Эрт дээр үеэс хөдөө орон нутаг байгальтайгаа ойр байх гэсэн хүмүүсийн хүсэл тэмүүлэл, хайр сэтгэл үеийн үед хадгалагдсаар ирсэн.
НҮБ-ын Дэлхийн аялал жуулчлалын байгууллагын 2021 оны 24-р чуулганы үеэр Хятадын Аньхүй Шиди тосгон болон Жэжян Юй тосгон нь дэлхийн 174 тосгоны жагсаалтад багтаж, "Аялал жуулчлалын шилдэг тосгон"-ы жагсаалтын эхний ээлжинд шалгарч, Хятадын хөдөө тосгоны гоо үзэсгэлэнг дэлхий дахинд таниулсан юм. Өнөөдрийн Хятад улсад Шиди, Юйцүнь зэрэг сэтгэл булаам тосгон олон бий. Энэ нь мөн Хятадын хөдөө нутаг улам үзэсгэлэнтэй болж байгааг харуулж байна.
Хөдөө орон нутгийн орчин олон жилийн хичээл зүтгэлээр ихэд сайжирсан байна
"Арван гуравдугаар 5 жилийн төлөвлөгөө”-ний хугацаанд төв засгийн газраас нийт 22 тэрбум 200 сая юаний тусгай хөрөнгө оруулж, 150 мянган засаг захиргааны тосгоны байгаль орчныг бүрэн сайжруулсан байна. Хөдөө орон нутгийн ахуйн хог хаягдлыг цуглуулах, тээвэрлэх, зайлуулах систем нь засаг захиргааны тосгоны 90 гаруй хувийг хамарч, хөдөөгийн ахуйн бохир ус цэвэрлэх төлөвлөгөө, стандарт системийг анхлан бий болгосон. Гурван гол үр тарианы химийн бордоо, пестицидийн ашиглалт 40 гаруй хувьд хүрч, мал, шувууны бууцны иж бүрэн ашиглалт, хөдөө аж ахуйн хуванцар бүрхүүлийн дахин ашиглах норм тус тус 76, 80 хувьд хүрч, хөдөө орон нутгийн орчин мэдэгдэхүйц сайжирсан байна.
Тариалангийн газар хөдөө аж ахуйн хөгжлийн чанарт нөлөөлж байдаг. Энэ талаар Хятадын Экологи, байгаль орчны яамны Хөрсний экологи, орчны газрын холбогдох албаны хүн сэтгүүлчдэд хандан тодруулга хийжээ. Одоогийн байдлаар Хятад улсын хэмжээнд газар тариалангийн талбайн хөрсний бохирдлын байдал ерөнхийдөө тогтвортой байна. Тариалангийн талбайн бохирдол ихтэй байгаа газруудын хувьд Хөдөө аж ахуй, хөдөөгийн яам, Экологи, байгаль орчны яам болон бусад газрууд нягт хамтран ажиллаж, үр дүнтэй тэмцэх олон арга хэмжээг авч, 2020 он гэхэд “Хөрсний бохирдлоос урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх үйл ажиллагааны хөтөлбөр”-т тусгагдсан зорилтуудыг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж, улсын хэмжээнд бохирдсон тариалангийн талбайн аюулгүй ашиглалтын түвшинг 90 гаруй хувьд хүргэнэ гэсэн байна.
