх ёс, үзэл суртал, соёл, шударга ёсыг сурталчлах ажлыг уялдуулан зохицуулах, шударга ёс, нийгмийн засаглал, байгаль орчныг хамгаалах гэх мэт, хөдөлмөр эрхлэлт, орлогын хуваарилалт, боловсрол, нийгмийн хамгааллын чиглэлээр иж бүрэн ажлыг сайн гүйцэтгэж, эмнэлгийн тусламж, орон сууц, өндөр настны асаргаа, хүүхдийн тэтгэмж зэрэг асуудлыг уялдуулан хөгжүүлэх явцад хүний төрөл бүрийн эрхийг хамгаалах түвшинг бүх талаар дээшлүүлнэ. Ши Жиньпин онцлон тэмдэглэхдээ, хүний эрхийг хамгаалах, хууль дээдлэх явдлыг эрчимжүүлж, хуулийн засаглалын салбарын өөрчлөлтийг гүнзгийрүүлж, хүний эрхийг хамгаалах механизмыг боловсронгуй болгоно. Ард түмнээс хүчтэй туссан хууль эрх зүйн салбарт тулгамдаж буй асуудлуудыг системтэй судалж, төлөвлөж, шийдвэрлэж, ард иргэдийн санал хүсэлтэд хуулийн дагуу шударгаар хандаж, хохирсон зүйл гарахаас тууштай сэргийлэх хэрэгтэй. Шүүхийн шударга бус байдлаас болж иргэдийн сэтгэл санаа, эрх ашгийг хохироож, ард түмний хууль ёсны эрхэнд халдсан аливаа үйлдэл, олон нийтийн эрх ашгийг үл тоомсорлож, зөрчиж буй аливаа үзэгдлийг хатуу шалгаж, сахилга, хуулийн дагуу хариуцлага тооцож, хатуу хариуцлага тооцох ёстой".
Ши Жиньпин хэлэхдээ "Хүний эрхийн зөв үзэл баримтлалыг урагшлуулж, хүний эрхийг сурталчлах, түгээх ажлыг өргөн хүрээнд хийж, хүний эрхийг хүндэтгэж, хамгаалах сайхан уур амьсгалыг бүрдүүлэх хэрэгтэй. Бүх ард түмэн, ялангуяа залуучуудын дунд хүний эрхийн мэдлэг боловсрол олгох хүмүүжил хийх хэрэгтэй. Төрийн албан хаагчдад, ялангуяа анхан шатны албан тушаалтнуудад хүний эрхийн мэдлэг олгох сургалтыг бэхжүүлэх шаардлагатай байна. Хүүхэд, эмэгтэйчүүд, ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд гэх мэт тодорхой бүлгийн эрх ашгийг хамгаалахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор бүлгийн байгууллагуудын давуу талыг бүрэн дүүрэн ашиглах шаардлагатай байна. Манай улсын хүний эрхийн хөгжлийн тод практикт тулгуурлан хүний эрхийн сахилгын тогтолцоо, эрдэм шинжилгээний тогтолцоо, ярианы тогтолцоогоо хөгжүүлэх ёстой. Хүний эрхийн судалгааны төвүүд болон хүний эрхийн судалгааны баазын бүтээн байгуулалтыг бэхжүүлж, баттай онолтой, эрдэм шинжилгээний өндөр ур чадвартай, олон улсын дүрэм журмыг мэддэг, хүний эрхийн талаар ярих чадвартай, дээд зэрэглэлийн хүний эрхийн мэргэжилтнүүдийг бүрдүүлэхэд анхаарах шаардлагатай байна".
Ши Жиньпин хэлэхдээ "Дэлхийн хүний эрхийн засаглалыг идэвхтэй ахиулж, эрх тэгш, харилцан итгэлцэл, хүртээмжтэй байх, харилцан суралцах, харилцан ашигтай хамтын ажиллагаа, хамтдаа хөгжих үзэл баримтлалыг баримталж, дэлхийн хүний эрхийн засаглалыг илүү шударга, үндэслэлтэй, хүртээмжтэй чиглэлээр хөгжүүлнэ. НҮБ-ын хүний эрхийн үйл хэрэгт идэвхтэй оролцож, бусад орон, ялангуяа хөгжиж буй орнуудтай хүний эрхийн олон улсын солилцоо, хамтын ажиллагааг өргөн хүрээнд явуулж, бүтээлч үүрэг гүйцэтгэх шаардлагатай байна".
Ши Жиньпин хэлэхдээ "Аливаа улс хүний эрхтэй эсэхэд дүгнэлт хийхдээ бусад орны жишгээр дүгнэж болохгүй, тэр байтугай хүний эрхийг улс төрийн хэрэглүүр болгож бусад улсын дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцдог байж болохгүй. Бүх шатны намын хороод/намын бүлгүүд/ улс орны хүний эрхийн үйлсийн хөгжлийг ахиулах түүхэн үүрэг хариуцлагаа үүрч, байгууллагын удирдлагыг бэхжүүлж, санаачилагтай байж, хүний эрхийн тухай мөрийн хөтөлбөрийг чин сэтгэлээсээ хэрэгжүүлэх ёстой. Бүх шатны боловсон хүчин, тэр дундаа удирдах боловсон хүчин марксист хүний эрхийн үзэл баримтлал, Хятадын орчин үеийн хүний эрхийн үзэл баримтлалыг ухамсартайгаар судалж, өөртөө итгэх итгэлийг нэмэгдүүлж, хүний эрхийг дээдлэн хамгаалах үйлсэд оролцон, бүх бүс нутаг, хэлтэс, салбарууд хүний эрхийг дээдлэх, хамгаалах ухамсрыг дээшлүүлж, Хятадын улсын хүний эрхийн үйлсийн хөгжлийг ахиулах хэрэгтэй".
