-Одоогийн байдлаар Хятад улс аж үйлдвэржилтийн тасралтгүй, хурдацтай ахиц дэвшлийн шатандаа байгаа бөгөөд энэ нь эрчим хүчний хэрэглээний үзүүлэлтийг хөгжингүй орнуудын жишгээр тогтоож чадахгүй, нүүрстөрөгчийг бууруулах, эрчим хүч хэмнэх зорилгоор "хоёр өндөр" үйлдвэрүүдийн үйлдвэрлэлийг хэт шахаж чадахгүй, үгүй бол үйлдвэрлэлийн сүлжээ болон нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээний дотоод холболтыг хааж, үйлдвэрлэлийн болон нийлүүлэлтийн хүчин чадлыг бүрэн чөлөөлөхөд саад болж, таслах цэгүүд болон блоклох цэгүүд үүсэх болно.
-Аж ахуйн нэгж, оршин суугчид хоёулаа мөчлөг дагаж, зах зээлийн байдал муу байгаа тул аж ахуйн нэгжүүд болгоомжтой хөрөнгө оруулалт хийж, оршин суугчид болгоомжтой хэрэглэж байна. Дотоодын эрэлтийг нэмэгдүүлэхийн тулд бид макро эдийн засгийн бодлогын мөчлөгийн эсрэг зохицуулалтын үүргийг бүрэн гүйцэд гүйцэтгэж, засгийн газрын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэн, аж ахуйн нэгжийн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, ажил эрхлэлт, өрхийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй.
-Эрэлт, нийлүүлэлтийн аль алиныг нь сайн хийж чадвал дотоодын мөчлөг бүрэн саадгүй болгож, Хятадын эдийн засгийн өсөлтийн нөөц бүрэн нээгдэн, эдийн засгийн тогтвортой байдал, сайжрах тэш хандан, үндэс суурь ихээхэн бэхжиж, хөгжлийн шинэ загвар бүрэн хэрэгжих хэрэгтэй.
Саяхан Бээжинд болсон Эдийн засгийн Төвийн ажлын бага хурлаас Хятад улсын эдийн засгийн хөгжил эрэлт багасах, нийлүүлэлтийн шок, хүлээлт сулрах гэсэн гурав дахин дарамттай тулгарч байгааг онцолсон байна. Энэхүү гурвалсан дарамт нь дотоодын эргэлтийг бүрэн жигдрүүлээгүйгээс голлон нөлөөлсөн гэж зохиогч үзэж байна. Энэ нь хоёр талаар ялгардаг: Нийлүүлэлтийн талаас авч үзвэл аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн сүлжээнд чухал байр суурь эзэлдэг эрчим хүч, задгай түүхий эдийн үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтэд кампанит ажил маягийн нүүрстөрөгчийн хийг бууруулах, эрчим хүчний эргэлтийг хязгаарлах зэрэг асуудал нөлөөлсөн юм. Эрэлт талаас нь авч үзвэл гадаад эрэлт, дотоодын эрэлтийн сэргэлт нийлээгүй, хөрөнгө оруулалт, хэрэглээ зэрэг дотоодын эрэлтийн өсөлт харьцангуй удаашралтай, буурах дарамттай байгаа нь эдийн засгийн өсөлтийн нөөц боломжийг хязгаарлаж байна. Эрэлт, нийлүүлэлтийн аль алиныг нь сайн хийж чадвал дотоодын мөчлөг бүрэн саадгүй болж, Хятадын эдийн засгийн өсөлтийн нөөц бүрэн нээгдэж, эдийн засгийн тогтвортой байдал, сайжрах үндэс суурь ихээхэн бэхжиж хөгжлийн шинэ загвар бүрэн хэрэгжиж чадах болно.
Дотоодын эргэлтийг эрэлт, нийлүүлэлтийн аль алинаар нь хангах ёстой
2021 оны 1-р улирлаас 3-р улирал хүртэлх хугацаанд Хятадын ДНБ-ий улирлын өсөлтийн хурд (жилийн мөн үеийнхээс) 18.3 хувь, 7.9 хувь ба 4.9 хувьд хүрэ. 2019 оны хоёр жилийн дундаж өсөлт нь тус тус 5 хувь, 5.5 хувь ба 4.9 хувь байв. 10-р сараас 11-р сар хүртэл нийтэлсэн тоо баримтаас харахад эдийн засаг тогтворжих шинж тэмдэг ажиглагдаж байгаа ч Хятадын эдийн засаг буурах шинэ дарамттай тулгарч байгаа тул цаашид ажиглалт хийх шаардлагатай байна.