Жянсү мужийн Сүчянь хотын Сүчянь дүүргийн Цайжи суурингийн Нюйжяоянь шинэ хөдөө тосгоны хорооллын өнгө. Жигдэрсэн байшингууд, тунгалаг гол мөрөн нь үзэсгэлэнт хөдөө нутгийн дүр зургийг тод томруун харуулжээ
Зургийг: ШЮЙ ЖЯНХАЙ
Жиньжөү хот Хэбэй мужийн Шыжяжуан хотын зүүн хэсэгт оршдог. Жөүжяжуан сууринд түшиглэн Жиньжүө хот хөдөө аж ахуйн газар тариалан, жимс жимсгэнэ түүх зэрэгт анхаарсан эко аялал жуулчлал, үзвэрийн парк байгуулсан нь хөдөө орон нутгийн байгаль орчныг тасралтгүй сайжруулж, хамгаалж байгаатай шууд холбоотой. Сүүлийн жилүүдэд Жиньжүө хот 25 тосгоны бохир усыг цэвэрлэж, 65 км бохир ус цуглуулах хоолой, 2 км ус зайлуулах суваг, 30 цэвэрлэх байгууламж барьж, өдөрт 2035 шоо метр бохир ус цэвэршүүлж, 17,000 өрх, 62 мянган иргэдэд шууд ашиг тус хүртээгээд байна. Байгаль орчны засаглал Жиньжөү хотын иргэдэд жинхэнэ ашиг тусыг олгов. Өдрөөс өдөрт үзэсгэлэнтэй болж байгаа Жиньжөүгийн хөдөө орон нутгийн хөгжил дэвшлийн ногдол ашиг хөдөө тосгоны эко аялал жуулчлал эрчимтэй хөгжиж, Жөүжяжуан тосгон ч Хятадын үзэсгэлэнт амралт зугаалгын тосгоноор шалгарсан байна.
Ус, хөрсний бохирдлоос системтэйгээр урьдчилан сэргийлэх, хяналт тавихад нэлээд урт хугацаа шаардагддаг
Хөдөөгийн ахуйн бохирдлыг цэвэрлэх нь хөдөөгийн орчныг сайжруулахын утга учир юм. Сүүлийн жилүүдэд зүүн бүсийн хөдөө орон нутгийн ахуйн бохир ус цэвэрлэх түвшин эрс дээшилсэн ч байгалийн цаг уурын нөхцөл, эдийн засгийн хөгжлийн түвшин газар болгонд адилгүй, нийт цэвэрлэгээний түвшин мөн өндөр биш байна. Засаглалын ерөнхий түвшин өндөр биш, барилга байгууламж барих зардал өндөр, ашиглалт, засвар үйлчилгээний хүндрэл нь бодитойгоор оршиж, урт хугацааны механизмыг сайжруулах шаардлагатай байна.
- Хөдөө орон нутгийн бохир усны цэвэршүүлэлтийн ажил эхэлсэн цаг нь орой, суурь нимгэн, түүгээр ч зогсохгүй хөдөөгийн ахуйн бохирын онцлог шинж чанар нь стандартын шаардлага, түүнийг цэвэрлэх арга, даалгавар, арга хэмжээнүүд хотынхоос эрс өөр өөр байдаг тул хотын бохир ус цэвэрлэх загварыг хуулбарлах боломжгүй боловч хотын ахуйн бохирын сайн туршлагаас лавлагаа болгон ашиглаж болно. Хөдөө орон нутгийн ахуйн бохир ус цэвэрлэх системийг цаашид боловсронгуй болгож, холбогдох хууль тогтоомж, бодлого, стандартыг бий болгож, сайжруулах шаардлагатай байна. Засгийн газрын удирдлага, зах зээлийн оролцогчид, тосгоны иргэдийн оролцоог бүрэн хангах, стандартчилагдсан, мэргэжлийн, тогтвортой засаглалыг дэмжих, бүх орон нутагт хөдөөгийн бодит нөхцөл байдалд нийцсэн ахуйн бохир ус цэвэрлэх загварыг сонгоход чиглүүлж, стандартчилсан, мэргэшсэн, тогтвортой засаглалыг дэмжин, хөдөөгийн бодит нөхцөл байдалд нийцсэн бохир усны дотоодын засаглалын загварыг сонгоход бүх орон нутагт чиглүүлж, барилга байгууламжийн чанар, урт хугацааны ашиглалтыг сайжруулна гэж Хятадын Экологи, байгаль орчны яамны Хөрс, хөдөө аж ахуй, хөдөө тосгоны экологийн орчны хяналтын технологийн төвийн ажилтан Ван Чянь хэлж байна.
Хөрс бол эх дэлхийн “арьс” адил, газар тариалангийн амин сүнс, хүнсний аюулгүй байдлын чухал баталгаа юм. Хэдхэн хоногийн өмнө улсын хэмжээнд хөрсний бохирдлын нарийвчилсан судалгаа дуусаж, хөрсний хүнд металлын бохирдол зарим бүс нутагт харьцангуй их байна. Түүнчлэн тариалангийн талбайг аюулгүй ашиглах, хатуу хяналт тавих зорилтыг сорилтын хэмжээнээс хэтрүүлсэн байна.
