Хятадын Бээжин дэх Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэн 1998 оны 11-р сард "Дэлхийн өвийн жагсаалт"-д орсон байна.
Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэн нь Бээжин хотын баруун захад байрладаг байна. Энэ бол Хятадын эртний сонгодог цэцэрлэгт хүрээлэнгийн содон нь юм. Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэн нь дэлхийн хамгийн том эзэн хааны цэцэрлэгт хүрээлэнгийн нэг бөгөөд нийт 290 га талбайтай. Энэ бол дэлхийд алдартай цэцэрлэгүүдийн нэг юм.
Бээжин хотын баруун захад Шишань уулын бэлд орших Хайдянь бүс нутаг нь булаг шанд, номин ногоон уул устай үзэсгэлэнт сайхан байгальтай байдаг. Манай эриний 11-р зуунаас хойш энд хааны цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулжээ. 800 жилийн дараа Чин гүрний төгсгөлд цэцэрлэгүүдийн нийт талбай 1000 гаруй га-д хүрчээ. Ийм том хэмжээний хааны цэцэрлэгт хүрээлэн хятад улсад ховор байдаг билээ.
Цэцэрлэгт хүрээлэнг бүхэлд нь гурван хэсэгт хуваадаг. Рэньшөү танхимаар төв болгосон төрийн үйл ажиллагааны бүс, гол хэсэг нь Юлань танхим, Ле Шөүтан бүхий хатан хааны амьдрах бүс газар, Ваншөү уул, Куньмин нуураас бүрдсэн үзэсгэлэнт газар болно. Цэцэрлэгт хүрээлэн бүхэлдээ Шишань уулын оргилууд болон барилгын цогцолбор цэцэрлэгт хүрээлэнгийн уулс, нуурын ландшафттай нэгтгэснээр байгалийн үзэмжийг төгс төгөлдөр болгож байна. Ваншөү уулын өмнөх цогцолбор барилгууд нь бүхэл бүтэн цэцэрлэгийн гол гэсэг бөгөөд 41 метр өндөр Бурхны хүжний асар тагт нь Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэн бэлгэдэл юм. Пайюн танхимаар төвлөрсөн ордон маягийн барилга байгууламжууд нь тайхөү хатан Цишигийн төрсөн өдрөөр баяр хүргэсэн газар байв. Ваншөү уулын доорх Куньмин нуурын эрэг дээр засаглал явуулах, амьдрах орчин, аялал жуулчлалын бүсийг нэгтгэсэн нийт 728 метр урт 273 коридор бий. Энэхүү зугаалгын газар нь Шихуу нуурын 546 үзэсгэлэнт газар, 8000 гаруй хүний түүх, байгалийн тогтоц, цэцэг, шувууд зэрэг гоёмсог зургуудаараа алдартай бөгөөд 1992 онд "Дэлхийн хамгийн урт зугаалга"-ын жагсаалтад багтж, Гиннесийн дэлхийн шилдэгт жагсаагджээ. Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэнт дөрвөн томоохон байгалийн үзэсгэлэнт газартай. Хамгийн зүүн талд нь Зүүн ордны үүдэн бүс гэсэг газар байдаг. Энэ газар нь анх Чин гүрний эзэн хааны улс төрийн үйл ажиллагаа, өдөр тутмын амьдрал, тухайлбал, ордны сайд нарын Рэньшөү ордон, өмнөд болон хойд өрөөний Шүүхийн танхим, Унтлагын өрөө, том тайз, хашаа хүрээ зэрэг газар байсан. Юлань ордон бол Бадруулт төр хааны Унтлагын ордон байсан бөгөөд хожим нь түүний хоригдож байсан газар болсон байна.Тэр үед баригдсан гарцыг хаасан өндөр хэрмийг одоо ч харж болно. Дунд хэсэгт байрлах Ваншөү уулын өмнө уулын үзэсгэлэнт газар нь хамгийн олон барилга байгууламжтай, мөн ч хамгийн гоёмсог үзэсгэлэнт газруудтай бүс гэсэг болно. Үзэсгэлэнт газар бүхэлдээ бие биенийхээ эсрэг талд байрлах босоо хоёр шугамаар зохицуулагддаг байна. Зүүн баруун тэнхлэг нь алдартай урт коридор бөгөөд хойд урд тэнхлэг нь урт коридорын дундаас эхэлж, дараа нь Пайюнмэн үүд, Пайюн танхим, Дэхүй танхим, Бурхны хүж тахилын асар тагт зэрэг. Бурхны хүж тахилын асар тагт нь бүхэл бүтэн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн төв бөгөөд эргэн тойрон дахь барилгууд нь тэгш хэмтэйгээр тархаж, тэргэлт сарыг түмэн одод тойрсон дүр төрхийг бүрдүүлдэг бөгөөд түүний хэв маяг нь нэлээд гайхамшигтай юм.