Үндсэн бие болох дотоодын эргэлтийг бүрдүүлэн хурдасгаж, дотоодын болон олон улсын давхар эргэлтийг харилцан дэмжих хөгжлийн шинэ загвар ба үүний гол цөм нь дотоод, гадаадын туйлын хүнд, ээдрээтэй нөхцөл байдлыг даван туулах явдал юм. Эдийн засгийн бүтээн байгуулалтын төв ажлыг тууштай баримталж, эдийн засгийн хөгжлийн том зүйлийг төлөвлөхийг шаардах хэрэгтэй. Төвийн эдийн засгийн ажлын бага хурлаас, өндөр чанартай хөгжлийг дагаж мөрдөх ёстой, эдийн засгийн бүтээн байгуулалтыг төв гэж баримтлах нь намын үндсэн чиглэлийн шаардлага болох мөртөө үүнийг хэрэгжүүлэхэд бүх нам анхаарлаа хандуулж, эдийн засгийн чанарыг тасралтгүй дээшлүүлж, зохистой өсөлтийг дэмжих ёстой гэв онцлон тэмдэглэв.
Нийгмийн нөхөн үржихүй нь мөчлөгийн үйл явц юм. Маркс капитализмын нийгмийн нөхөн үйлдвэрлэлд иж бүрэн, гүнзгий дүн шинжилгээ хийж, нийгмийн нөхөн үйлдвэрлэлд үйлдвэрлэл, хуваарилалт, солилцоо, хэрэглээ болон бусад холбоосууд багтдаг бөгөөд энэ нь мөчлөгт үйл явц болно. Энэхүү мөчлөгийн үйл явц нь үйлдвэрлэлийн хэтийн төлөв ба түүхий эдийн хэтийн төлөвөөс эсвэл мөнгөн тэмдэгтийн үүднээс авч үзэх боломжтой юм. Хэзээ нэгэн цагт эргэлт гацаж, бөглөрсний дараа асуудлыг бүх талаас нь ажиглаж чадах болно.
Макро талаас нь авч үзвэл нийгмийн нөхөн үйлдвэрлэлийн мөчлөгийн хөдөлгөөн нь нийт тоо хэмжээний хувьд эрэлт нийлүүлэлтийг харилцан дасан зохицуулах, харилцан тодорхойлох үйл явц юм. Тодруулбал, үйлдвэрлэл, эргэлтийн хэлбэрийн нийлүүлэлт, түгээх, хэрэглэх, хөрөнгө оруулалт хийх хүсэл нь эрэлтийг бүрдүүлдэг. Эрэлт, нийлүүлэлт нь солилцоогоор дамжин харилцан зохицсон, харилцан шийдэмгий харилцааг бүрдүүлдэг. Иймээс эрэлт, нийлүүлэлтийн аль алинаар нь дотоодын жигд эргэлтийг бүрэн хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.
Аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн хэлхээний динамик жигд байдлыг хангах шаардлагатай
Хятад улс хүчирхэг үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн чадавхийг бүрдүүлэв. Үр тарианы нийт гарц зургаан жил дараалан 1.3 триллион жингээс давж, 220 гаруй аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл дэлхийд нэгдүгээрт орж байх юм. Хөдөлмөрийн насны 900 сая орчим хүн, коллеж болон түүнээс дээш боловсролтой 218 сая хүн, ахлах болон түүнээс дээш боловсролтой 70 сая гаруй оюутан, 290 сая орчим ажилчид зэрэг хүчин зүйлсийн нөөц харьцангуй хангалттай байна. Хөрөнгийн элбэг нийлүүлэлт ба идэвхтэй зах зээлийн технологи нь шинэчлэлийн үйл ажиллагаа бүрдүүлдэг. Иймээс Хятадын эдийн засгийн өсөлтийн хүчин чадал өндөр, эдийн засгийн өсөлтийн боломжит хурд нь 8 хувиас дээш хэвээр байна.
Үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн чадавхийг бүрэн чөлөөлөхийн тулд бид аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн хэлхээний динамик жигд байдлыг хангах ёстой. Хятад улсын аж үйлдвэржилт тасралтгүй, хурдацтай хөгжих шатандаа байна. Аж үйлдвэрийн бүтцийн онцлогийн үүднээс авч үзвэл хүнд химийн үйлдвэр, хүнд боловсруулах үйлдвэр зэрэг үйлдвэрүүд аж үйлдвэрийн томоохон хувийг эзэлсээр байх юм. Энэ нь одоогийн байдлаар голчлон үйлчилгээний салбарт хөгжингүй орнуудын жишигтэй харьцуулах боломжгүй гэсэн үг. Эрчим хүчний хэрэглээний үзүүлэлтүүдийг боловсруулах, Мөн бид нүүрстөрөгчийг бууруулах, эрчим хүч хэмнэх зорилгоор "хоёр өндөр" (эрчим хүчний хэрэглээ өндөр, ялгаралт ихтэй) үйлдвэрүүдийн үйлдвэрлэлийг хэт шахаж чадахгүй. Үгүй бол үйлдвэрлэлийн болон нийлүүлэлтийн сүлжээний дотоод холболтыг хааж, таслах цэг, бөглөрөл үүсч, үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн хүчин чадлыг бүрэн гаргахад саад учруулж болзошгүй юм. Иймээс бид эдийн засгийн төвийн ажлын бага хурлын шаардлагын дагуу үндэсний ерөнхий төлөвлөлт, байгалиа хамгаалах үүрэг нэн тэргүүнд тавигдах, хоёр дугуйт хөтлөгчтэй байх, дотоод болон гадаад урсгалыг жигд явуулах, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх зэрэг зарчмуудыг баримтлах ёстой. Уламжлалт эрчим хүчийг аажмаар татан буулгах нь шинэ эрчим хүчийг найдвартай солиход үндэслэсэн байх хэрэгтэй. Нүүрсийг үндэсний үндсэн нөхцөл байдалд тулгуурлан, нүүрсийг цэвэр, үр ашигтай ашиглах, шинэ эрчим хүчний хэрэглээний хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, нүүрс, шинэ эрчим хүчийг оновчтой хослуулахыг дэмжих хэрэгтэй юм. Бохирдлыг бууруулах, нүүрстөрөгчийг бууруулахад түлхэц өгөх, хязгаарлах механизмыг бүрдүүлэх ажлыг хурдасгаж, давхаргын энгийн задралаас сэргийлнэ. Анхдагч бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийн баталгааг зөв ойлгох шаардлагатай. Хуримтлалыг нэн тэргүүнд тавьж, хуримтлалын цогц стратегийг хэрэгжүүлэхийг шаардах хэрэгтэй байна. Төвийн эдийн засгийн ажлын бага хурлын шаардлагын дагуу бид нүүрсхүчлийн хийг бууруулах, дотоодын эргэлтийг жигдрүүлэх хоорондын уялдаа холбоог үр ашигтай зохицуулж, эдийн засгийн өсөлтийн боломжийг бүрэн гаргах ёстой.
Дотоодын эрэлтийг нэмэгдүүлэх стратегийн үндсийг бид хатуу барих ёстой
Эрэлт хэрэгцээний хувьд Хятад улс 400 сая гаруй дундаж орлоготой, 1 тэрбум 400 сая гаруй хүн амтай дотоодын эрэлт хэрэгцээ ихтэй зах зээлтэй бөгөөд энэ нь шинэ үйлдвэржилт, мэдээлэлжүүлэлт, хотжилт, хөдөө аж ахуйн шинэчлэлийн хурдацтай ахицтай холбоотой юм. Хятадад бас хөрөнгө оруулалтын асар их хэрэгцээ байгаа. Дотоодын эрэлт хэрэгцээний асар их боломжийг бүрэн ашиглаж, эрэлтийг нэмэгдүүлэх замаар үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн хүчин чадлыг бүрэн чөлөөлж, эдийн засгийг сэргээж, боломжийн хэмжээнд аль болох хурдан буцаах хэрэгтэй.
