Эрт урьд цагт Арсландай мэргэн хаан гэж байж гэнэ. Тэр хааных адуугаа хонхор дүүрч байвал бүрэн, хонхор дүүрэхгүй бол дутуу байна гэж үздэг байжээ. Бас ардаг хүрэн морьтой юмсанжээ.

Тэгтэл нэг өдөр адуу нь хонхор дүүрэхгүй байв гэнэ. Ямар учраас ийм болов? гэж бодтол гурван чоно идэж гэж санаад, хүрэгч гүүнээс гарсан хүрэн мориороо тэр гурван чоныг хөөж алах гээд явтал, нэг чоно нь нөгөө хоёртоо ийн хэлэв гэнэ.

-       Арсландай мэргэн хаан хүрэгч гүүнээсээ гарсан хүрэн мориороо биднийг хөөж алах гэж байна. Тэр залуу гүүний унага тул гурвуулаа газрын өөд зугтааж байгаад гэнэт уруугаа зугтаавал гүйцэхгүй гэхэд бусад нь зөвшөөрчээ.

Маргааш нь Арсландай мэргэн хаан алах гээд хөөхөд нь эхлээд газрын өөд зугтаж байгаад гэнэт уруугаа зугтаасан тул гүйцсэнгүй гэнэ.

Тэгэхээр нь Арсландай мэргэн хаан хүрэн халзан гүүнээс гарсан мориороо хөөж алахаар бодоод гэртээ иржээ. Гэтэл үүнийг нь өнөө чоно бас мэдээд бусад хоёртоо:

-       Арсландай мэргэн хаан хүрэн халзан гүүнийхээ унагаараа биднийг хөөж алах гэж байна. Тэр хөгшин гүүний унага тул газрын уруу зугтааж байгаад гэнэт өөдөө зугтаавал гүйцэхгүй гэхэд нөгөө хоёр чоно нь зөвшөөрч гэнэ.

Маргааш нь Арсландай мэргэн хаан хүрэн халзан гүүнийхээ хүрэн халзан мориор хөөхөд, уруугаа зугтааж байгаад гэнэт өөдөө зугтаасанд гүйцсэнгүй гэнэ. Тэгэхээр Арсландай мэргэн хаан ардаг хүрэн мориороо гурван чоныг хөөж ална гэж бодоод харьж иржээ. Гэтэл тэр шөнө өнөө чоно:

-       Арсландай мэргэн хааны адуунд байдаг адсага шиг туранхай ардаг хүрэн морийг идье! гэж нөгөө хоёртоо хэлбэл:

-       Энэ олон адуун дотор ороод адсага шиг туранхай энэ муу морийг идвэл арай азанд муу болох байх. Иймд аль тарган сувай гүүнээс нь шилж иднэ гээд эс зөвшөөрч гэнэ.

-       За тэгвэл Алтай, Хангайн ар орой дээр нэг уулзъя. Ардаг хүрэн морины нуруун дээр нэг уулзъя. Арсландай мэргэн хааны дал мөрөн дээр нэг уулзъя! гэж хэлээд өнөөх чоно давхиад явчихжээ.

Гэтэл маргааш өглөө нь Арсландай мэргэн хаан ардаг хүрэн мориороо гурван чоныг хөөж, Алтай уулын ар орой дээр гүйцэж алаад, арьсыг нь ардаг хүрэн мориндоо тохож гэртээ ирж гэнэ. Тэгээд арьсаар нь хүрэм хийж өмссөн тул тэр гурван чоно Алтайн уулын ард нэг, ардаг хүрэн морины нуруун дээр нэг, Арсландай мэргэн хааны ар далан дээр нэг ингээд гурван удаа уулзсан нь энэ ажээ.

Үгийн тайлбар:

Адсага: 1. Турж үхсэн үхэр, адууны шир буюу тугал, бярууны арьс, дэвсгэр болгон хэрэглэх үхэр малын элдээгүй хатаасан арьс; 2. Муухай ааш, 3. Адуу үхрийг хараах хараалын үг