НҮБ-ын Худалдаа хөгжлийн бага хурлын статистик мэдээгээр дэлхийн барааны худалдааны 80 хувь нь далайгаар хийгддэг. Сүүлийн жилүүдэд "Бүс ба зам"-ын хамтын бүтээн байгуулалтад хөтлөгдөн, тус замын дагуух улс орнууд далай тэнгисийн холболтоо идэвхтэй бэхжүүлж, боомтын хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлж, холбогдох боомтын дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт, ашиглалтыг тасралтгүй сайжруулж, янз бүрийн улс орны эдийн засгийн хөгжил, дэлхийн худалдааг жигдрүүлэн жолоодлогод чухал үүрэг гүйцэтгэсэн байна.
"Гвадар боомтыг хөгжил цэцэглэлтийн баян бүрд болгоно"
Ачаа тээврийн шүглийн чимээ, Пакистаны Гвадар боомт хөл хөдөлгөөн ихтэй байна. Гвадар боомт нь Хятад, Пакистаны "Бүс ба зам" санаачилгын хамтын бүтээн байгуулалтын томоохон туршилтын төсөл бөгөөд сүүлийн жилүүдэд боомтын бүс, Гвадар чөлөөт бүс болон ойр орчмын байгууламжийн бүтээн байгуулалтад ахиц дэвшил гарсан байна. Пакистаны Гвадар боомтын удирдах газрын дарга Кашани "2016 оны арван нэгдүгээр сард албан ёсоор үйл ажиллагаа явуулснаас хойш энд гарсан өөрчлөлтүүд бүгдэд ойлгомжтой" гэж мэдэгдэв.
Мэдээллийн дагуу Гвадар боомт бүрэн хүчин чадлаараа ажиллаж, бизнесийн цар хүрээгээ идэвхтэй өргөжүүлж байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар Нинбо Жөүшань боомттой хамтран ажиллаж, ложистикийн төв, аж үйлдвэрийн баазыг хөгжүүлэх зорилт дэвшүүлж байна. Мөн Гвадар чөлөөт бүсийн эхний үе шат дуусч, 40 гаруй компани хөрөнгө оруулалтад оролцож, нийт 3 тэрбум юанийн хөрөнгө оруулалт хийсэн байна. Өнгөрсөн оны долдугаар сард ашиглалтад орсон чөлөөт бүсийн хоёр дахь үе шат нь эхний үе шатаас 36 дахин том бөгөөд Гвадар боомтыг сонирхож буй хөрөнгө оруулагчдын тоо нэмэгдсээр байна.
Гвадар ногоон экологийн технологийн ХХК-ийн хүлэмжид байгаа хүнсний ногоо хангалттай ургаж, шинээр тарьсан Жүнцао мод нэг хүн шиг өндөр болж, холгүй орших Хятад Пакистаны найрамдлын ой мод ургасан байна. Тус компанийн тэргүүн Ван Рүйлейгийн хэлснээр "2021 оны 10-р сард Гвадар чөлөөт бүсэд "Бүс ба зам" халуун орны ган хуурай эдийн засгийн ойн инженер, технологийн судалгааны төв байгуулагдаж, Хятадын мэргэжилтнүүдийн баг энд ирж, судалгаа, шинжилгээний ажилд оролцохоор болжээ. арилжааны ургац тариалах тодорхой төлөвлөгөө боловсруулах. Жүнчао зэрэг ногоон эдийн засгийн үр тариа нь орон нутгийн байгаль орчныг сайжруулаад зогсохгүй, геологийн онцгой нөхцөл бүхий Гвадар бүс нутагт аж үйлдвэрийн шинэ загварыг хөгжүүлж, орон нутгийн эдийн засгийн хөгжлийг ахиулахад хувь нэмэр оруулж чадна. "Бидний мөрөөдөл бол Гвадар боомтыг хөгжил цэцэглэлтийн баян бүрд болгох явдал юм" гэж тэр хэлэв.
Орон нутгийн ажлын байрыг нэмэгдүүлэх, ард иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлэх нь Гвадар боомтын хөгжлийн анхаарлын төвд байсаар ирсэн. Гвадар бордооны үйлдвэр, малын вакцины үйлдвэр, тослогооны тосны үйлдвэр болон бусад төслүүдийг өнгөрсөн онд барьж эхлэхээр зарласан бөгөөд Гвадар хотын олон улсын шинэ нисэх онгоцны буудал, Гвадар эмнэлэг зэрэг төслүүд ч эмх цэгцтэй баригдаж байна.
Насир нь загасчдын гэр бүлээс гаралтай бөгөөд Гвадар чөлөөт бүсийн ложистикийн баазын төслийн захирал юм. Тэрээр 2021 онд өөрийн хариуцаж буй хонь үржүүлгийн ферм, тахианы фермээ сайн ажиллуулж, "Хятад-Пакистаны эдийн засгийн коридор байгуулах төслийн шилдэг Пакистаны ажилтан" цол тэмдгээр шагнуулсан юм. "Шинэ онд надад шинэ зорилго бий". Насир хэлэхдээ "Гвадар чөлөөт бүсийг төвлөрсөн хөгжүүлснээр ложистикийн бааз дахь үржлийн цар хүрээ улам бүр өргөжих болно. "Гвадар боомтын бүтээн байгуулалтад түлхэц болно гэж найдаж байна. Манай мал аж ахуй ч шинэ хөгжилд хүрч чадна”.
