"Бяцхан өргөст хэмх" бас "том үйлдвэр" бий болгов. Жянсү мужийн Хуайань хотын Хуайинь дүүргийн Динжи өргөст хэмх аж үйлдвэрийн паркын хүлэмжинд ороход урт ишин дээрээ том ногоон өргөст хэмхүүд унжиж анхилуун үнэр ханхална.

 Динжи өргөст хэмхийг 30 гаруй жил тариалж байгаа бөгөөд услаг бага зэрэг чихэрлэг амттай байдгаас зах зээл сайтай байж тариалалтын тодорхой цар хүрээ, брендийн нөлөөг бий болгосон байна. Сүүлийн жилүүдэд Динжи хотхон “ногооны хүлэмж”-ээр аж үйлдвэрийн хүчирхэг гинжин хэлхээг байгуулж, анхдагч, хоёрдогч, гуравдагч аж үйлдвэрийн гүнзгийг цогцоор нь хөгжүүлж, ард түмний аз жаргалтай амьдралыг дэмжиж ирсэн байдаг.

Өргөст хэмхийн "амжилтанд хүрсэн зам"

 - 1991 оны үед Нүнжуан тосгоны даргаар ажиллаж байсан Гү Жаочин хяналт шалгалт хийх явцдаа хүнсний ногоо тариалах өргөн боломжийн талаар ойлгож тосгоныхоо иргэдэд ногоо тарих ажлыг удирдан чиглүүлэхээр техникийн ажилтныг нутагтаа урив. Гү Жаочиний санаачилгаар тухайн үед фермийн тосгонд жилдээ 1.2 сая килограмм шинэ өргөст хэмх үйлдвэрлэдэг шороон хана, хулс, модон байгууламж бүхий нарны эрчим хүчээр ажилладаг 40 хүлэмж барьжээ гэж Динжи суурингийн намын хорооны нарийн бичгийн дарга Ү Мө ярьлаа.

 Динжи суурингийнхан өргөст хэмхийн үйлдвэрлэлийг зорьж, газар дээр нь дадлага хийснээр тасралтгүй сайжруулалт хийж, хүлэмжийн өргөст хэмх тариалалтыг  хөгжүүлэхийг эрмэлзэж байв. 30 гаруй жилийн турш "Хуайань өргөст хэмх" нь үйлдвэрлэлийн гол бүс нутаг, "Жянсү мужийн өргөст хэмхийн аж үйлдвэрийн бааз", "Жянсү мужийн ногоон хүнсний ногооны аж үйлдвэрийн онцлог хот" гэж нэрлэгдсэн Динжи суурингийн шагнал нь өргөст хэмхийн үйлдвэрлэл цэцэглэн хөгжсөний тэмдэг болов.

 Гэвч хөгжилд бас “гацалт” тулгарч байлаа. 2011 оноос хойш зах зээлийн үйл ажиллагааны хоцрогдсон арга барил, шинжлэх ухаан, технологийн шинэчлэлд хангалттай хөрөнгө оруулалт хийгдээгүйн улмаас Динжи суурингийн өргөст хэмхийн үйлдвэрлэл удаан хугацаанд уналтад орсон байв.

 Хэрхэн уналтаас гарах вэ. Динжи суурин нь аж үйлдвэр, эрдэм шинжилгээ, судалгааг нэгтгэж, мэргэжлийн тариалалт, аж ахуйн нэгжийн удирдлага, зах зээлд чиглэсэн үйлчилгээний үйл ажиллагааны загварыг нэвтрүүлж, Тяньжиний өргөст хэмх судлалын хүрээлэн, мужийн Хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухааны академи, Янжөүгийн их сургууль зэрэг шинжлэх ухааны судалгааны байгууллагууд техникийн дэмжлэг үзүүлж, Хэншэнда хөдөө аж ахуйн технологийн ХХК нь үйл ажиллагаа, менежментийг хариуцдаг бөгөөд тус хотын Жуан Юаньли хөдөө аж ахуйн компани нь брэнд бий болгох, маркетинг зэрэг төрөл бүрийн үйлчилгээ үзүүлж, өргөст хэмх тарих ур чадварын сургалтыг ойр орчмын тариаланчдад явуулсан нь тариалалтын зардлыг эрс бууруулж, Динжигийн жилийн өргөст хэмхийн гарцыг 10 -15 хувиар нэмэгдүүлсэн байна.

