2021 онд Хятад улс хөдөлмөр эрхлэлтийн зорилго, зорилтуудаа амжилттай биелүүлэв. Энэ онд ХНХЯ-аас "хөнгөлөх, хөнгөлөх" бодлогыг хослуулан зохицуулах, аж ахуй эрхлэх орчныг оновчтой болгох, үндсэн бүлэгт зорилтот тусламж үзүүлэх замаар хөдөлмөр эрхлэлтийн ерөнхий тогтвортой байдлыг хангах болно. Үүний зэрэгцээ өндөр насны суурь даатгалыг үндэсний хэмжээнд нэгтгэх ажлыг нэгдүгээр сараас эхлүүлж, хүндрэлтэй газруудын тэтгэврийн төлбөрийг илүү найдвартай болгов.
Энэ жилийн хөдөлмөр эрхлэлтийн байдлыг хэрхэн харж байна вэ? Хөдөлмөр эрхлэлт хэрхэн явагдах вэ? Тэтгэврийн даатгалын үндэсний зохицуулалт ямар шатандаа байна вэ? 02-р сарын 22-ны өдөр ХНХЯ-наас хэвлэлийн бага хурал хийж, холбогдох нөхцөл байдлын талаар танилцуулж, нийгмийн тулгамдсан асуудлын талаар мэдээлэл хийлээ.
Өнгөрсөн онд хөдөлмөр эрхлэлтийн зорилго, зорилтууд амжилттай хэрэгжиж, коллеж төгсөгчдийн ажлын байр ерөнхийдөө тогтвортой байлаа
Хэвлэлийн бага хурал дээр Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яамнаас 2021 оны хөдөлмөр эрхлэлтийн "транскрипт"-ийг зарлав.
Үндсэн үзүүлэлтүүдийг харвал улсын хэмжээнд хот, суурин газруудад 12.69 сая ажлын байр шинээр бий болж, 11 сая хүн амжуулах зорилтыг давсан байна. Хот суурин газрын ажилгүйдлийн дундаж түвшин бүтэн жилийн байдлаар 5.1 хувь болж, өмнөх оны дунджаас 0.5 пунктээр буурч, хөдөлмөр эрхлэлтийн зорилт, даалгавар амжилттай биеллээ.
Гол бүлгүүдийг авч үзвэл, их сургууль төгсөгчдийн хөдөлмөр эрхлэлт ерөнхийдөө тогтвортой байгаа бөгөөд өнгөрсөн оны эцсийн байдлаар хөдөлмөр эрхлэлтийн зорилтот чиглэлийн хэрэгжилт өмнөх оныхоос сайн байх юм. Хөдөө орон нутгийн хөдөлмөр эрхлэлт тахлын өмнөх түвшиндээ эргэн орж, ажилчдын тоо тасралтгүй нэмэгдэн, ядуурлаас гарсан ажилчдын тоо 31 сая 450 мянгад хүрч, хөдөлмөр эрхлэлт тогтвортой ахицтай байна.
Зах зээлийн эрэлт нийлүүлэлтийг авч үзвэл 2021 онд 100 хотын хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээний байгууллагуудын зах зээлийг эрэлхийлэх харьцаа дөрөвдүгээр улиралд 1.56 байсан бол 1.5-аас дээш байх бөгөөд хөдөлмөрийн зах зээл идэвхтэй хэвээр байх болно.
"Хятад улс 2021 онд хөдөлмөр эрхлэлтийн тэргүүлэх бодлогыг гүнзгий хэрэгжүүлж, хөдөлмөр эрхлэлтийн байдлыг ерөнхийд нь тогтвортой байлгаж, "Арвандөрөвдүгээр таван жил"-ийн хөдөлмөр эрхлэлтийн ажлыг сайн эхлүүлнэ" гэж Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яамны Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих газрын дарга Жан Ин хэллээ.
