solongonews
Аз жаргал бол хамтын ялалт
2023-11-24 12:00
Аз жаргал бол хамтын ялалт

 Тариаланчид фермийн ачаар жилээс жилд тариалан, ургац хурааж, хурдны замыг байгуулснаар тээвэрлэлт хурдасч, худалдаа болон хүмүүсийн хоорондын зай багасчээ. Газрын тосны талбайн улмаас, Клиффийн хурдны зам, ундны усны төслүүд, ажил эрхлэлтийн сургалтууд биднийг тойрон хүрээлж, амьдрал сайжирлаа. "Бүс ба Зам" хүмүүст юу авчрах вэ? Үүний тухай үүх түүхийг барилгачид болон туршлагатай хүмүүсээс ойлгоё.

Мозамбикт олон тариачид хүмүүжүүлэв

 Хятадын олон нийтийн платформ дээр "Африкт будаа тариалсан нэг улирлын үйл явц" гарчигтай бичлэг олон зуун мянган цахим хэрэглэгчдийн сонирхлыг татаж байв. Бичлэгт Африкийн уудам нутагт улирал солигдож, тариалалт, ургац хурааж, шувуудын сүрэг дүүлэн нисч, эгэл жирийн хүмүүс ургац хураалтаар баясав.

 Бичлэгийн зохиогч нь Хятадын Төмөр замын 20-р товчоо Мозамбик компаний Хятад-Африкийн Сайсай хөдөө аж ахуйн төслийн хоёрдугаар фермийн захирал Цао Хунчуань бөгөөд тэрээр Мозамбикт зургаан жил будаа тариалж байна. Цао захирал уг нь барилгын инженерийн мэргэжил эзэмшсэн, харин одоо хүний нутагт тариалах ажил хийх болсон юм.

 Хятад-Африкийн Сайсай хөдөө аж ахуйн төсөл нь Мозамбикийн Жяза мужийн төв Сайсай хотод байрладаг. Энэ бол Мозамбик дахь хамгийн том будаа тариалах бааз бөгөөд одоогийн байдлаар Хятадын Африк дахь хамгийн том будаа тариалах төсөл болсон байна. 2017 онд Хятадын төмөр замын 20-р товчоо төслийн хэтийн төлөвийг сонирхож, техник эдийн засгийн үндэслэлийг судлахаар ажилтнуудаа илгээсэн. Тэдний нэг нь Цао Хунчуань байв. Будаа тариалах боломжтой юу?

- Өнгөрсөн тариалалтын туршлага, орон нутгийн боловсон хүчин, материал, тариалангийн талбай болон бусад зүйлд үндэслэн бид үүнийг хэцүү, гэхдээ хэрэгжүүлэх боломжтой гэж үзэж байна гэж Цао Хунчуан хэлэв.

 Тэр жил Цао Хунчуань албан ёсоор төслийн гишүүн болов. “Хөдөө аж ахуй сайн хөгжих эсэх нь дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтаас ихээхэн шалтгаална” гээд нөхөн сэргээлтийн урьдчилсан ажил, өвс хадаж, газар тэгшлэх, суваг шуудуу ухах, ус шахах станцуудыг засварлах зэрэг ажлуудыг эхлүүлэв. 2017 оны эцсээр хагалсан газар талбайн эхний ээлжийг хүлээлгэн өглөө. "Бид тарьж болох бүх талбайд тарихын тулд чадах бүхнээ хийх ёстой." Төслийг хариуцдаг хоёр ферм нийтдээ 50,000 акр тариалангийн талбайг удирдаж байсан юм.

 Анхны ургац хураалтын дүр зураг Цао Хунчуаньд гүн сэтгэгдэл төрүүлэв. 2018 оны 04-р сарын эхээр Хятад, Африкийн Сайсай хөдөө аж ахуйн хамтын ажиллагааны төслийн үр тариа хураах ёслол боллоо. “Өнгө өнгийн хувцас өмссөн тариаланчид талбай дээр бөмбөр цохиж, өвсөн банзал өмсөн будааны дэвсгэр дээр бүжиглэж байсан нь маш сайхан байлаа”.