Дотоодын эргэлтийн ерөнхий урсгалыг хязгаарлаж буй гол асуудлын нэг бол эрэлт хангалтгүй байгаа гэдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Олон улсын санхүүгийн хямрал зэрэг хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр 2010 оноос хойш Хятадын гадаад худалдааны экспортын өсөлтийн хурд үргэлжлэн буурсаар байна. Хотжилтын тэнцвэргүй байдал зэрэг асуудлуудаар хязгаарлагдаж, 2010 оноос хойш дотоодын хөрөнгө оруулалтын өсөлтийн хурд буурсаар байж, экспорт, хөрөнгө оруулалтын эрэлт хэрэгцээг хязгаарлаж, 2010 оноос хойш аж ахуйн нэгжийн орлого ба оршин суугчдын орлогын өсөлтийн хурд бууран хэрэглэгчийн эрэлтийн өсөлтийн хурд мөн үргэлжлэн буурсаар байна. Хангалтгүй эрэлтийн зөрчил удаан хугацааны туршид байсаар ирсэн юм. Эрэлт хангалтгүй, бичил үзвэр нь аж ахуйн нэгжүүдийн зах зээлийн хүлээлтийг улам дордуулж, үйлдвэрлэл, бизнесийн үйл ажиллагааг өргөжүүлэхэд саад болдог. Макро харах нь хүчин чадал хэтрэх, хүний нөөц зэрэг хүчин зүйлсийн ашиглалтын түвшин буурахад хүргэдэг юм.
Иймээс дотоодын эргэлтийг жигдрүүлж, дотоод, гадаад эргэлтийг хөдөлгөхийн тулд дотоодын эрэлтийг тэлэх стратегийн үндсийг тууштай барьж, эрэлт хүрэлцэхгүй байгаа асуудлыг яаралтай шийдвэрлэх хэрэгтэй. Төвийн эдийн засгийн ажлын бага хурлын шаардлагын дагуу бид дотоодын эрэлт хэрэгцээг тэлэх стратегийг хэрэгжүүлж, хөгжлийн дотоод хөдөлгөгч хүчийг бэхжүүлэх хэрэгтэй юм. Макро эдийн засгийн бодлого тогтвортой, үр дүнтэй байх хэрэгтэй мөртөө төсвийн идэвхтэй бодлого, мөнгөний ухаалаг бодлогыг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Төсвийн идэвхтэй бодлого нь үр ашгийг дээшлүүлж, нарийвчлал, тогтвортой байдалд илүү анхаарал хандуулан, төсвийн зарлагын эрчмийг хангаж, зарлагын явцыг хурдасгах шаардлагатай байна. Төсвийн бодлого, мөнгөний бодлогыг уялдуулж мөчлөг хоорондын болон мөчлөгийн эсрэг макро хяналтын бодлогыг органик байдлаар хослуулах хэрэгтэй.
Бид зураг төсөл гөргөж, дутагдлаа нөхөн, сууриа бэхжүүлэхэд анхаарах хэрэгтэй
Аж ахуйн нэгж, оршин суугчид хоёулаа мөчлөг дагасан, зах зээлийн байдал сайнгүй байгаа тул аж ахуйн нэгжүүд болгоомжтой хөрөнгө оруулалт хийж, оршин суугчид болгоомжтой хэрэглэх болно. Иймээс дотоодын эрэлтийг тэлэхийн тулд макро эдийн засгийн бодлогын мөчлөг сөрөх зохицуулалтад бүрэн оролцож байна. Бид төрийн хөрөнгө оруулалт ба бизнесийн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, ажил эрхлэлт, өрхийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй. Төвийн эдийн засгийн ажлын бага хурлаас дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтыг хугацаанаас нь бага зэрэг түрүүлж хийх хэрэгтэй гэсэн санал гаргалаа. Үүний тулд бид зураг төсөл боловсруулах, дутагдлаа нөхөх, сууриа бэхжүүлэхэд анхаарлаа хандууна.