Мэдээж энэ амжилт хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогын тасралтгүй хүчин чармайлттай салшгүй холбоотой. 2021 онд Хятад улс ачааллыг бууруулах, ажлын байрыг тогтворжуулах, ажлын байрыг нэмэгдүүлэх зэрэг зарим бодлогыг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлж, ажилгүйдэл болон хөдөлмөрийн ослын даатгалын шимтгэлийг жилийн турш 150 тэрбум гаруй юаниар үе шаттайгаар бууруулж, бараг 100 тэрбум юань зарцуулж, хөдөлмөр эрхлэлтийн татаас, мөн ажлын байрыг тогтворжуулахын тулд ажилгүйдлийн даатгал олгох зэрэгт 23.1 тэрбум юанийн өгөөж өгөв.
Жан Ин хэлэхдээ, энэ оны чиг хандлагаас харахад, Хятад улсын эдийн засгийн хөгжил, халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хяналт тавих зэрэг нь дэлхийд тэргүүлэх байр сууриа хадгалж, хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэс суурь бат бөх хэвээр, ажил эрхлэлтийн байдал ерөнхийдөө тогтвортой байх болно.
Хаврын баярын наадмын дараа аж ахуйн нэгжүүд ажил, үйлдвэрлэлээ сэргээхийн хэрээр хөдөлмөрийн зах зээл бага багаар өргөуиж, ажилд зуучлах орон тоо үргэлжлэн гарч ирэн, ажил хайгчдын шилжилт хөдөлгөөн эрчимжиж, хөдөлмөрийн зах зээл ондоо маш сайн эхлэлийг тавьсан юм. Жылянь ажилд зуучлах газраас "2022 оны хаврын ажилд авах зах зээлийн долоо хоног тутмын тайлан"-д дурдсанаар, хаврын баяраас хойшхи хоёр дахь долоо хоногт, гол салбаруудын ажил аажмаар сэргэснээр, худалдан авалт, санхүү, боловсон хүчин зэрэг албан тушаалын эрэлт нэмэгджээ. Салбарын хувьд тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлийн салбар сайн ажиллаж, боловсон хүчний эрэлтээр эхний аравт орсон байна. Сүүлийн жилүүдэд тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлийн салбар хурдацтай хөгжлийн хандлагатай болж, авьяастнуудын эрэлт нийлүүлэлт бүр гол циг хандлагатай байна. Ажилд авах дундаж цалин сарын 8948 юань байгаа нь бусад аж үйлдвэрийн салбараас өндөр байх юм.
Хөдөлмөр эрхлэлтийг эрэмбэлэх бодлогыг нарийвчлан хэрэгжүүлж, зорилтот тусламж, ур чадварын сургалтыг эрчимжүүлнэ
Үүний зэрэгцээ Хятад улсын эдийн засгийн хөгжлийн эрэлт багасаж, нийлүүлэлтийн уналт, хүлээлт сулрах зэрэг гурав дахин дарамттай тулгаж байна, нийт ажил эрхлэлтийн дарамт тасрахгүй, бүтцийн зөрчилдөөн их байж, энэ зорилтод хүрэхийн тулд шаргуу хүчин чармайлт гаргах шаардлагатай байна гэж Жан Ин онцлов.
Энэ нь биднээс тогтвортой байдлаа хадгалж, ахиц дэвшлийг эрэлхийлэхийн зэрэгцээ илүү хангалттай, илүү чанартай хөдөлмөр эрхлэлтийг бий болгохыг зорьж, хөдөлмөр эрхлэлтийн тэргүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлэх эхлэлийг тавьж, гол зүйлүүдэд анхаарлаа хандуулж, нарийн бодлого хэрэгжүүлэх, хөдөлмөр эрхлэлтийн ерөнхий тогтвортой байдлыг хангахыг хичээж байна гэж Жан Ин бас хэллээ.
