Монгол Улсын ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2022 оны хоёрдугаар сарын 03-наас 08-ны өдрүүдэд Бээжин хотноо зохиогдсон Өвлийн 24 дүгээр олимпын нээлтийн ёслолд оролцохоор БНХАУ-д хүрэлцэн ирлээ. Уулзалтын үеэр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнтэй, Төрийн Зөвлөлийн ерөнхий сайд Ли Кэчян ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнтэй тус тус уулзав. Хоёр орны удирдагчид Хятад, Монголын харилцаа болон хамтдаа сонирхож буй асуудлаар санал бодлоо гүнзгий солилцож, өргөн хүрээний нийтлэг ойлголтод хүрэв.
1. Олимпын наадам бол хүн төрөлхтний эв нэгдэл, найрамдлын бэлгэ тэмдэг гэдэгт хоёр тал санал нэгдэж, Бээжингийн Өвлийн олимп нь улс орнуудын найрсаг хамтын ажиллагааг ахиулах, дэлхийн энх тайвныг дэмжих, хүн төрөлхтний хамтын нийгэмлэгийн байгуулалтыг ахиулах томоохон арга хэмжээ гэдэгт итгэж байна. Бээжингийн Өвлийн олимп товлосон хугацаандаа амжилттай зохион байгуулагдаж байгаад Монголын тал баяр хүргэж, энэ удаагийн Өвлийн олимпын наадам амжилттай болохыг хүсэн ерөөжээ. Бээжингийн Өвлийн олимпыг амжилттай зохион байгуулахад Монгол Улс идэвхтэй дэмжлэг үзүүлж байгаад Хятад улс талархаж байна.
2. Хятад, Монгол хоёр бол сайн хөрш, сайн найз, сайн түнш гэдгийг хоёр тал зөвшөөрөв. Талууд хоёр орны харилцааг стратегийн болон урт хугацааны хэтийн төлөвийн үүднээс хөгжүүлж, тусгаар тогтнол, бүрэн эрх, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг харилцан хүндэтгэж, бие биенийхээ сонгосон хөгжлийн замыг хүндэтгэж, хэн нэгнийхээ дотоод хэрэгт үл оролцох, эрх тэгш байдлыг баримталсаар ирсэн. Мөн харилцан ашигтай, энх тайвнаар зэрэгцэн орших болно. Монголын тал нэг Хятадын зарчмыг тууштай баримталж, Тайвань, Хонконг, Шиньжян, Төвөдтэй холбоотой асуудлаарх Хятадын байр суурийг дэмжиж байгаагаа дахин илэрхийлэв.
3. Хоёр тал дээд зиндааны солилцоо, стратегийн харилцаа холбоог хэвээр хадгалж, улс төрийн харилцан итгэлцлээ тасралтгүй нэмэгдүүлж, ажил хэрэгч хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн, найрамдлын үндсийг бататгаж, хоёр орны иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцааны утгыг баяжуулж байхаар тохиролцов. Өвчний тархалт намжиж, нөхцөл байдал хангагдсан үед хоёр орны удирдагчид харилцан айлчлалаа сэргээж, бэхжүүлэх болно. Хоёр талын хэлтсүүд харилцаа холбоо, хамтын ажиллагаагаа төрөл бүрийн хэлбэрээр бэхжүүлнэ.
4. Хоёр тал Хятад, Монголын цар тахлын эсрэг хамтын ажиллагааг өндрөөр үнэлж, цаашид хамтран ажиллаж, бие биенээ дэмжихээр тохиролцов. Хоёр тал олон улсын хамтын нийгэмлэгийн харилцаа холбоо хамтын ажиллагаагаа эрчимжүүлж, тахлын эсрэг шинжлэх ухаанч тэмцлийг тууштай баримталж, халдварт өвчнийг улстөржүүлэхийг эсэргүүцэж, хүн төрөлхтний эрүүл мэндийн хамтын нийгэмлэгийг хамтдаа байгуулахыг хоёр тал уриалав.
5. Хоёр тал харилцан ашигтай байх үзэл санааны дагуу хөгжлийн хамтын ажиллагаагаа иж бүрэн бэхжүүлэхээр тохиролцов.
- Монголын тал дэлхийн хөгжлийн санаачилгыг үнэлж, дэмжиж байна. Хоёр тал дэлхийн хөгжлийн санаачилга, "Бүс ба зам" санаачилгын хамтын бүтээн байгуулалт, Монгол Улсын "Алсын хараа 2050" хөгжлийн урт хугацааны бодлого, "Шинэ сэргэн мандалтын бодлого"-ыг цаашид ахиулж, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, санхүү, ашигт малтмал болон эрчим хүч, харилцаа холбоо, дэд бүтэц, дижитал эдийн засаг, ногоон хөгжил болон бусад салбаруудыг өргөжүүлэх болно.
- Хятад, Монголын Эрээн хот-Замын-Үүдийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүсийн тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр албан ёсоор хүчин төгөлдөр болох боломжийг түшиглэн аж үйлдвэрийн хамтын ажиллагааг ахиулах, хил орчмын бүс нутгийн хөгжлийг ахиулна.