 - Өргөст хэмхүүдийн нэр төрөл, чанарыг оновчтой болгож, Динжигийн өргөст хэмх брэндийн зах зээлд нөлөөлөл, итгэлийг нэмэгдүүлэх нь бидний ажлын гол чиглэл байсаар ирэв. Үүний тулд бид бүтээгдэхүүний өнгө үзэмж, амт зэрэг үзүүлэлтүүдэд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй гэж Жуан Юаньли дахь хөдөө аж ахуйн хөгжил, Хуайань хотын ерөнхий менежер Сүнь Дүндүн хэлэв.

 Одоогийн байдлаар Динжи суурингийн өргөст хэмх тариалах талбай бараг 10 мянган га талбайтай бөгөөд жилд 180 гаруй мянган тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг юм. Сууринд өргөст хэмхийн үйлдвэрлэлийн бүх салбарт 5000 орчим хүн ажилладаг. Шинэ өргөст хэмхийн жилийн борлуулалтын орлого бараг 400 сая юань хүрсэн.

Өргөст хэмхийн хүлэмж дэх баяжих “нууц код”

 Тэр үеийн шороон хана, хулсан модон бүтэцтэй нарны эрчим хүчний 40 хүлэмжээс эхлээд 4500 метр квадрат суулгац тарих ухаалаг хүлэмж, 200 гаруй шинэ нарны хүлэмж бүхий Динжи өргөст хэмхийн үйлдвэрийн үзүүлэх цэцэрлэгт хүрээлэн хүртэл технологи, авьяас чадвар нь Динжи хотын өргөст хэмхийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд туслах чухал "шидэт зэвсэг" болсон юм.

Хэн Шэнда тариалан технологийн компанийн ерөнхий менежер Ян Бинкүнь:

 - Манай баазад Хятад өргөст хэмхийн уламжлалт амт, жимсний өргөст хэмхийн чихэрлэг амттай, анхилуун үнэртэй  "Юушю-Nо2" зэрэг олон төрлийн өргөст хэмхийг бааздаа тарьж ургуулснаар хүмүүст таалагдах болов.

 Ян Бинкүнь бол 2019 онд Динжи суурингийн танилцуулсан үйлдвэрлэл, ашиглалтын мэргэжилтэн юм. Сууриндаа суурьшсаны дараа тэрээр өөрийн бизнест техник хэрэгслийг идэвхтэй ашиглаад зогсохгүй үндэсний өргөст хэмхийн зах зээлийн динамик байдалд анхаарлаа хандуулж, өргөст хэмхийн үйлдвэрлэлийн чиглэлийг нарийн хянаж, өргөст хэмх аж үйлдвэрийн паркын менежментийн загварыг оновчтой болгосон ба борлуулалтын сувгуудыг өргөжүүлсэн юм.

 Лаборатори нь талбарт, шинжлэх ухааны судалгаа нь зах зээлтэй нягт холбоотой. Одоогийн Динжи өргөст хэмхийн аж үйлдвэрийн парк нь үрийн аж ахуй, загвар тариалалт, сортыг сурталчлах үйл ажиллагааг нэгтгэсэн иж бүрэн цэцэрлэгт хүрээлэн болжээ. Шинжлэх ухааны судалгааны байгууллагуудтай хамтран байгуулсан туршилтын бааздаа түшиглэн Динжи жил бүр 15 сая гаруй төрөл бүрийн жимс, хүнсний ногооны суулгац тариалж, 130 гаруй төрлийн өргөст хэмхээр туршилт хийж, "Жиньшен", "Жиньюу", “Юушю” зэрэг 8 брэнд үүсгэн байгуулжээ.

 2022 оны 03-р сард Динжи суурин болон Янжөү их сургууль "Хуайинь Динжи өргөст хэмхийн шинжлэх ухаан технологийн талбай"-н барилгын ажлыг эхлүүлэв. "Чи юуны тулд энд ирсэн юм бэ" энэ асуултыг надаас хамгийн олон асуудаг байсан юм.