1.Зах зээлийн гол хүчнийг тогтворжуулахад анхаарч, хөдөлмөр эрхлэлтийн тэргүүлэх бодлогыг бэхжүүлэх хэрэгтэй
Мэдээллийн дагуу, Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яам энэ онд "багасгах, буцаах" бодлогын хослолыг тохируулж, оновчтой болгоно гэж дурдав. "Унаах", өөрөөр хэлбэл шимтгэлийн хувь хэмжээг бууруулах бодлогыг үргэлжлүүлж, ажилгүйдлийн болон хөдөлмөрийн ослын даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг үе үе бууруулах бодлогын хэрэгжилтийг дахин нэг жил буюу 2023 оны 04-р сарын 30-ны өдрийг хүртэл уртасгана. "Буцах", өөрөөр хэлбэл тогтвортой ажлын байрны өгөөжийн стандартыг сайжруулж, тогтвортой ажлын байранд буцах ажилгүйдлийн даатгалын бодлогыг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлж, цомхотголгүй үйлчилгээний салбарын жижиг, дунд, бичил аж ахуйн нэгжүүдийн өгөөжийг нэмэгдүүлээн ажилчдын тоог одоогийн 60 хувиас 90 хувь хүртэл бууруулна. “Татаас” гэдэг нь аж ахуйн нэгжүүдийн хөдөлмөр эрхлэлтийг шингээхэд нь дэмжлэг үзүүлж, зах зээлийн байгууллагуудыг ажлын байрыг тогтворжуулан, өргөжүүлэхэд нь татварын хөнгөлөлт, баталгаатай зээл, хөдөлмөр эрхлэлтийн татаас зэрэг бодлогоор бүрэн дэмжлэг үзүүлэх татаасын бодлогыг хэрэгжүүлэхийг хэлнэ.
Түүнчлэн Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яамнаас ажилгүйдлийн даатгал, хөдөлмөрийн ослын даатгалын сангийн үлдэгдэл ихтэй мужуудад үйлчилгээний салбарын нийтийн хоол, жижиглэнгийн худалдаа, аялал жуулчлалын аж ахуйн нэгжүүдийн төлбөрийн бодлогыг үе шаттайгаар хэрэгжүүлэх боломжийг олгоно. Даатгалд хамрагдсан аж ахуйн нэгжүүд даатгалд хамрагдсан ардын засгийн газрын зөвшөөрлөөр төлбөрийг хойшлуулах хүсэлт гаргаж болно. Хойшлуулах хугацаа нь нэг жилээс илүүгүй байх ба хойшлуулах хугацаанд төлөх төлбөрөөс чөлөөлөгдөнө.
2. Хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэхийн тулд ажлын байрыг өргөжүүлж, бизнес эрхлэлтийг бэхжүүлэхэд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй
Жан Ин хэлэхдээ, 2022 онд аж ахуйн нэгжийн орчинг оновчтой болгож, аж ахуйн нэгжийн баталгаатай зээл зэрэг бодлогыг сайжруулж, аж ахуйн нэгжийн инкубацийн баазын бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж, аж ахуйн нэгжийн хотуудыг байгуулж эхлэн, "Хятадын бүтээн байгуулалтын жигүүр" зэрэг үйл ажиллагааг зохион байгуулна.Бид уян хатан хөдөлмөр эрхлэлтийн эрүүл хөгжлийг дэмжиж, хөдөлмөрийн шинэ хэлбэрээр хөдөлмөр эрхэлж буй хүмүүсийг мэргэжлээс шалтгаалах гэмтлээс хамгаалах туршилтын төслүүдийг хэрэгжүүлж, хэд хэдэн стандартчилсан зах зээлийг ажиллуулна.
3. Гол бүлгүүдийг тогтворжуулахад анхаарч, хөдөлмөр эрхлэлтийн зорилтот тусламжийг бэхжүүлэх хэрэгтэй.
Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яам их сургууль төгсөгчдийн хувьд олон сая залуучуудын дадлагажигч орон тоогоор элсүүлэх төлөвлөгөөг хэрэгжүүлж, төгсөгчдийг өөртөө шингээх жижиг, дунд үйлдвэрүүдэд хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих арга хэмжээг нэмэгдүүлэн, хялбарчлах, нийгэмшүүлэх замаар их сургууль төгсөгчдийн зах зээлжих, нийгэмшүүлэх ажлыг өргөжүүлэн, төгсөгчдийн ажилд орох журмыг оновчтой болгох гэх мэт хөдөлмөр эрхлэлтийн замыг нээж өгнө. Хүчний ажилчдын бүлгийн хувьд хөдөлмөрийн үйлчилгээний брэндийг ажил эрхлэлтийг дэмжихийн тулд гүн гүнзгий хэрэгжүүлж, хүчний ажилчдын цар хүрээг тогтворжуулах, ялангуяа ядуурлаас гарсан хүмүүсийн цар хүрээг тогтворжуулна.