- Тариалсан газрыг аюулгүй ашиглахын тулд агротехникийн зохицуулалт, өөр тариалалт зэрэг арга хэмжээг голчлон авч үздэг. Жишээлбэл, эрдэнэшиш болон хүнд металлыг шингээхэд хялбар бус үр тариа тарих. Хатуу хяналттай тариалангийн талбайн хувьд тариалангийн бүтцийг тохируулах, тариалангийн талбайг ой, бэлчээр болгон ашиглах, хүнсний хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний тариалалтаас татгалзах зэрэг арга хэмжээ авч байна. Хөдөө бүс нутгийн байгаль орчныг хамгаалах, засаглалд хүрэхийн тулд нэлээд урт хугацаа шаардагдана гэдгийг бид ойлгох ёстой. Байгаль орчны яамнаас нарийвчилсан шалгалтаар илрүүлсэн бохирдсон хөрсний тариалангийн талбайн бохирдлыг засахад гол анхаарлаа хандуулан, тариалангийн талбайн хөрсний бохирдлын шалтгаан, эх үүсвэрийг судлах ажлыг эрчимжүүлж, урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх арга хэмжээг зохион байгуулж, тариалангийн талбайн ангиллын менежмент, аюулгүй ашиглалтыг дэмжих чиглэлээр хөдөө аж ахуйн холбогдох газруудтай хамтран ажиллаж, иргэдийн хүнсний аюулгүй байдлыг батлахад хийж чаддаг бүхнээ хийнэ гэж Экологи байгаль орчны яамны Хөрсний экологи, хүрээлэн буй орчны газрын холбогдох ажилтан танилцуулж байлаа.
Жуулчид Хэбэй мужийн Шыжяжуан хотын Шаньчянь гудамжны Лүчуань дүүргийн Линди тосгоны рапс цэцгийн далайд цэцэгсийн өнгөнд баясаж явна
Зургийг: ЖАО ЮҮНХҮЙ
"Арван дөрөвдүгээр 5 жилийн төлөвлөгөө”-ний хугацаанд Хятадын Экологи, байгаль орчны яам холбогдох газруудтай хамтран хөдөө тосгоны амьдрах орчныг сайжруулах таван жилийн үйл ажиллагааны шаардлагыг хэрэгжүүлж эхэлжээ. Бээжин-Тяньжин-Хэбэй, Хөх мөрний эдийн засгийн бүс, Гуандүн-Хонконг-Макаогийн булангийн бүс, Шар мөрний сав газрыг гол бүс болгон авч, шяний хөгжлийг бүхэлд нь сайжруулж, хотын засаг захиргааны оршин суугч, төв тосгон зэрэг гол тосгоны хувьд хөдөө тосгоны байгаль орчныг сайжруулах хамрах хүрээг үргэлжлүүлэн сайжруулна. Хөдөө орон нутгийг сэргээн хөгжүүлэхэд туслах үйлдвэрлэл, амьдрал, экологийг нэгтгэн дэмжинэ. 2025 он гэхэд улсын хэмжээнд засаг захиргааны 80 мянган тосгоны байгаль орчныг тохижуулах ажлыг дуусгаж, хөдөө орон нутагт томоохон хэмжээний хар, үнэртэй бохир усыг үндсэнд нь устгана гэсэн байна.
