Хятадын Анагаахын Шинжлэх Ухааны Академийн Шинжээчдийн Хорооны гишүүн Жао Чаофан "Хятадын уламжлалт анагаах ухааныг өвлөн авч насан туршдаа хий".

Жaо Чаофан нь 1936 онд Жэжян мужийн Пинян шяньд төрсөн, Хятадын Анагаахын Шинжлэх Ухааны Академийн Шинжээчдийн Хорооны гишүүн бөгөөд 60 гаруй жил Хятадын уламжлалт анагаах ухааны судалгаа хийж, "Хятадын уламжлалт анагаах ухааны эмчилгээ" зэрэг 19 бүтээл найруулсан Эм зүйн клиникийн багийн ахлагчийн хувьд тэрээр 1978 онд бүх Хятадын шинжлэх ухааны хурлын хамтын амжилтын шагналыг хүртсэн "Хятадын ургамлын эмийн үндэсний цуглуулга" эмхэтгэлд оролцож, 2012 онд "Хятадын фармакопейн хөгжлийн шилдэг амжилтын шагнал" хүртжээ.

Шууд вэб платформоор дамжуулан лекцүүд явагддаг бөгөөд шинэ оюутнуудыг үргэлжлүүлэн судалгааны ажилд элсүүлэн авч байна. Энэ жил 86 настай Жао Чаофан олон жил тэтгэвэртээ гарсан ч Хятадын уламжлалт анагаах ухааны судалгаа шинжилгээ, өв залгамжлалын ажилд маш их хүч хөдөлмөрөө зориулж байна. Тэрээр хэлэхдээ, хүмүүсийн амьдрал маш богинохон, заримдаа нэг зүйлийг насан туршдаа гүйцээж дуусгахад хэцүү байдаг. Миний үеийнхэн гүйцээж амжаагүй байхыг өсөж буй одод цаашид ч шаргуу хөдөлмөрлөж, тэднийг гүйцэх зоригтой байгаасай гэж бодож байна гэжээ.

“Хятад анагаах ухаанд суралцах нь миний аавын насан туршийн хүсэл бөгөөд би үүнийг уламжлуулахыг хүсэж байна"

Жао Чаофан нь таван үеэрээ уламжлагдан ирсэн Хятадын уламжлалт анагаах ухааны гэр бүлд төрсөн, Хятадын уламжлалт анагаах ухаантай төрөлхийн холбоотой. Аавын хамгийн том хүсэл бол Жао Чаофан Хятадын уламжлалт анагаах ухааны шалтгааныг өвлөн авч чадна гэдэгт найдах явдал юм. Хэдийгээр Жао Чаофан ахлах сургуулийн багш түүнийг шинжлэх ухаан, инженерийн чиглэлээр суралцахыг санал болгосон ч Жао Чаофан Хятадын уламжлалт анагаах ухааныг сонгосон. Тэрээр багшдаа Хятадын анагаахын дөрвөн дээд сургууль байгуулагдсан тухай мэдээ болон "Хятадын залуучууд" сэтгүүлд гарсан залуучуудыг Хятад анагаах ухааны үйл хэрэгт чин сэтгэлээсээ зүтгэхийг уриалсан нийтлэлийг үзүүлж, "Хятад анагаах ухаанд суралцах нь миний аавын насан туршийн хүсэл юм , мөн би үүнийг дамжуулахыг хүсэж байна” гэжээ.

1963 онд Жао Чаофан Шанхайн Хятадын уламжлалт анагаах ухааны коллежийг төгсөж, Хятадын Уламжлалт Анагаах Ухааны Академийн (Одоогийн Хятадын анагаах ухааны шинжлэх ухааны академи) Хятадын Уламжлалт Анагаах Ухааны Хүрээлэнд томилогдсон мөртөө Хятадын уламжлалт анагаах ухаан шинжлэх ухааны судалгаанд өөрийгөө зориулжээ. Лабораторид хоёр, гурван жил ажилласны дараа Жао Чаофан эргэлзэж байв. Зарим туршилтын судалгааны үр дүн болон эмнэлзүйн туршлага хоёрын хооронд асар их зөрүү байсан. Бухимдсан тэрээр Гуан Аньмэн эмнэлэг дээр ирж, эмнэлзүйн 3 жил ажилласны дараа тэрээр шинжлэх ухааны судалгааны албан тушаалд эргэн ирж, эмнэлзүйн практик, туршилтыг хослуулах нь чухал болохыг гүн гүнзгий ойлгосон.

Дараа нь Жао Чаофан олон газар очиж, олон нийтэд эмчийн үзлэгт орсноос оношилгоо эмчилгээний арвин туршлага хуримтлуулжээ. Жянши мужийн Дэшин хотод Жао Чаофан нутгийн тариачдад ханиадыг эмчилж байх үед тухайн газар Хятадын анагаах ухааны баялаг нөөц байдгийг олж мэдэв. Тиймээс тэрээр Хятад эмийн сорьц цуглуулж эхлэв. Жяншигаас явахдаа Жао Чаофан 100 гаруй хятад эмийн сорьц цуглуулжээ.

Жао Чаофан хэлэхдээ "Анхан шатны тусламж үйлчилгээний энэхүү арвин туршлага нь миний мэдлэгийн хүрээг тэлж зогсохгүй, Хятадын анагаах ухааны онолын талаарх ойлголтыг нэгтгэж, Хятадын анагаах ухааны шалтгааныг илүү гүнзгий ойлгох боломжийг олгосон" гэжээ.