Ургац хураах баяр баясгалан бол хүн бүрт хамаатай. Хятад-Африкийн Сайсай хөдөө аж ахуйн төсөл нь "компани + жижиг тариаланч" бизнесийн загварыг хэрэгжүүлж, Хятадын төмөр замын 20-р товчоо нь газар нутгийг нөхөн сэргээх, суваг шуудуу цэвэрлэх, хадны далан барих зэрэг тариалангийн талбайн бүтээн байгуулалтын ажлыг хариуцаж, улмаар нутгийн тариаланчдад хөрөнгө мөнгө, үйлдвэрлэлийн материал, хөдөө аж ахуйн техник технологи болон бусад үйлчилгээ үзүүлэн, эцэст нь гэрээний дагуу будаа худалдаж авсан юм. Төсөл хэрэгжиж эхэлснээс хойш нэг мү-гээс авах будааны орон нутгийн дундаж болон нийт ургац түүхэн дээд хэмжээнд хүрч, олон тариаланчид энд тариалан эрхэлж, ургац хураахын жаргалыг мэдэрлээ.

"Интоорын зам" нээгдэв

 20 гаруй хоног 20,000 км замыг туулсан Чилийн интоор Хятад руу далайгаар нэвтрэхэд 10 жилийн өмнөхөөс 10 гаруй хоногоор богиносов. Хятадын хэрэглэгчид дэлхийн нөгөө өнцгөөс ирсэн амттай хоолыг амсаж байхад ард нь Хятадын төсөл бүтээгчид чимээгүйхэн ажиллаж байгааг мэдэх хэрэгтэй.

 Хятадын төмөр замын барилгын олон улсын группийн Чилийн 5-р хурдны замын Тачи хэсгийн төслийн удирдагч Ли Жүньчян бол тэр олон чимээгүйхэн ажиллаж буй олны нэг нь юм.

- 5-р хурдны зам дагуу экспортын жимс ачсан ачааны машинуудын ихэнх нь Хятад руу тээвэрлэгддэг гэж Ли Жүнчян хэлэв.

 Дэлхийн хамгийн урт хурдны зам болох Пан-Америкийн хурдны замын Чилийн хэсэг болох 5-р хурдны зам нь хойд талаараа Чили, Перугийн хилээс өмнө зүгт Чилийн арав дахь том бүс нутгийн нийслэл Пуэрто Монт хүртэл үргэлжилж, Чилийн хойд ба өмнөд хязгаарыг холбосон тээврийн гол судас болсон юм. Тэдгээрийн дотроос Талка-Чилиан хэсэг (Тачи хэсэг) нийтдээ 195 км урт Чили дэх Пан-Америкийн хурдны замын хамгийн ачаалалтай хэсгүүдийн нэг болно. Зам дагуу олон тооны жимсний тариалангууд байдаг. Тачи хэсэг Чилийн интоорын гол үйлдвэрлэдэг газар нь Мау Легранд байрладаг бөгөөд  хүмүүс энэ замыг "Интоорын зам" гэж нэрлэдэг болсон юм.

 2021 оны 04-р сард Хятадын төмөр замын барилга 5-р хурдны замын Тачи хэсгийг ажиллуулж эхэлсэн бөгөөд өөрчлөлтүүд гарч эхэлсэн юм. 2022 оны 08-р сард хурдны зам дээрх хоёр үндсэн төлбөр хураамжийн цэгийг барьж дуусган ашиглалтад оруулж, хурдны замын  төлбөр хураах системийг албан ёсоор эхлүүлжээ.

 Луис Кортез нь нутгийн интоор тариалагч бөгөөд тэд нийлээд ойролцоох 10 гаруй жимсний цэцэрлэгтэй, жил бүр 900-1200 тонн интоор Хятад руу экспортлох боломжтой байв. Индукцгүй нэвтрүүлэх системийг онлайнд нэвтрүүлсний дараа түүний цэцэрлэгээс хөргөх төв рүү тээвэрлэх хугацаа 3 цаг байснаас 2 цаг болж богиносон, жимсний шинэхэн байдал илүү баталгаатай болсныг тэрээр олж мэдэв.

- Хятад найзууд миний төрөлх хотод аз жаргалтай хөгжлийн замыг барьсан гэж Луис Кортез хэлж байлаа.

- Ашиглалт, засвар үйлчилгээний ажлаас гадна бид энэ онд Тачи хэсгийн төслийн зураг төслийн ажлыг бүрэн сайжруулж, эрт батлуулж, хэрэгжүүлэхийг хичээж байна. Төслийн хугацаа 2028 он хүртэл үргэлжлэх болно. Одоо ч олон төлөвлөгөө байж цаашид хэрэгжүүлэх ба маш их ажил хийх шаардлагатай гэж Ли Жүнчян хэлэв.