4. Эрэлт, нийлүүлэлтийн уялдааг хангахад анхаарч, сургалтын үйлчилгээний чанарыг бэхжүүлэх хэрэгтэй.
2022 онд Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яам мэргэжлийн ур чадварыг дээшлүүлэх, зах зээлийн эрэлт хэрэгцээг хангах, сургалтын үр нөлөөг сайжруулах ажлыг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ. Үүний зэрэгцээ хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээний чанарыг сайжруулах төслийг сурталчилж, "10+Н" хөдөлмөр эрхлэлтийн албаны тусгай үйл ажиллагааг уялдуулан зохион байгуулж, голлох аж ахуйн нэгжүүдийн хөдөлмөр эрхлэлтийн хэвийн үйлчилгээг хэрэгжүүлж, ажилд зуучлах хүндрэлийг арилгахыг хичээнэ.
Одоогоор хоёр үйл ажиллагаа явагдаж байгаа гэсэн мэдээлэл байна. Нэгдүгээр сард "Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сар"-ыг эхлүүлснээс хойш улс орон даяар янз бүрийн орон нутаг, хэлтсүүд тусламж хэрэгтэй 770 мянган өрхөөр явж, тусламж хэрэгтэй байгаа 250 мянган хүнийг ажилтай болгоход тусалсан байна. Энэ хаврын үйл ажиллагаа нь шинийн 16-ны өдрийн байдлаар, 500 сая гаруй юанийн олон төрлийн татаас олгож, 15 мянга гаруй хүн элсүүлэх үйл ажиллагаа явуулан, 10 сая шахам ажлын байрны мэдээлэл өгсөн байна.
Дараа нь Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яамнаас том, дунд хотуудад их сургууль төгсөгчдийг хамтарсан ажилд авах, хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжийн ажилд зуучлах, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих, 100 өдрийн хугацаанд 10 мянган сая онлайн ажилд авах зэрэг тусгай ажлуудыг хийх болно.
Өндөр настны суурь даатгалын үндэсний зохицуулалтыг эхлүүлж, төвөөс олгодог татаасыг бууруулахгүй
2021 оны эцэс гэхэд улсын хэмжээнд өндөр насны суурь даатгалд хамрагдах иргэдийн тоо 1.03 тэрбумд хүрэв. Хэвлэлийн бага хурал дээр ХНХЯ-наас өндөр насны суурь даатгалын үндэсний зохицуулалтыг нэгдүгээр сард хийж эхэлснийг албан ёсоор мэдэгдлээ.
Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яамны тэтгэврийн даатгалын газрын орлогч дарга Чи Тао танилцуулахдаа, үндэсний ерөнхий төлөвлөлтийн тогтолцоо хэрэгжсэний дараа, бүс нутгийн тэтгэврийн даатгалын сангийн одоогийн илүүдэл, дутагдлыг улсын хэмжээнд зохицуулах болно. Энэ нь сан дахь бүтцийн зөрчилдөөнийг системтэйгээр шийдэж, хүндрэлтэй газруудад тэтгэврийн хуваарилалт илүү баталгаатай болно гэж хэлэв.
Хятад улсад 1990-ээд онд хувь хишгийн даатгалын тогтолцоо бий болсноос хойш хошууны түвшний ерөнхий төлөвлөлтөөс эхэлж, ерөнхий төлөвлөлтийн түвшинг аажмаар дээшлүүлсэн байна. 2020 оны эцсийн байдлаар бүх аймаг орон нутгийн хэмжээнд нэгдсэн төсвийн орлого зарлагатай болсноор аймгуудын хооронд үүссэн хөрөнгийн жигд бус ачааллыг шийдвэрлэсэн юм.
Гэвч Хятад улсын бүс нутгуудын хөгжлийн тэнцвэргүй байдал, эдийн засгийн хөгжлийн түвшин, хүн амын насны бүтцийн ялгаа зэргээс шалтгаалж, аймгуудын тэтгэврийн даатгалын сангийн бүтцийн зөрчил улам бүр илэрсээр байна. Зарим аймгуудад сангийн үлдэгдэл харьцангуй их байгаа боловч зарим нь хүн амын хөгшрөлтийн түвшин харьцангуй өндөр болж аймгуудад тэтгэврийн даатгалын сангийн зардлын дарамт харьцангуй их болов.