Хөгжлийн арга хэлбэрийг өөрчлөх, ногоон хөгжлийн эрч хүчийг хуримтлуулах нь үндэс суурь юм
Жэжян муж өөрчлөлт нээлтээс хойш 21-р зууны эхэн үе хүртэл газрын нөөцөөр баялаггүй байсан мужаас эдийн засгийн томоохон муж болон хувирсан ч хөгжил болон байгаль орчныг хамгаалах зөрчлийн талын асуудалтай хамгийн түрүүнд тулгарсан юм. Бохирдол ихтэй, эрчим хүчний өндөр хэрэглээтэй хот, суурин газруудад цахилгаан бүрэх, цаас үйлдвэрлэх, хэвлэх, будах зэрэг тэргүүлэх үйлдвэрүүд нь орон нутгийн тосгоны иргэдийн орлогыг ихээхэн нэмэгдүүлсэн ч хөдөө орон нутгийн байгаль орчныг асар их хохироосон байна. Хөдөө орон нутгийн ус бохир, уул нь халзан, хог овоорсон зэрэг хөдөөгийн байгаль орчны ноцтой эрсдэл бүхий асуудлууд иргэдийн эрүүл мэндэд ноцтой аюул болж байна. Эдийн засгийн хөгжил, байгаль орчныг хамгаалах ажлыг хэрхэн зохицуулах вэ? Хот, хөдөөгийн хөгжлийг хэрхэн уялдуулах вэ? Жэжян мужийн өмнө хэцүү асуудал тулгараад байсан байна.
2003 онд Жэжян муж “хөдөө тосгоны орчин ахуйг сайжруулах" төслийг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Энэ нь бохирдол ихтэй аж ахуйн нэгжүүдийн хөгжлийг зогсоож, ногоон үйлдвэрлэлийн загварыг эхлүүлсэн. 20 орчим жил хэрэгжүүлсний эцэст хөдөө тосгоны байгаль орчныг сайжруулах тал дээр ихээхэн үр дүнд хүрсэн юм. Хөдөө орон нутгийн өнгө үзэмж эрс өөрчлөгдөж, сая сая жуулчдын хүсэн хүлээдэг сайхан хөдөө орон нутаг болсноор Жэжян мужийн хөдөө тосгоныг сэргээн хөгжүүлэх ажлыг үр дүнтэй сайжруулж, хөдөө тосгоны өөрчлөлт хөгжилд шинэ зам тавьсан явдал болсон юм.
Хөдөө аж ахуйн бохирдол нь гол төлөв тариалалт, тэжээвэр аж ахуйгаас үүдэлтэй. Сүүлийн жилүүдэд хөдөө аж ахуй, хөдөөгийн бохирдолтой тэмцэх зэрэг тусгай арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлснээр хөдөө аж ахуйн эх үүсвэрийн бохирдолтой тэмцэхэд тодорхой ахиц дэвшил гарч байна. Гэсэн хэдий ч цаашид хийх ажил их байгаагийн дээр хуучин асуудлыг шийдвэрлэх зэрэг шинэ бохирдол үүсгэхгүй давхар дарамттай тулгараад байна. Зарим нутагт химийн бордоо, пестицидийг хэтрүүлэн хэрэглэх үзэгдэл байсаар байгаа бөгөөд мал, шувууны аж ахуйг бохирдлоос урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх ажлыг сайжруулах шаардлагатай байна.
Жэжян мужийн Тайжүө хотын Шяньжү суурингийн Чэньжү тосгоны цэвэр цэмцгэр орон сууц, ногоон толгод, горхи, бэлчээрийн талбайнууд экологийн үзэсгэлэнт дүр төрхийг бүрдүүлнэ
Зургийг: ВАН ХУАБИНЬ
Сүүлийн жилүүдэд Хятадын хөдөө орон нутагт хөдөө орон нутгийн ногоон хөгжил улам бүр анхаарал татаж, ногоон тариалалт, үржлийн ажил нь газар тариалангийн экологийн өнгө төрхийг хүмүүст дахин таниулж байна. Тариалангийн гол өвчлөл, хортон шавьжнаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх ногоон байгууламжийн хамралт 46 хувьд хүрч, ногоон, органик болон газар зүйн заалтын гэрчилгээтэй хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний тоо 62 мянгад хүрчээ.
Хөрс, ус бол хүн төрөлхтний соёл иргэншил үүсэж хөгжих үндэс адил хөдөө аж ахуй, хөдөө орон нутаг нь үндэсний эдийн засаг, ард түмний амьжиргааны үндэс юм. Үзэсгэлэнт хөдөө тосгоныг бүтээн байгуулах нь ард түмэнд шувуу, цэцэгсийн анхилуун үнэр, хөдөөгийн үзэмжийг хадгалан үлдээх төдийгүй, үзэсгэлэнт Хятад улсыг байгуулах зорилтод хувь нэмрээ оруулах явдал юм.