Хоёр дахь зуун жилийнхээ өмнө тулгараад байгаа гол асуудал бол төр засгаас манлайлж, үлгэр дуурайл үзүүлэхийг шаарддаг “сайнаас сайн руу” гэсэн түүхэн үсрэлтийг хэрэгжүүлэх явдал юм. Тухайлбал, дэд бүтэц, төрийн үйлчилгээ, экологи, байгаль орчныг хамгаалах байгууламжийн түвшинг цогцоор нь сайжруулж, хот суурин газрын шугам хоолойн сүлжээ, тээврийн иж бүрэн систем, хотын бохир ус, хог цэвэрлэх систем, томоохон гол мөрний усны ашиглалтын менежментийн тогтолцоо, боловсрол, эмнэлгийн тусламж, ариун цэврийн байгууламж зэрэг төрийн үйлчилгээний баталгааны тогтолцооны хувьд бүр өндөр стандартаас эхэлж, эдгээр төслүүдийг ирээдүйн шинэчлэлийн жишгээр бат бөх барьж, хоёрдугаар зуун, урт хугацааны хөгжлийн суурийг илүү өндөр тавих шаардлагатай байна. Эдгээр зорилтыг хэрэгжүүлэхийн тулд засгийн газраас удирдан чиглүүлсэн дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, бизнесийн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, ажил эрхлэлт, өрхийн хэрэглээг идэвхжүүлэх, дотоодын эрэлт хэрэгцээг нэмэгдүүлэх үр нөлөөг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлэхийн тулд янз бүрийн хүчин чармайлт гаргах хэрэгтэй. Шинэчлэлийн бүтээн байгуулалтын том төлөвлөгөөтэй тулгараад бид урт хугацааны хөгжлийн төлөвлөгөөг нэн даруй гаргаж, томоохон төслүүдийн сонгон шалгаруулалтыг шинжлэх ухаанчаар удирдан чиглүүлж, тусгай бонд гарган, урт хугацааны эдийн засгийн өсөлтийг бий болгох замаар Хятадын эдийн засгийн урт хугацааны өндөр өсөлтийн ногдол ашгийг бүрэн ашиглана. Дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт нь урт хугацааны хөгжлийн суурийг өндөр түвшинд тавьсан юм.
Зураг төсөл боловсруулах, дутагдлаа нөхөх, суурийг бэхжүүлэх зэрэгт гайхалтай ахиц дэвшил гарах нь дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээний түвшинг иж бүрэн сайжруулж, шинэ хотжилтын хурдацыг эрчимтэй ахиулж, үл хөдлөх хөрөнгийн хөгжилд шинэ орон зай, боломжуудыг бий болгоно. Хотын хүн ам, тэр дундаа бүртгэлтэй хүн ам эрчимтэй өсөж байгаа тул эдийн засгийн ажлын төв хурлын шаардлагын дагуу, орон сууцжуулах зарчмын дагуу бид хүлээлтийг бэхжүүлж, үл хөдлөх хөрөнгийн хөгжлийг удирдан чиглүүлж, шинэ бүтээн байгуулалтыг эрэлхийлэх хэрэгтэй. Загвар, түрээсийн болон худалдан авалтын аль алиныг нь даган мөрдөж, хөгжлийг хурдасгана. Урт хугацааны түрээсийн зах зээлд хямд үнэтэй орон сууцны бүтээн байгуулалтыг дэмжиж, худалдан авагчдын боломжийн орон сууцны хэрэгцээг илүү сайн хангахын тулд арилжааны орон сууцны зах зээлийг дэмжинэ. Үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын буянтай хүрээлэл, эрүүл хөгжлийг дэмжих хотын онцлогтой бодлого нь засгийн газар болон зах зээлийн үүргийг уялдуулж, бүрэн гүйцэд гүйцэтгэх, хотын орон сууцны илүү оновчтой төлөвлөлт, өндөр стандарт, өндөр чанартай барилга байгууламжийг дэмжих явдал юм. Байнга өсөн нэмэгдэж буй эрэлт хэрэгцээг хангах ажлыг хурдасгаж хотын оршин суугчдын сайн сайхан амьдрах эрэлт хэрэгцээ өсөн нэмэгдэж байгаа нь үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын эрүүл хөгжлийг дэмжиж, үл хөдлөх хөрөнгийн хөрөнгө оруулалтын тасралтгүй үйл ажиллагааг дэмжихэд байна. Олон арга хэмжээг зэрэг авч хэрэгжүүлснээр дотоодын эрэлт хэрэгцээг тэлэх гайхалтай үр дүнд хүрч, эрэлт хумигдаж буй дарамтыг аль болох хурдан арилгах болно.
