"2019 оны долдугаар сарын 10-ны өдөр гаалийнхан Хонконг руу орж ирсэн зорчигчийн тээшнээс 1 амьд лооч, 1 хавчыг илрүүлжээ." "2021 оны 06-р сарын 21-ний өдөр гаалийнхан ирж буй шуудангаар 21 амьд хорхой, 23 шавьжийг илрүүлсэн байна. 2022 онд гаалийнхан “Japan Post” сонины илгээсэн хуванцар тоглоомонд 3 амьд шавьж байсныг нь хураан авчээ. 2022 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдөр ирж буй шуудангаар ирсэн нум шоргоолжийг гаалийнхан илрүүлжээ. Сүүлийн жилүүдэд гаднаас орж ирж буй зорчигчид, шуудан болон бусад сувгуудаас гаалиар саатуулсан шавьж, амьтдын тоо нэмэгдэж байна.

Гаалийнхны илрүүлсэн шавьж
Зарим хүмүүс эдгээр "Чамин тэжээвэр амьтад"-ыг хууль бусаар оруулж ирж байгаа энэ үйлдлүүдийг тоодоггүй, зүгээр л гэртээ авчраад тоглоно гэж бодож байгаа нь тийм ч их асуудал биш гэж боддог нь буруу юм.

Сүүлийн жилүүдэд хүмүүсийн тэжээх дуртай байгаа "чамин" цох
Бидний амьдарч буй экосистем нь янз бүрийн амьтад оршин амьдарч, үржиж, удаан хугацааны туршид дасан зохицож, хөгжиж, тогтвортой биологийн нийгэмлэгийг бүрдүүлдэг систем юм. Гэвч зарим зүйл нь байгалийн хүчин зүйл, эсвэл хүний хүчин зүйлийн нөлөөгөөр шинэ амьдрах орчинд хүрч, хүрээлэн буй орчин нь тохиромжтой, байгалийн дайсан байхгүй бол эдгээр зүйлүүд шинэ амьдрах орчинд суурьшиж, олноор үржиж, тархаж, аюулыг бий болгох боломжтой.

Сүүлийн жилүүдэд Хятад улсад гаднаас орж ирж буй шавьжны тоо нэмэгдэж, Хятад улс дэлхийн хамгийн их хохирол амсаж буй орны нэг болоод байна. Албан ёсны мэдээллээр Хятад улсад 660 гаруй төрлийн гадны шавьжны төрөл зүйл илрээд байгаагаас 71 зүйл нь байгалийн экосистемд аюул учруулсан буюу болзошгүй аюул учруулж байна.

Гадны шавьжны хор хөнөөл нь эхлээд эдийн засгийн алдагдалд тусгагдсан байдаг. Тарианы ургац буурах, бүтээгдэхүүний чанар буурах, малын хордлого үүсгэнэ. Америк цагаан эрвээхэй гэх зэргийн хортон шавьж нь хөдөө аж ахуй, ойн үйлдвэрлэлд хохирол учруулах болно. Эдийн засгийн шууд бус алдагдалд харь улсын амьтдын довтолгооноос урьдчилан сэргийлэх эдийн засгийн зардал, худалдааны хязгаарлалтаас үүдэлтэй эдийн засгийн алдагдал зэрэг орно. Нэмж дурдахад харь гүрний хортон шавьж нь экосистемийн олон янз байдал, генетикийн олон янз байдлыг устгадаг. Жишээлбэл, нуур цөөрмийн загасыг цөөрүүлэх, уугуул ургамлыг шахаж, биологийн олон янз байдалд нөлөөлж байна. Эдгээр харь улсын түрэмгий зүйлүүд болон уугуул зүйлийн хоорондын генетикийн солилцоо нь зарим уугуул өндөр чанартай генийг "бохирдуулж", генетикийн олон янз байдлыг устгах болно. Нэмж дурдахад харь улсын түрэмгий зүйлүүд бас зарим нэмэлт нөлөөлөлтэй байж болно. Тухайлбал, Бразилийн яст мэлхий нь хүний эрүүл мэндэд аюул учруулах өндөр эмгэг төрүүлэгч сальмонелла тээдэг. Улаан галт шоргоолжны голомтот газар нутагт аялал жуулчлал, зам тээвэр, мал тэжээвэр болон бусад үйлдвэрүүд нөлөөнд автан, хүн төрөлхтний анхны амьдралын хэв маягийг өөрчилж, нийгэмд сөрөг нөлөө үзүүлэх гэх зэрэг байгаль орчныг сүйтгэж байна.

Канадын алтан савааны галзуу "өргөжилт"
Гаалийн байгууллага бол улс орны биологийн аюулгүй байдлыг хамгаалах хамгаалалтын нэгдүгээр шугам юм. "Чамин тэжээвэр амьтад" хууль бусаар тээвэрлэж, нийлүүлэх явдлыг таслан зогсоохын тулд гаалийн байгууллага хүчин чармайлтаа гаргахгүй бол холбогдох хуулийн хариуцлага хүлээх юм байна.
