Хятад улсын Улинюань байгалийн үзэсгэлэнт газар 1992 оны 12-р сард Дэлхийн өвийн жагсаалтад орсон байна.
Улинюань нь Хятадын Хунань мужийн баруун хойд хэсэгт орших Улин ууланд оршдог байна. Энэ нь Жанжяжэ, Тяньзи уул, Сүошиюй гэсэн гурван өвөрмөц байгалийн үзэсгэлэнт газраас бүрддэг бөгөөд 369 хавтгай дөрвөлжин километр талбайг эзэлдэг бөгөөд Жанжяжэ хотын харьяанд байдаг. Хэдэн зуун сая жилийн өмнө энлэх газар нутаг нь далай тэнгис байсан юм. Байгалийн хязгааргүй их хүч бүхий " Яньшань нүүдэл " энэ газрыг аажмаар газар нутаг, уул ус, гол мөрөн болгон өргөж, улмаар "нэвчиж, огтолж", "нарийн урласан" их байгалийн чөлөөт сэтгэлгээний урлагаар энд элсэн чулуу, өндөр оргил ой тайга, хавцал жалга балар эртний экосистем бүхий газрын гадаргын хэлбэрүүд нь урсах горхи, өндөр оргилууд, ширүүн хад чулуулгаас бүрдсэн өвөрмөц байгалийн ландшафтыг бүрдүүлсэн байна.
Гол ландшафт нь кварцын элсэн чулуун оргилын ойт газар зүйн хэлбэртэй юм. Тухайн нутаг дэвсгэрт 3103 хачирхалтай оргилууд байдаг бөгөөд байрлал нь олон, гайхалтай. Мөн босоо болон хэвтээ гуу жалга, битүү горхи, битүү ой мод, яваж суухах боломжгүй байдаг . Ойн бүрхэвч 85 хувь , ургамалжилт 99 хувь байна. 3000 гаруй төрлийн дунд болон дээд ургамалтай, 700 гаруй төрлийн мод, 450 гаруй төрлийн гоё сайхан цэцэгстэй. Хуурай газрын сээр нуруутан амьтдын 50 төрлийн 116 зүйл байдаг. Тус газрын гүний карст агуйнууд нь сувд, хаш чулуугаар бүрхэгдсэн байдаг бөгөөд бүтээгдсэн Хуанлун агуй нь 11 километр урттай юм.
Улинюань нь "өндөр уулс, хачирхалтай оргилууд, үзэсгэлэнт ус, тусгаарлагдсан хавцал, үзэсгэлэнт агуй"-н нэгтгэдмэл юм. Гүн бөгөөд аниргүй жалгад янз бүрийн дүр төрх, хэлбэртэй таван мянган хадны оргилууд сүндэрлэнэ; чулуун ойн хавцлын дундуур найман зуун горхи урсана . Жяцяншя дахь Юби оргил, өвөрмөц агуйтай Баофэн нуур, "Агуйд орчлон ертөнц асар том, газар доорх өвөрмөц тэнгэр " гэсэн Хуанлун агуй, өндөр Алтан ташуур хад... шар арсалант цайзын үзэмж, Алтан ташуур хадны хагуул, эсвэл Шэнтан булан, Шили номын галерей дахь адал явдал, эсвэл Баруун тэнгис дэх үүлсийг үзэх, Шадаогоу дахь байгалийн үзэсгэлэнт газруудыг үзэх...Бүгд үзэсгэлэнт сайхан зураг шиг байгаль байж бахдал түрүүлнэ.
Улингюань бол дэлхий дээрх "байгалийн сийлбэртэй" диваажингаас гадна ногоон ургамлын эрдэнэсийн сан, зэрлэг амьтдын диваажин юм. Уул, тал газраар байгалийн ба тарьмал ой мод, тагтаа, гинкго, метасеквойа, хавч цэцэг болон бусад чамин цэцэг, цэцэгсээс гадна макак, чив муур, гургал, алтан гургал гэх мэт ховор шувууд, амьтад байдаг ... Улингюань , нууцлаг гоо үзэсгэлэн, байгаль дахь гоо үзэсгэлэн.
Улингюаньд "таван гайхамшиг" бий: хачирхалтай оргилууд, хачирхалтай хад, хөндий жалга, үзэсгэлэнтэй ус, карст агуй.