Энэ хүрээнд улсын үндсэн даатгалын үндэсний ерөнхий төлөвлөлтийг аль болох хурдан хэрэгжүүлэх нь улсын хувь хишгийн даатгалын тогтолцоог бүрдүүлэх чухал холбоос болж байна. Хятад улс 2018 оны долдугаар сард төвлөрсөн хөрөнгийн шилжүүлгийн тогтолцоог бий болгож, хэрэгжүүлсэн юм. 2018-2021 он хүртэл дөрвөн жилийн хугацаанд төвлөрсөн зохицуулалтын тогтолцоог хэрэгжүүлэх явцад муж даяар нийт 600 гаруй тэрбум юань шилжүүлсэн бөгөөд 2021 онд муж дамнасан шилжүүлгийн хэмжээ 210 тэрбум гаруй юаньд хүрэв. Тэтгэврийг цаг тухайд нь, бүрэн хэмжээгээр олгоход хүндрэлтэй аймгуудыг тууштай дэмжиж ирсэн байна.
Чи Тао бас хэлэхдээ, тэтгэвэрийн даатгалд үндэсний ерөнхий төлөвлөлтийн тогтолцоо хэрэгжсэний дараа төв болон орон нутгийн засаг захиргааны зардлын хариуцлагыг хуваах механизм бий болж, төв засгийн газрын тэтгэвэрийн даатгалд үзүүлэх татаасыг бууруулахгүй, тогтвортой байдлыг хадгалах болно. Тэрээр бас, үндэсний тэтгэврийн даатгалын ерөнхий тогтолцоог хэрэгжүүлсний дараа энэ үндсэн дээр байгуулж, орон нутгийн засаг захиргааны зарлага хариуцлагыг улам тодорхой болгон, бүх шатны засгийн газрын үүрэг хариуцлага улам нягт болж чадна. Төсвийн болон орон нутгийн төсвийн зарцуулалтын хариуцлагыг хуваах механизмыг бий болгож, төвөөс тэтгэвэрийн даатгалд үзүүлэх татаасыг бууруулахгүй байх, тогтвортой байдал, тасралтгүй байдлыг хангана гэв.
Үүний зэрэгцээ, үндэсний ерөнхий төлөвлөлтийн дараа тэтгэврийн даатгалын бодлого, сангийн удирдлага, харьцах үйлчилгээ, мэдээллийн систем гэх мэтийн нэгдсэн удирдлагыг бэхжүүлэх замаар аюулгүй байдлын ерөнхий чадавхийг цаашид сайжруулж, нэгдмэл байдал, стандартчилалыг сайжруулахад туслах мөртөө огтолцоог сайжруулж, тэтгэврийг бүрэн, цаг тухайд нь олгох, даатгуулагч компани болон даатгуулагчдад илүү хялбар, хурдан үйлчилгээ үзүүлэх боломжийг олгоно .
Түүнчлэн нийгмийн даатгалын сангийн удирдлагын эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, хяналтыг чангатгах зорилгоор саяхан ХНХЯ-наас гаргасан "Нийгмийн даатгалын сангийн захиргааны хяналтын арга хэмжээ"-нд зөрчлийг нарийвчлан тусгаж, хуулийн хариуцлагыг тодорхой болгоно гэв. Нийгмийн хамгааллын алба, ажил олгогч, хувь хүмүүсийн хуурамч даатгалын үйлдлээс урьдчилан сэргийлж, таслан зогсоохоос гадна нийгмийн хамгааллын байгууллага, хэлтсүүд тус санд аюул учруулж буй мэргэжлээс шалтгаалсан гэмт хэргүүдийг батлан даалтад гаргах, тогтоох үүргээ хэрэгжүүлэхээс урьдчилан сэргийлэх, таслан зогсоох хэрэгтэй гэж Нийгмийн даатгалын сангийн хяналтын товчооны дарга Тан Шяоли мэдэгдсэн байна.