- Халдвар өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хяналтыг сайжруулах үндсэн дээр хоёр улсын хилийн боомтуудын хэвийн ажиллагааг хангаж, ачаа тээвэрлэх хүчин чадлыг сайжруулна. Тохиролцсон төмөр замын боомтуудын бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж, олон талт тээврийн сувгийг бий болгож, хоёр орны эдийн засаг, худалдааны бодит хамтын ажиллагаанд тус дөхөм үзүүлнэ.
- “Хятад, Монголын эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааны дунд хугацааны хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө”-г шинэчлэн боловсруулж, “Хятад, Монголын хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх үндсэн чиглэл”-ийг судалж, харилцаагаа үргэлжлүүлнэ.
- Нүүрс болон бусад ашигт малтмалын бүтээгдэхүүний худалдааг зах зээлийн зарчим, бизнесийн дүрэмд нийцүүлэн өргөжүүлэх чиглэлээр хоёр улсын аж ахуйн нэгжүүдийг урт хугацаанд тогтвортой хамтран ажиллахад нь дэмжлэг үзүүлж, Монголын өмнөд хэсэгт нар, салхи болон бусад сэргээгдэх эрчим хүчний төслүүдийг хэрэгжүүлэх талаар ярилцана.
- Хятадын тал чадварлаг, нэр хүндтэй аж ахуйн нэгжүүдийг Монголд хөрөнгө оруулалт хийж, дэд бүтэц, хот байгуулалт, эрдэс баялгийн эрчим хүч зэрэг төслүүдэд оролцохыг дэмжиж байна. Монголын тал бизнесийн орчныг үргэлжлүүлэн сайжруулж, Хятадын хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгжүүдийн хууль ёсны эрх ашгийг сайтар хамгаалах болно.
- Экологийн орчин, цөлжилтөөс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх хамтын ажиллагааг эрчимжүүлж, дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтөд хамтран хариу арга хэмжээ авч, экологийн цэвэр, сайхан орчныг хамтран бүтээж, хүн ба байгалийн амь насны хамтын цогцыг хамтдаа бүтээнэ. Хятад улс Монголын "Нэг тэрбум мод тарих" төлөвлөгөөг өндрөөр үнэлж, Монгол Улстай холбогдох солилцоо, хамтын ажиллагааг идэвхтэй явуулахад бэлэн байна.
- Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн коридорын бүтээн байгуулалтыг үргэлжлүүлэн тууштай урагшлуулахын төлөө Оросын талтай хамтран ажиллана.
6. Хоёр тал халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх нөхцөл байдлаас шалтгаалан хоёр орны боловсон хүчний солилцоо, ард түмэн, соёлын солилцоог сэргээхэд тус дөхөм үзүүлж, хоёр орны ард түмний харилцан ойлголцол, найрамдалт харилцааг нэмэгдүүлэхээр тохиролцов.
7. Хоёр тал боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, технологийн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, тэр дундаа холбогдох салбарын мэргэжилтэн, эрдэмтэн, их дээд сургуулийн оюутнуудын солилцоог бэхжүүлэхээр тохиролцов.
8. Талууд харилцан сонирхсон олон улсын болон бүс нутгийн асуудлаар хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, дэлхийн болон бүс нутгийн тулгамдсан асуудлыг хамтран шийдвэрлэж, олон улсын энх тайван, аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжлийг сахин хамгаалж, НҮБ-ын зорилтуудыг тууштай баримтлан, НҮБ-ын дүрэм, зарчмуудыг үндэс болгон олон улсын харилцааны үндсэн хэм хэмжээ, олон талт үзлийг хамтран хамгаалж, энх тайван, хөгжил, шударга ёс, шударга ёс, ардчилал, бүх нийтийн эрх чөлөөний нийтлэг үнэт зүйлсийг дэмжих олон улсын хамтын нийгэмлэгийн хүчин чармайлтыг дэмжинэ.
9. “Хилийн бүс нутагт ой, бэлчээрийн түймрээс хамтран урьдчилан сэргийлэх тухай БНХАУ, Монгол Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр”, “БНХАУ-ын Экологи, Байгаль Орчны Яам болон Монгол Улсын Байгаль Орчин, Аялал Жуулчлалын Яамтай экологи, байгаль орчны чиглэлээр хамтран ажиллах тухай харилцан ойлголцлын санамж бичиг”, “БНХАУ-ын Гаалийн Газар болон Монгол Улсын Гаалийн Ерөнхий Газар Монгол Улсын Хятад уруу экспортлох цагаан идээнд тавих хяналт шалгалт, хорио цээрийн дэглэмийн тухай протокол”-д хоёр тал гарын үсэг зурав. Цэхээ-Шивээхүрэн, Зүүн Хатавч-Бичигт боомтуудын төмөр замын боомтыг баталгаажуулах зорилгоор ноот солилцов.
