
Залуучууд эрүүл мэндээ хамгаалахын тулд элсэн чихэр, тосны зүйлд хяналт тавихад анхаарч эхэлж байгаа ч чихэрлэг амтанд татгалзахгүй байгаа нь чихрийн хяналтыг барихад амаргүй байдаг. Чихэр орлуулагч байгалийн элсэн чихэртэй ижил амттай боловч илчлэггүй эсвэл хэт бага илчлэгтэй байдаг учраас олон залуусын сонголт болоод байна.
Ялангуяа зуны улиралд чихэр орлуулагчийг хэрэглэх нь энергийн хэрэглээг бууруулдаг тул олон залуус санаа зовохоо больсон мэт санагддаг. Гэсэн хэдий ч элсэн чихэр орлуулагчийг сонгох нь үнэхээр аюулгүй юу, элсэн чихэр орлуулагчийг хэрхэн зөв хэрэглэх вэ?
Чихэр орлуулагч гэдэг нь хоол хүнсний чихэрлэг амт нэмдэг бодисын нэмэлт юм. 100 жилийн турш чихэрлэг бодисыг өдөр тутмын хоол хүнс, ундаанд өргөнөөр хэрэглэж ирсэн. Хамгийн түгээмэл амтлагч бол аспартам, сукралоз, кали ацесульфам, неотам гэх мэтийн амтлагч байдаг.
Чихэр орлуулагч нь элсэн чихэр биш, яагаад чихэрлэг амттай байдаг вэ?
Чихэр орлуулагч нь хэлний нахиа дахь амтат рецептортой химийн урвалд орж, тархинд дохио илгээж чихэрлэг амтыг мэдрүүлдэг.
Чихэр орлуулагч энэ зарчмын давуу талыг ашиглаж төстэй орон зайн бүтэцтэй бодисууд амтат рецепторуудтай холбогдож чаддаг тул чихэрлэг амтыг мэдрүүлдэг.
Чихэр орлуулагчийг амтат рецептортой холбох чадвар нь элсэн чихрээс илүү хүчтэй байдаг тул чихэрлэг чанар нь элсэн чихрээс хэдэн арав, зуу, бүр мянга дахин их байдаг. Элсэн чихэртэй адил амтыг олж авахын тулд хоолонд маш бага хэмжээний чихэр орлуулагч нэмэх шаардлагатай бөгөөд энэ нь хоолны энергийг ихээхэн бууруулдаг.
Элсэн чихэр орлуулагч нь чихрийн хэрэглээг хянаж чадах уу?
Хүний биед агуулагдах шимгүй чихэрлэг бодисын задралын бараг бүх бүтээгдэхүүн нь глюкоз агуулаагүй, инсулины ялгаралтад шууд оролцдоггүй учир онолын хувьд шим тэжээлгүй чихэрлэг бодисууд цусан дахь чихрийн хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй.
Гэсэн хэдий ч чихэр орлуулагч удаан хугацаагаар хэрэглэх нь чихрийн хэрэглээг үнэхээр хянах боломжтой гэсэн үг биш юм.
Учир нь чихэр орлуулагч нь хүмүүсийг амттанаас татгалзуулдаггүй.
Хэдийгээр чихэрлэг амтыг элсэн чихэр орлуулагчаар хангаж болох ч элсэн чихэр орлуулагчаас болж бусад зүйлийг хайхрамжгүй идэж, илүү их хоол хүнс хэрэглэснээр таргалалтад хүргэх магадлалтай.
Элсэн чихэр орлуулагчийг их идэж болох уу?
Чихэр орлуулагч нь элсэн чихэргүй гэсэн үг биш бөгөөд хязгаарлалтгүй идэж болохгүй.
Одоогийн байдлаар зах зээл дээр байгаа чихэр орлуулагчийн шаардлага хангасан хүнсний бүтээгдэхүүнүүд нь хүнсний аюулгүй байдлын стандартад нийцсэн боловч удаан хугацаанд их хэмжээгээр хэрэглэж болох эрүүл хүнс биш юм. Чихэр орлуулагчийн хувьд бид шинжлэх ухаанч, оновчтой хандлагатай байх ёстой бөгөөд тэдгээрийг бага хэмжээгээр хэрэглэх ёстой.
Зарим тусгай бүлгүүдийн хувьд чихэр орлуулагч нь сайн сонголт хэвээр байна. Тухайлбал: Чихэрлэг зүйлд маш их дуртай чихрийн шижин өвчтэй хүмүүст дунд зэргийн чихэр орлуулагч нь өлсгөлөнг дарж, хэрэгцээг хангахад тусалдаг.
Гэсэн хэдий ч ксилит гэх мэт тэжээллэг чихэр орлуулагч нь нүүрс усны нэг төрөл юм. Цусан дахь чихрийн хэмжээг бага байлгах ч хэт их идсэнээр эрүүл мэндэд эрсдэл учруулдаг болохоор хэт ихээр идэж болохгүй.
Чихэр орлуулагчийг хэрхэн сонгох вэ?
Аспартам нь хүний биед шингэж, эцэстээ фенилаланин, аспарагины хүчил, метанол болж хувирдаг. Хэвийн хоолны дэглэмийн үед хүний биед хэт их сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй.
Гэхдээ биеийн эсэргүүцэл, дархлаа, бие махбодын эрүүл мэндийг хамгаалахын тулд хангалттай хэмжээний шим тэжээл авах шаардлагатай байдаг тул жирэмсэн эмэгтэйчүүд болон хүүхэд чихэр орлуулагч хэрэглэхгүй байх буюу бага хэрэглэхийг хичээх хэрэгтэй.
Чихрийн шижин өвчтэй хүмүүс харьцангуй аюулгүй байдаг стевиа, могросид гэх мэт байгалийн гаралтай шим тэжээлгүй чихэр орлуулагчийг сонгож болно. Байгалийн элсэн чихэр орлуулагч нь ургамал эсвэл бичил биетнээс гаргаж авсан чихэрлэг найрлага бөгөөд илүү аюулгүй байдаг.
Ерөнхийдөө чихэрлэг хоол идэх нь таны сэтгэл санааг тайвшруулж, сайхан мэдрэмжийг төрүүлдэг. Чихэр орлуулагчийг хааяа туршиж үзэх нь аюулгүй боловч хэт ихээр хэрэглэх нь буруу юм. "Амтат хамтрагч" чихэр орлуулагчийг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэрэглэх ёстой.
