Хятадын дэд дарга Дин Шюешян, Европын комиссын гүйцэтгэх дэд ерөнхийлөгч Франс Тиммерманс нар 2023 оны 07-р сарын 04-нд Бээжин хотноо Байгаль орчин, уур амьсгалын асуудлаарх Хятад, Европын дээд түвшний дөрөв дэх яриа хэлэлцээг зохион байгуулсан юм.
Уг яриа хэлэлцээ нь “НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн суурь конвенц” болон “Парисын хэлэлцээр” болон “Күньмин-Монреалийн дэлхийн биологийн олон янз байдлын тогтолцоо” (Кунминг-Монреалын тогтолцоо) -ийг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллах арга замуудад анхаарал хандуулсан байна.
Хоёр тал Байгаль орчин, уур амьсгалын асуудлаарх Хятад,Европын дээд түвшний яриа хэлэлцээг цаашид бодит үр дүнд хүргэх шаардлагатайг бүрэн хүлээн зөвшөөрч байна.
Хоёр тал ногоон өнгө нь Хятад,Европын хамтын ажиллагааны хамгийн өвөрмөц өнгө байх ёстой гэж үзэж байна. Мөн уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, байгаль орчны бохирдол, биологийн олон янз байдлын алдагдал зэрэг сорилтууд хоорондоо уялдаж, хүн төрөлхтөн болон дэлхийд аюул занал учруулж байгааг дахин нотлов. Хоёр тал Хятад,Европын байгаль орчин, уур амьсгалын бодлого, үйл ажиллагаа, хоёр талын байгаль орчин, уур амьсгалын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх, дэлхийн олон талт үйл явцыг хамтран урагшлуулах зэрэг чухал асуудлуудыг хэлэлцсэн байна.
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөлөл нь тогтвортой хөгжлийг хангахад маш том сорилт болж байгааг хоёр тал цохон тэмдэглэлээ. Температурын 1.5°С-ээр нэмэгдэх нь 2°С-ээс хамаагүй бага нөлөө үзүүлэх бөгөөд Парисын хэлэлцээрийн температурын хяналтын зорилтод хүрэхийн тулд хүчин чармайлтыг эрчимжүүлэхээр тохиролцжээ. Олон улсын өргөн цар хүрээтэй хамтын ажиллагааг Парисын хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх Парисын хэлэлцээрийн зарчим, зорилгод нийцүүлэн хэрэгжүүлэх нь зүйтэй. Хоёр тал НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн суурь конвенцын (COP27) 27-р чуулганы үр дүнг өндрөөр үнэлж, талуудын 28-р чуулганы (COP28) АНЭУ-ын Ерөнхийлөгчийн засаглалыг амжилттай COP-д зохион байгуулахыг дэмжиж, тус тусын болон дэлхий дахинд "хэрэгжүүлэх" хүчин чармайлтыг хөхиүлэн дэмжих үйл ажиллагаа, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхээр тохиролцов.
Үүнийг харгалзан үзээд амжилттай яваа COP28 нь бүх салбарт цогц, тэнцвэртэй ахиц гаргах ёстой гэдэгт хоёр тал санал нэгдэв. Хоёр тал 2023 оны 7-р сарын дундуур Брюссельд Канадтай хийсэн Цаг уурын үйл ажиллагааны сайдын уулзалтыг хамтран даргалж, өөр өөрийнхөө хувь нэмрээ оруулахын төлөө хамтран ажиллах болно.
Биологийн төрөл зүйлийн алдагдал нь үндэсний болон дэлхийн хүнсний аюулгүй байдалд аюул учруулж байгааг хоёр тал хүлээн зөвшөөрч байна.Биологийн олон янз байдлын тухай конвенцийн Талуудын 15 дугаар чуулганаар (COP15) "Күньмэны тогтолцоо" батлагдсаныг хоёр тал өндрөөр үнэлж байна. Энэхүү конвенцид 2050 оны дэлхий дахины урт хугацааны зорилт болон байгаль хамгаалах, нөхөн сэргээх 2030 оны дэлхий дахины үйл ажиллагааны зорилтуудыг тодорхой болгожээ. Хоёр тал Күнь-Мэнгийн хүрээг орон нутагт болон дэлхий дахинд хэрэгжүүлэхийн тулд шуурхай арга хэмжээ авах амлалт өгч байна. Хятад улс COP15-ын тэргүүлэгч орон болсон үүргийг үргэлжлүүлэн гүйцэтгэх бөгөөд “Биологийн олон янз байдлын тухай конвенц” болон “Күньмэнгийн тогтолцоо”-ны бүрэн, үр дүнтэй хэрэгжүүлэлтийг идэвхтэй дэмжин Европтой хамтран ажиллахад бэлэн байна.