Хамгийн хойд зүгт орших Хөүшань Хөүхугийн үзэсгэлэнт бүсэд барилга байгууламж багатай ч өтгөн ой мод, муруй саруй уулын замууд байдаг бөгөөд түүний гоёмсог, нам гүм хэв маяг нь урд талын уулын гоёмсог байдлаас эрс ялгаатай юм. Жианнань усан тосгоны онцлог бүхий Төвдийн архитектурын хэсэг, Сүжөү гудамж нь авсаархан тохижуулсан бөгөөд тус бүр өөрийн гэсэн онцлогтой. Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэнгийн усны гадаргуу нь нийт нутаг дэвсгэрийн дөрөвний гурвыг эзэлдэг, ялангуяа өмнөд нуурын хэсэгт нь усн давлагаа нь аяархан баруун тийш долгиотой байдаг, хойд талаараа цамхаг, асар тагт ихтэй байдаг. нуурын баруун эрэг дээр тоорын мод, уд мод эгнэсэн бөгөөд тэдний дунд янз бүрийн хэлбэрийн 6 нуман гүүр нуугдаж байна; Мөн нуурын гурван арал дээр янз бүрийн хэлбэрийн сонгодог барилгууд байдаг; Нууран дээр баригдаж буй арван долоон нүхтэй гүүр нь нуур руу хөтөлдөг зам төдийгүй мартагдашгүй үзэсгэлэнт газар юм. Хэлбэр байдал нь маш үзэсгэлэнтэй.
Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэн нь Хятадын сонгодог архитектурын мөн чанарыг агуулсан, өөр өөр бүс нутгийн цэцэрлэгийн хэв маягийг багтаасан бөгөөд үүнийг цэцэрлэгийн архитектурын музей гэж нэрлэж болно.
Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэнгийн гол барилга нь Ваншөү уулан дээрх бурханы хүжи тахлын асар тагт юм. бурханы хүжи тахлын асар тагт нь дөрвөлжин суурин дээр 21 метр өндөртэй, тагт нь 40 метр өндөр, 8 тал, 3 давхар, 4 дээвэртэй, асарт тагт дотор 8 том лийрийн модон багана тулгуулж, Бүтэц нь нэлээд төвөгтэй бөгөөд энэ нь нэрийн сонгодог барилга юм. Клоистер, булангийн павильонууд нь цэцэрлэгийн нийтлэг хэлбэр юм. Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэнгийн урт коридорын урт нь 728 метр бөгөөд дэлхийн хамгийн урт нь юм. Галерейд 14000 гаруй зураг байгаа бөгөөд эдгээр нь бүгд уламжлалт түүх буюу цэцэг, шувууд, загас, шавьжны зураг юм. Куньмин нуурын зүүн эрэгт байрлах найман өнцөгт давхар дээвэрт барилга нь Хятадын хамгийн томд тооцогддог байна. Түүнчлэн Ваншөү уулын оройд байрлах Уляндянь танхим нь тулгуургүй тоосго, чулуугаар баригдсан бөгөөд техникийн түвшин нь туйлын өндөр юм.
Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэнд цутгасан цутгамал, сийлбэрийн техник нь мөн л нэгдүгээр зэрэглэлийн түвшинд хүрдэг байна.Тухайлбал, Куньмин нуурын зүүн эрэгт орших аварга том усан төмөр үхэр, амьд шиг байж, нуруун дээр нь бичээстэй байдаг. Хойд эрэг дээрх асар том чулуун завь, Сийлсэн дам нуруу, будсан барилгууд бүхий нуур нь үнэхээр гайхалтай байдаг.
Ихэ-Юань цэцэрлэгт хүрээлэнгийн архитектурын хэв маяг нь Хятадын өнцөг булан бүрээс ирсэн архитектурын мөн чанарыг шингээсэн байдаг. Хүрээлэнгийн талбай болон зүүн талын дотоод ордны хэсэг нь Хятадын хойд бүс нутгийн хүрээ хашааны хэв маягтай, нэг нэгээр нь хаалттай хашаанууд нь дэнжээр холбогдсон байна. Нуурын өмнөд хэсэг нь Ханжөү Ши Ху нуурын ердийн хэв маягтай, "Суди"хэв маяг нь нуурыг хоёр хувааж, Жяннань хэв маягаар дүүрэн хоёр хэсэгт хуваагдана. Ваншөү уулын хойд тал нь цагаан пагод, бункер маягийн барилгууд бүхий ердийн Төвөдийн лам сүм хийдийн хэв маягтай. Хойд талын Сүжөү гудамж нь дэлгүүр, усан замаар дүүрэн байж, ердийн усан хотын хэв маягтай юм.