Улингюаний өвөрмөц кварц элсэн чулуун оргилын ой нь гадаад, дотоодод ховор байдаг бөгөөд энэ нь түүний ер бусын үзэсгэлэнт газар болжээ. 360 гаруй хавтгай дөрвөлжин километр талбайд агаарын судалгаагаар 3000 гаруй уулын оргил, босоо тэнхлэг нь 400 метрээс дээш өндөртэй 1000 гаруй чулуун оргил бий. Эндхийн оргил, хад нь босоо, нягт бөгөөд бусад газраас ялгаатай. Тэр босоо хадны хана, оргил, хад чулуу, тухайлбал торго, хулсны нахиа, дэлгэц шиг зөөлөн байдал, үндэснүүд нь олон мянган га газарт сунаж, хүмүүст уулс, уулсын сүр жавхлант эрч хүч, сүр жавхланг өгдөг. Тяньзи уул болон Жанжяжэ-д 80 гаруй ажиглалтын тавцан байдаг бөгөөд та эндээс үзэж сонирхох боломжтой. "Шэнтангийн булан", "Шихай урт өнхрөх" зэрэг "Тэнгэрийн охин цэцэг бэлэглэв", "Чю Зишинлин", "Луохань оргил" зэрэг жижиг оргилууд нь хүмүүст ч хязагаргүй төсөөлөл олгодог.
Бороо арилж цэлмэгшхэд, эсвэл үүлэрхэг, бороотой байх бүрд битүү хөндийд үүл, манан бүрхэж, уул, уулсын завсар үүл, манан хөвж байдаг. Манан нь нарлаг өдрийн доорх оргилуудыг сэтгэл татам, нууцлаг болгодог сан. Үүл манан үзэхэд хамгийн тохиромжтой улирал бол зун болно. Тянзи уул бол манан үзэхэд хамгийн тохиромжтой газар бөгөөд гэрэл зурагчдын хөл тавих нь элбэг байдаг.
Улингюаний ус гол нь уулсын эргэн тойронд урусна. Зөвхөн Жанжяжэ хотод л "найман зуун сайхан устай" гэж ярьдаг.Тэнд хүрхрээ, булаг шанд, горхи, усан сан, нуур олон бий. Ус нь уул, ой модыг илүү амьд болгодог билээ. Жинбянши бол арав гаруй километр урттай урт горхи юм. Жанжяжэ хотоос гол дагуух Суошйюй хүртэл явж болно. Энэ нь өвстэй усан сан, үсэрч буй загасны усан сан, Нанмупин, Тянзижоу хотоор аажуухан урсаж, эцэст нь Суоксиюйгаас Лишүй рүү цутгадаг. Хавцлын хоёр тал бие биентэйгээ тулж, улаан хад, ногоон моднууд гол горхинд тусна. Урсгал дагуух зам дээр алхах нь бүх л замд сэрүүн, сэтгэл сэргээдэг. Модон гүүрний чулуун шатан дээр гишгэж, толботой загасны усан дотор тоглохыг харж, хөндийд Хөхөөний дуудлагыг хөндийгөөр цуурайтахыг сонсно.
Эндхийн агуйнууд нь бас маш өвөрмөц бөгөөд олон тооны, өргөн цар хүрээтэй байдаг. Алдартай нь Хуанлун агуй, Гуаньин агуй, Шяншүй агуй, Гүйчи агуй, Фэйюн агуй, Жинлуо агуй... Суошиюй дэх Хуанлун агуй долоон хагас километр урт, Агуй нь дөрвөн давхаргад хуваагддаг бөгөөд агуйд усан сан, хоёр гол, гурван хүрхрээ, дөрвөн усан сан, арван гурван танхим, ерэн зургаан коридор байдаг. "Мөсөн хонх", "Ногоон хулсны зам", "Луугийн ордонд бүжиглэх" зэрэг нь Хуанлун агуйн үзэсгэлэнт газар юм.
Улингюань уул, тал нутгаар дүүрэн, хаа сайгүй өтгөн ой модтой. Энэ бол олон мянган жилийн турш ургасан, огт таслагдаагүй ой тайга юм.Ойн бүрхэвч нь 97.9 хувь хүрдэг. өндөр оргилд ч гэсэн хэд хэдэн нарс ургасан байдаг; байгаль ба таримал ойн өргөн уудам хэсэг тэнгэрийг амьд чулуужсан гэж нэрлэдэг. Метасеквойа, Гинкго билоба, тагтаа мод, хавч цэцэг зэрэг эртний ховор ургамлууд арвин байдаг.Гургуул, сармагчин, сармагчин царайт бүргэд, улаан хошуут хуайс, макак, нисдэг шувуу зэрэг ховор шувууд, бар, аварга саламандра гэх мэт ховор араатан амьтад буй. 1980-аад оны эхээр мэргэжилтнүүд Улингюань хотод үзлэг хийхдээ энэ бол амьтдын дархан цаазат газар, ургамлын “генийн сан” гэж шагшарч байсан билээ.
Улингюаний уур амьсгал намуухан, бороотой, хэт халуун хүйтэнгүй, жилийн дундаж температур нь 15 градус орчим байдаг.Энэхүү бичил цаг уур нь амьтан ургамал амьдрах таатай орчин болдог байна.