"Санаа нээхийн тулд үүнийг орчин үеийн судалгааны үр дүнтэй хослуулах ёстой"

Хөдөө орон нутгаар явж, эм тариа цуглуулж, Хятадын уламжлалт эмийн дээжийг хийсэн Жао Чаофан үндэсний эмийн сангийн найруулгын ажилд оролцоход тун тохиромжтой. 1978 онд 4 жил гаруй хичээл зүтгэл гаргасны эцэст Жао Чаофаний найруулсан "Хятадын ургамлын гаралтай эмийн үндэсний цуглуулга" бүх Хятадын шинжлэх ухааны хурлын хамтын амжилтын шагнал хүртжээ.

Жао Чаофан 30 жил дараалан Хятадын фармакопейн 6 хэвлэлийг эмхэтгэж, хянан засварлахад оролцсон бөгөөд түүний хянан засварласан олон санал дүгнэлтийг эцэслэн баталжээ.

Эмнэлзүйн практикт Жао Чаофан орчин үеийн судалгааны үр дүнг ашиглахад ихээхэн анхаарал хандуулдаг. Тэрээр 1980-аад оноос хойш Хятадын уламжлалт анагаах ухааны эмчилгээг орчин үеийн судалгааны үр дүнтэй хослуулахыг хичээж, сэтгэлгээгээ тэлж, илүү их дэвшил, шинэчлэл хийсэн.

Жао Чаофан хэлэхдээ "Хятадын уламжлалт анагаах ухааны фармакологийн хувьд бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн шинжилгээ нь чухал боловч санааг нээхийн тулд орчин үеийн судалгааны үр дүнтэй хослуулах ёстой" гэжээ.

"Хятадын уламжлалт анагаах ухааны онолын шинэчлэл, нээлт бол эмчилгээний үзэл баримтлалыг өөрчилсөн явдал юм"

Жао Чаофан хэлэхдээ “Эмчилгээний зарчим" бол өвчнийг эмчлэх гол түлхүүр юм. Хятадын анагаах ухааны эмч нар үүнийг сайтар судалж, эзэмшсэн байх ёстой. Хятадын анагаах ухааны онолын шинэлэг, нээлт бол эмчилгээний үзэл баримтлалыг өөрчилсөн, өөрөөр хэлбэл "эмчилгээний зарчим"-ыг өөрчилсөн явдал юм. Эмнэлгийн талаарх мэдлэг нь бүх нийтийн дүрэм бөгөөд үүнийг өөрсдийн эмнэлзүйн практиктай хослуулан сурч, ашиглах шаардлагатай гэжээ.

Жао Чаофан 1985 онд Хятадын Уламжлалт Анагаах Ухааны Академийн Суурь Онолын Хүрээлэнд Анагаах ухааны судалгааны чиглэлээр мэргэшсэн. Дараагийн зургаан жил тэрээр Хятадын уламжлалт анагаах ухааны үндсэн онолын судалгаанд өөрийгөө зориулжээ. Тэрээр хэлэхдээ "Зургаан жилийн хугацаанд би бүх гүрний анагаах ухааны бүх номыг уншсан. Сонголт бол хэцүү үйл явц юм! Би 300 гаруй үнэ цэнэтэй номыг сонгосон бөгөөд эдгээр нь бүгд "эмчилгээний зарчим"-тай холбоотой ном болох юм" гэлээ.

Жао Чаофан зөвхөн ажлын цаг хангалтгүй. Би шөнө болон баярын өдрүүдээр илүү цагаар ажилладаг. Ажлын бус цаг учраас лифт хаагдсан тул шатаар л өгсөж, уруудаж чадна гэжээ. Сайн мэдээ гэвэл түүний эмчилгээний зарчмыг судалсан ном маш их алдартай байж таван удаа дахин хэвлэгдсэн байна.

Энэ салбарт Жао Чаофан хэдэн арван жил судалгаа хийсэн. Тэрээр эмчилгээ, эмчилгээний онолыг ангилж, системтэй судалснаар 10 гаруй эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, "Хятадын уламжлалт анагаах ухааны мөн чанар", "Хятадын уламжлалт анагаах ухааны эмчилгээний зарчим" зэрэг дөрвөн Хятадын уламжлалт анагаах ухааны монографи хэвлүүлсэн. Хууль дээдлэх тогтолцооны хүрээний бүтээн байгуулалт нь туршилт, онол, эмнэлзүйн практикийг хослуулсан судалгааны замыг нээж өгсөн.

Жао Чаофан тэтгэвэрт гарсны дараа ч Хятадын уламжлалт анагаах ухаанд санаа тавьж, 28 удаа тусгай лекц уншсан байна. Тэрээр мөн яруу найргийн үг хэллэгийг Хятадын уламжлалт анагаах ухааны соёлтой хослуулсан юм. Хэдхэн хоногийн өмнө Хятадын үндэсний хоёр дахь алдартай эмч нарын жагсаалтыг зарлаж, Жао Чаофан Хятадын уламжлалт анагаах ухааны салбарт олон жил тууштай судалгаа хийсний үр дүнд олон нийтийн жагсаалтад шалгарчээ. Жао Чаофан анагаах ухааны салбарт 60 гаруй жил ажилласан түүхээ эргэн дурсахдаа “Хятадын уламжлалт анагаах ухааныг өвлөн авсан хүн бол насан туршдаа үүнийг хийх ёстой. Гол нь Хятадын анагаах ухааны эмнэлзүйн болон туршилтын аргыг хослуулан судалж, судлах замыг тууштай баримтлах явдал юм " гэжээ.