 - Би энд туршилт хийж, асуудлыг шийдэх гэж ирсэн гэж л хариулт өгдөг. Янжөүгийн их сургуулийн Цэцэрлэгжүүлэлт, ландшафтын архитектурын сургуулийн Өргөст хэмхийн генетикийн үржил, молекул биологийн багийн докторант Сү Ли Шинжлэх ухаан технологийн академийн хүрээлэнгийн гишүүн юм. Сү Ли өргөст хэмх ургах 100 хоногийн мөчлөгт тариа тарих, тоос хүртээх, хураах зэрэг бүхий л үйл ажиллагаанд оролцож, өргөст хэмхийн сортуудыг сайжруулж, Динжигийн өргөст хэмхийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд тууштай ажилласан юм.

Сү Ли:

- Шинэ эриний газар тариалангийн залуу оюутан залуус шинжлэх ухааны дэвшилтэт мэдлэгт суралцаад зогсохгүй, өргөст хэмхийн хүлэмжийн шинжлэх ухааны судалгаа хийх ёстой.

Дараалан төрсөн хөдөө аж ахуйн онцлог салбарууд

Динжи өргөст хэмхийг хэрхэн давуу тал дээр үндэслэж, чиг хандлагыг нь ойлгож, үнэ цэнийг нь гаргах вэ.

Ү Мөгийн үзэж буйгаар:

- Аж үйлдвэр хөгжихийг хүсвэл аж үйлдвэрийн хэлхээгээ тасралтгүй өргөжүүлж, олон мянган өрхийн "жижиг үйлдвэрлэл"-ийг байнга өөрчлөгддөг "том зах зээл"-тэй холбож, анхдагч, хоёрдогч, гуравдагч аж үйлдвэрлэлийн цогц хөгжлийг ахиулах ёстой.

Сүнь Дүндүн:

 - Өнгөрсөн хугацаанд өргөст хэмх болон бусад жимс, хүнсний ногооны бүтээгдэхүүнийг эрчимтэй боловсруулах нь бидний дутагдалтай тал байсаар ирсэн юм. Өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд бид үйлдвэрлэлийн сүлжээг бүхэлд нь хөгжүүлж, өргөст хэмхийн хоёрдогч үйлдвэрлэлийн ололт амжилтыг эрэлхийлж, өргөст хэмхтэй шаржигнуур, өргөст хэмхтэй тарагтай ундаа, өргөст хэмхтэй тараг болон бусад туршилтын бүтээгдэхүүнүүдийг судалж гаргав. Үүний зэрэгцээ Динжи суурин өргөст хэмхийн шүүсний антиоксидант шинж чанарын талаар гүн гүнзгий судалгаа хийх чиглэлээр шинжлэх ухааны судалгааны хүрээлэнгүүдтэй хамтран ажиллаж, өргөст хэмхийн нэмүү үнэ цэнийг судлахын тулд олон төрлийн амин дэм, олон эрдэс элемент бүхий дайвар бүтээгдэхүүн гаргахыг эрмэлзэж байна.

 Өргөст хэмх нь Гималайн нурууны өмнөд бэлд байдаг халуун орны ширэнгэн ойд үүссэн түүхтэй. Хүн төрөлхтөн 5000 гаруй жилийн өмнөөс өргөст хэмхийг гаршуулж эхэлсэн гэдэг. Эрт дээр үед манай оронд өргөст хэмхийг өргөст хэмх биш, харин хулуу гэж нэрлэдэг байв. Долоо хоног бүрийн амралтын өдрүүдээр Динжи өргөст хэмхийн сэдэвт шинжлэх ухааны музей нь бага, дунд сургуулийн сурагчдыг хүлээн авдаг. Динжи суурин нь 2022 онд "Аймгийн шинжлэх ухааны боловсролын бааз"-аар үнэлэгдэж, жимс, хүнсний ногоо цуглуулах цэцэрлэг, өргөст хэмхийн үйлдвэрийн үзүүлэх бааз, тариаланч бэлтгэх сургууль болон бусад элементүүдтэй хамт Динжи хот нь аялал жуулчлал, газар тариалангийн амралт, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний түүх, шинжлэх ухааны сургалтыг нэгтгэсэн хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн аялал жуулчлалын шинэ хэлбэрийг бүрдүүлэв.

 Өргөст хэмхийн хүлэмжинд Ян Бинкүнь тариаланчдад амтат өргөст хэмх тарих шинэ арга техникийг зааж, Сү Ли туршилтын шинэ материал тариалан, жуулчид шинэхэн түүсэн өргөст хэмхийг амталж байлаа. Шинэ эриний "Динжи өргөст  хэмх"-ийн үлгэр шинэ эринийг нээлээ.