Улингюань бол Тужя, Бай, Мяо болон бусад үндэстэн ястны суурьшлын газар юм. Шатан тариалангийн талбай, байшингууд нь ногоон уулс, гол мөрний дунд оршдог. Хэрвээ та нутгийн баяр наадам болохтой аз таарвал үндэстэн ястны дуу бүжгийг үзэх боломжтой. Улингюаний уулс, өтгөн ой модтой хамт үзэсгэлэнт сайхан дүр төрхийг бүрдүүлдэг байна.
Жанжяжэгийн үзэсгэлэнт газар
Жанжяжэ үндэсний ойн цэцэрлэгт хүрээлэн буюу Чинянь уул нь Хятад улсын анхны үндэсний ойн цэцэрлэгт хүрээлэн бөгөөд Жанжяжэ хотод шинээр нээгдсэн жуулчдын халуун цэг юм. Жанжяжэ хотоос хойд зүгт 35 км-т оршдог, 200,000 орчим му талбайтай, өргөн уудам ой мод, олон тооны модоор алдартай. Энд хачирхалтай оргил ба хад, уулын булаг, хүрхрээ, гүн ой мод, ховор мод, ховор шувууд, ан амьтад хамтдаа бие биенээ нөхсөн байгалийн үзэсгэлэнт, дур булаам дүр төрхийг бүрдүүлжээ.
Жанжяжэ одоо Хуанши цайз, Жинбянши, Яозижай цайз, Шадаогу жалга, Пипа горхи зэрэг таван аялал жуулчлалын газрыг нээлээ.
Суосиюү дархан цаазат газар
Жанжяжэ үндэсний ойн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн зүүн хойд хэсэгт орших Суоксиюү дархан цаазат газар нь Тяньзи уултай нягт холбоотой бөгөөд нийт 147 хавтгай дөрвөлжин километр талбайтай. Энэ хавийн 200 гаруй байгалийн үзэсгэлэнт газрууд хоорондоо тасархай байдаг нь маш үзэсгэлэнтэй юм. Суоксиюү горхины ус нь олс шиг байдаг тул ингэж нэрлэгдсэн байна. Тэнд хачирхалтай агуй, хавцал, нуурууд, тэнгэр өөд налан, олон шувууд, араатан, төрөл бүрийн ургамал, өвөрмөц тогтоцтой. Хамгийн алдартай нь болор, хаш чулуун үлгэрийн орон шиг үзэсгэлэнтэй Хуанлун агуй, эрдэнийн толь мэт тэгш долгионтой "Тэнгэрт нуур"-тай Баофэн нуур, дэлхийн хамгийн үзэсгэлэнтэй байгальтай Байжан хавцал юм. Дараах индекст байгаа ландшафтуудаас гадна Шивнэх хэрэм, Шентангийн булан, Сармагчны цэцэрлэг, Ботаникийн цэцэрлэг гэх мэт газруудыг үзэж сонирхоход тохиромжтой.
Гол үзмэрүүд нь: Шили галерей, Хуанлун агуй, Баофэн нуур, Шуйрао Дөрвөн хаалга гэх мэт.
Тянзишаны дархан цаазат газар
Тяньзи уулыг "Оргилын хаан" гэж нэрлэдэг бөгөөд түүхэнд өөрийгөө Тэнгэрийн хүү хэмээн зарлаж байсан Тужягийн удирдагч Шян Ван (Дакун хэмээх) нэрээр нэрлэжээ. Тяньзи уулын үүл, манан нь маш алдартай, ялангуяа борооны цаг агаар цэлмэг байдаг.
Тяньзи уул нь далайн түвшнээс дээш 1262.5 метр (Күнлүн оргил) хамгийн нам нь 534 метр бөгөөд байгалийн дархан цаазат газрын нийт талбай нь 67 хавтгай дөрвөлжин километр бөгөөд уулын эргэн тойронд 40 гаруй километр аялалын маршрут байдаг. Газар нутаг нь өвөрмөц бөгөөд сэтгэл хөдөлгөм бөгөөд өндөр оргилууд, том оргилууд, олон оргилуудаараа алдартай. Зүүн, баруун, урд талаараа чулуун оргил, жалга ихтэй. Сүр жавхлант чулуун ойнууд нь хөх тэнгэрийг цоолох сэлэм, жад, халба мэт, эсвэл олон мянган цэрэг давхиж буй мэт, эсвэл Пэнлайн үлгэрийн орон шиг, Юби оргил хамгийн алдартай. Соёлын ландшафт нь хятад улсын хамгийн том хөшөөнүүд болох Хэ Лонгийн хүрэл хөшөө, Тяньзи павильоныг багтаасан болно.
Үзэсгэлэнт гол газрууд нь: Юби оргил, Шэньтан булан, Шэньбин цуглаан, Шяньрен гүүр, Агаарын бэлчээрийн цэцэрлэгт хүрээлэн гэх мэт.
