Хятад улс Төв Азийн таван оронтой дипломат харилцаа тогтоосноос хойш 31 жилийн өмнө стратегийн түншлэлийн харилцаа тогтоон, сайн хөршийн найрамдалт, харилцан ашигтай хамтын ажиллагааны шинэ замыг нээж, олон улсын шинэ хэлбэрийн харилцааны үлгэр жишээг бий болгосон юм. Төрийн тэргүүн нарын дипломат харилцааны стратегийн удирдлага дор Хятад улс Төв Азийн таван оронтой ажил хэрэгч хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлж, хөдөө аж ахуй, худалдаа, хөрөнгө оруулалт гэх мэт салбар дахь хоёр болон олон талт хамтын ажиллагаа үр дүнтэй үр дүнд хүрсэн байна. Хятад улс Төв Азийн таван оронтой гар нийлж, хамтын хөгжлийг эрэлхийлж, эдийн засаг худалдааны хамтын ажиллагаанд улам их боломжийг бүрдүүлж, өндөр чанартай хөгжлийн хамтын ажиллагааны бүс байгуулах болно.
Эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагаа эрч хүчтэй байгааг харуулж байна
Казахстаны жимсний шүүс, Узбекистан дахь агааржуулсан байгалийн эрдэст ус, Тажикстанаас уламжлалт Сузани хатгамалтай гар цүнх...
05-р сарын 01-нээс 12-ны өдрүүдэд Чиндао·Шанхайн хамтын ажиллагааны сувд олон улсын экспо төвд "Төв Азийн үүлэн бүтээгдэхүүний цугларалт" арга хэмжээнд Төв Азийн орнуудын онцлог шинж чанартай олон төрлийн бараа байсан бөгөөд онлайн худалдаа олны анхаарлыг татаж, Хятад, Төв Азийн орнуудын эдийн засаг худалдааны хамтын ажиллагаа эрчимтэй хөгжиж байна.
Цахим худалдааны хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, "Хятад-Төв Азийн цахим худалдааны хамтын ажиллагааны яриа хэлэлцээний механизм"-ыг байгуулж, "Торгоны замын цахим худалдаа"-г хөгжүүлэх нь "Дипломат харилцаа тогтоосны 30 жилийн ойн тухай Хятад, Төв Азийн таван орны удирдагчдын хамтарсан мэдэгдэл"-д онцлон тэмдэглэсэн хамтын ажиллагааны гол сэдэв юм. Зургаан орны төрийн тэргүүний тохиролцсон чухал зөвшилцлийг хэрэгжүүлэхийн тулд зургаан улсын эдийн засаг, худалдааны сайд нар "Төв Азийн үүлэн бүтээгдэхүүний цугларалт" цахим худалдааны арга хэмжээг зохион байгуулж, Төв Азиас илүү алдартай, онцгой бүтээгдэхүүнүүдийг Хятадын хэрэглэгчдэд нэвтрүүлэхээр санал нэгтэй зөвшөөрөв.
Хятад улс Төв Азийн орнуудад өргөн цар хүрээтэй зах зээлээ нээж, Төв Азийн орнуудаас илүү өндөр чанартай түүхий эд, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн импортлох, Хятад-Төв Азийн эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааны форумыг үргэлжлүүлэн зохион байгуулж, 2030 он гэхэд Хятад, Төв Азийн орнуудын худалдааны хэмжээг 70 тэрбум ам.долларт хүргэхийг хичээнэ. Хятад, Төв Азийн орнуудын цахим худалдааны хамтын ажиллагааны яриа хэлэлцээний механизмыг байгуулж, Хятад, Төв Азийн орнуудын аж үйлдвэр, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааны форумыг тохиромжтой цагт нь зохион байгуулахыг Хятад улс санал болгож байна. Бүх талууд нээлттэй, харилцан ашигтай, зургаан орны ашиг сонирхлыг хүндэтгэх зарчмыг баримталж, ажил хэрэгч хамтын ажиллагааг бүх талаар ахиулж, бүс нутгийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааг гүнзгий, тууштай ахиулна.
- 2022 онд Хятад болон Төв Азийн таван орны худалдааны хэмжээ түүхэн дээд хэмжээндээ хүрчээ. Энэ оны эхний хоёр сард Хятад, Төв Азийн таван орон хоорондын худалдааны хэмжээ өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 22 хувиар нэмэгдэж, хөгжлийн хурдацтай хэвээр байна.
- Энэ оны 02-р сард "Хятад + Төв Азийн таван орон" аж үйлдвэр, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааны анхдугаар чуулга уулзалт "Хятад + Төв Азийн таван орон" аж үйлдвэр, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааны Чиндаогийн санаачилгыг нийтэлж, Хятад болон Төв Азийн таван улсын хооронд хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааны хэтийн төлөвийг төлөвлөжээ.
-2022 оны эцэс гэхэд Хятадын Төв Азийн таван оронд оруулсан шууд хөрөнгө оруулалтын хэмжээ бараг 15 тэрбум ам.долларт хүрч, газрын тос, байгалийн хийн олборлолт, боловсруулалт, үйлдвэрлэл, харилцан холболт, дижитал технологи зэрэг салбарт хамтын ажиллагааны хэд хэдэн төслийг хамтран хэрэгжүүлж, эл улс орны ард түмэнд бодит үр өгөөжийг авчирсан.
Киргизийн эрдэмтэн Шерадил Бактегулов хэлэхдээ “Хятад улс найрсаг, чин сэтгэлтэй, харилцан ашигтай, хүртээмжтэй байх зарчмыг баримталж, хөрш орнуудтай найрсаг, түншийн харилцаа тогтоож, хөрш орнуудтай харилцаагаа гүнзгийрүүлэх бодлогыг баримталж байна. Киргиз, Хятадын хамтын ажиллагаа нь орон нутгийн ажлын байрыг үр дүнтэй идэвхжүүлж, бүс нутгийн эдийн засгийн хөгжлийг ахиулсан юм” гэжээ.
Хятад улс дэлхийн хөгжлийн санаачилгыг дэвшүүлж, эрсдэл, сорилтыг даван туулах, НҮБ-ын 2030 он хүртэлх тогтвортой хөгжлийн хөтөлбөрийг урагшлуулахын тулд хамтын хүчин чармайлт гаргахыг уриалав. Туркменистаны ГХЯ-ны Олон улсын харилцааны хүрээлэнгийн багш Акмухамет Жумагулиев хэлэхдээ “Туркменистан, Хятад хоёр орон хөгжлийн стратегийн уялдаа холбоогоо улам бэхжүүлж, хамтын ажиллагааны тодорхой төслүүдийг хэрэгжүүлж, хоёр талын эдийн засаг худалдааны хамтын ажиллагааны нөөц бололцоогоо ашиглаж байна” гэжээ.