Хоёр тал дугуйт эдийн засаг, биологийн олон янз байдал, химийн бодисын менежмент, хуванцар бохирдол, үндэсний нүүрсний зах зээл, уур амьсгалын тохируулга, метан хийн хяналт, цэвэр эрчим хүчний шилжилт (сэргээгдэх эрчим хүч, грейд тогтворжилт, эрчим хүчний нөөц, устөрөгчийн эрчим хүч) хамтын ажиллагааны гол салбар болохыг тодорхойлсон. Хоёр тал НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн зорилт 15.2 болон “Глазговын удирдагчдын ой мод, газар ашиглалтын тухай тунхаглал”-д хувь нэмрээ оруулахын тулд одоо байгаа хамтын ажиллагаагаа улам бүр өргөжүүлэх болно. Хоёр тал нүүрсний худалдааны системийг байгуулах талаар хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, нүүрсний хилийн зохицуулалтын механизмын талаар яриа хэлэлцээ хийхийг зөвшөөрч, Хятадын асуудлыг ойлгож, хариу арга хэмжээ авахыг хүсэж байна. Мөн дугуйт эдийн засгийн асуудлаар анхны дээд хэмжээний яриа хэлэлцээг явуулах юм. Энэ нь дотоодын болон олон улсын түвшинд дугуйт эдийн засагт шилжих хүчин чармайлтыг эрчимжүүлэх шийдвэр төгс байгаагаа дахин нотлов.
Ийнхүү хоёр тал 2024 оны эцэс гэхэд хуванцар бохирдлын тухай хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр олон улсын багаж хэрэгслийг хүлээн авахад хамтран ажиллахаар тохиролцжээ. Хоёр тал далайн хамгаалалтад тууштай, НҮБ-ын Тэнгисийн тухай конвенцын дагуу Үндэсний эрх зүйн бүс нутгуудаас гадна далайн биологийн олон янз байдлыг хамгаалахад хувь нэмэр үзүүлж, тогтвортой ашиглах тухай хэлэлцээрийг баталж, хэрэгжүүлэх талаар харилцаа, хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэн бэхжүүлэхэд баяртай хүлээн авах болно. Хоёр тал “Антарктидын тэнгисийн амьдрах нөөцийг хамгаалах тухай конвенц”-ийн дагуу Антарктидын тэнгисийн амьдрах нөөцийг хамгаалахад дэмжлэг үзүүлэхээ дахин нотлон, Антарктид орчмын усанд төлөөлөгч тэнгисийн хамгаалалттай бүсийн систем байгуулах тухай хэлэлцээг үргэлжлүүлнэ гэдэгт санал нэгдсэн байна.
Хятадын Төрийн зөвлөлийн дэд дарга, Европын комиссын Гүйцэтгэх дэд дарга нар уур амьсгалын өөрчлөлтийг шийдвэрлэх, байгаль орчныг хамгаалах талаар тус тусын үүрэг, зүтгэлээ дахин баталж, нийтлэг ашиг сонирхолтой салбарт хамтран ажиллахаар шийдвэрлэж, удахгүй болох Хятад,Европын дээд хэмжээний уулзалт дээр хариу мэдүүлэлт хийв. Хоёр тал Байгаль орчин, уур амьсгалын асуудлаарх Хятад,Европын дээд түвшний яриа хэлэлцээний платформыг бүрэн дүүрэн ашиглаж, яриа хэлэлцээний дээд түвшний уулзалтыг тогтмол зохион байгуулах, хоёр талын харилцаа, хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, гол салбаруудад хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна.й