Бидэнд аз жаргал авчирлаа

 Угандад Нил мөрний гол эх сурвалжуудын нэг Альберт нуурыг "нүд" мэт үнэлдэг. Альберт нуурын дүүргийн газрын тосны ордын төсөл дээр Хятадын ажилтан Тянь Юй болон түүний хамтрагчид эндхийн амгалан тайван нуурыг хамгаалаад зогсохгүй Хятадын компаний үүрэг хариуцлагыг ашиглан газрын тос, байгалийн хийн аж үйлдвэрийг хөгжүүлэх тал дээр орон нутгийн иргэдийн хүлээлтэд хариулах ажил хийж байгаа юм.

 Өнгөрсөн жил Альберт Лэйк дүүргийн газрын тосны ордын төсөл бүрэн хэмжээний барилгын ажлыг албан ёсоор эхлүүлсэн. CNOOC Уганда ХХК нь Хятадын Уганда дахь хамгийн том хөрөнгө оруулалтын төсөл болох Альберт Лэйк дүүрэг дэх Хаан загасны газрын тосны ордын бүтээн байгуулалт тэргүүлж байна. Үүнээс өмнө CNOOC нь Альберт нуурын газрын тосны ордын төсөлд 11 жилийн турш оролцсон түүхтэй.

 Уганда улс нефтийн ордын бүтээн байгуулалтын төслүүдэд байгаль орчныг хамгаалах түвшинд маш хатуу шаардлага тавьдаг. Бүх төслүүд ашиглалтад орохоосоо өмнө байгаль орчин, нийгэмд үзүүлэх нөлөөллийн үнэлгээнд хамрагдах ёстой. Үнэлгээнд орон нутгийн иргэд, төрийн бус байгууллагуудыг сонсголоор оролцуулах нь гол хүчин зүйл болно. Гэхдээ энэ саадыг даван туулах нь тийм ч хялбар биш бөгөөд олон улсын газрын тосны зарим компаниуд сонсголын үеэр шууд эсэргүүцэлтэй тулгарсан юм.

 Эцсийн дүндээ 5000 хүн оролцоно гэж байсан шүүх хуралд хэдэн арван мянган хүн оролцож, асуудалгүй болж өндөрлөлөө.

- Үүний цаана Уганда компаний олон жилийн турш орон нутагт чин сэтгэлээсээ хамтран ажиллаж, үнэнч шударга ажилласан гэж Тян Юй хэлэв.

Тянь Юй мөн хэлэхдээ:

- Сайн төсөл хэрэгжүүлэхийн зэрэгцээ орон нутагтаа аль болох туслахыг хичээдэг. Аль 2015 онд тус компани Хаан загасны газрын тосны ордыг тойрсон орон нутгийн анхны хөндлөн хадан зам тавьжээ. 10 км урт зам нь зам дагуух тосгонуудыг холбосноор нутгийн иргэдийн аялах горимыг бүрмөсөн өөрчлөв. Тус компаний тусламжаар хэрэглэгдэж буй Бхукагийн ус зайлуулах төсөл нь Бхука орчмын 13,000 гаруй оршин суугчдыг өдөр бүр цэвэр усаар хангадаг. Хүмүүс эцэст нь хувингаар ус авчрахын тулд уулын орой руу хадан цохион дээгүүр километр алхах шаардлагагүй болсон байдаг.

 Тянь Юй болон түүний хамтрагчид мөн хөдөө орон нутгийн өвөрмөц хөдөлмөрийн яармагийг биеэрээ мэдрэв. Зарим тосгоны иргэд ажилд авах замаар төслийн багийн гишүүн болсон байдаг. Одоогийн байдлаар "Kingfisher" EPC3 төслийн орон нутгийн ажил эрхлэлтийн харьцаа 97 хувьд хүрсэн юм. Өөрчлөлт бүрийг нутгийн иргэд нүдээрээ харсан байдаг.

- Та нар  бидэнд аз жаргал авчирч өглөө гэж нутгийн нэгэн иргэн хэлж байв.

“Бүс ба Зам” төслийн бүтээн байгуулалтын эдгээр бүтээн байгуулагчдын хувьд “Аз жаргал бол хамтын ялалт” байж, олон ард түмнийг цэцэглэн хөгжүүлжээ.

Зохиогч: ЛИ ЖЕ
Найруулагч: Д.МӨЧИР
Эх сурвалж : Ардын Сайт
Дэлгэрэнгүй үзэх

    Сэтгэгдэл бичих

    сэтгүүл