Пакистаны Ерөнхий сайдын Хятад, Пакистаны эдийн засгийн коридорын асуудал хариуцсан тусгай туслах Халид Мансур хэлэхдээ, Гвадар боомтын хурдацтай хөгжил нь Пакистанд дэлхийтэй холбогдох шинэ боломжийг олгож, Пакистаны эдийн засгийн хөгжилд шинэ хүч авчирлаа. Нутгийн иргэд шинэ ажлын байртай болж, шинэ технологид суралцаж, шинэ үйлдвэрүүд хөгжиж, тэдний амьдрах орчин эрс дээшилсэн” гэв.
"Энэ бол аль хэдийн огт өөр Пирей боомт юм"
Грекийн нийслэл Афин хотоос баруун өмнө зүгт 10 км-ийн зайд, Эгийн тэнгисийн Сароник булангийн эрэг дээр Пирей боомт ("Пирей" гэж нэрлэдэг) байдаг. Грек хэлээр Пирей нь "гарцыг хамгаалдаг газар" гэсэн утгатай. МЭӨ 400 онд байгуулагдсан цагаасаа хойш Грекийн чухал боомт байсаар ирсэн. Пирейсийн хувь заяа олон эргэлт, эргэлтийг туулсан бөгөөд түүний бизнесийн нөхцөл хэсэг хугацаанд тийм ч таатай байгаагүй.
"Хятадын аж ахуйн нэгжүүд энд бүтээн байгуулалтад хөрөнгө оруулахаар ирж, Пирей боомт шинэ амьдралыг эхлүүллээ". Грекийн Тассос Вамвакидис энд бараг 50 жил ажиллаж, Пирей боомтын сэргэн мандалтын гэрч болсон байдаг. COSCO SHIPPING-ийн хөрөнгө оруулалт нь Пирей боомтыг эрчимтэй хөгжүүлэхэд тус дөхөм болж, чингэлэг тээвэрлэх чадвар нь 2010 онд дэлхийд 93-т байсан бол 2020 онд 26-д хүрч өссөн. Төслийн хүрээнд орон нутагт 1.4 тэрбум еврогийн нийгмийн шууд хувь нэмэр оруулсан. "Энэ бол шинэ тоног төхөөрөмж, шинэ дэд бүтэц, шинэ технологи бүхий тэс өөр Пирей боомт болсон юм".
2021 оны 05-р сард 29 чингэлэг ачсан "Пирей-София" анхны хуурай-далайн буухиа галт тэрэг Пирей чингэлгийн терминалаас хөдөлсөн. Зөвхөн 40 гаруй цагийн дараа галт тэрэг Болгарын Софи хотын захад ирсэн бөгөөд хүргэлтийн хугацаа уламжлалт тээврийн хэлбэрээс 6 хоногоор богиноссон байна. Энэ нь Хятад улс Пирей боомт, Хятад-Европ хуурай-далайн буухиа шугамын бүтээн байгуулалтад үргэлжлүүлэн хөрөнгө оруулахаар авч байгаа бас нэг арга хэмжээ юм.
“Төсөл хэвийн үргэлжилж, боомтын үйл ажиллагаа хэвийн явагдаж, усан онгоцны засварын талбай зэрэг төслүүд төлөвлөгдөж байна... Грекийн засгийн газар Пирей боомтыг Газар дундын тэнгис дэх аяллын терминалын шинэ төв болгоно гэдэгт итгэлтэй байна” гэж мэдэгджээ. Плакиотакис, Грекийн Далайн хэрэг, арлын бодлогын сайд "Халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх хугацаанд Хятадын аж ахуйн нэгжүүд төрөл бүрийн бизнесийн салбарын хэвийн үйлдвэрлэлийг хангаад зогсохгүй, орон нутгийн засгийн газрын халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, ажил, үйлдвэрлэлийг сэргээхэд идэвхтэй дэмжлэг үзүүлж, гамшгаас урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимтэй дэмжиж, Хятадын аж ахуйн нэгжүүдийн сайн брэнд дүр төрхийг бий болгожээ".
"Сүүлийн жилүүдэд Грек, Хятадын амжилттай хамтын ажиллагаа нь Пирей боомтыг тахлын нөлөөг үр дүнтэй даван туулахад тусалсан". Вамвакидис хэлэхдээ Пирей боомт Газар дундын тэнгис, тэр байтугай Европт сайн ажиллаж, зөвхөн хувь нэмэр оруулаад зогсохгүй, Грекийн эдийн засгийн сэргэлт, хөгжилд хувь нэмэр оруулсан. Энэ нь дэлхийн худалдааны урсгалыг жигд байлгахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн.
Пираусын бүх талын хөгжлийн түүх үргэлжилж байна. Грек бол дэлхийн хамгийн урт далайн эргийн шугамтай, аялал жуулчлалын нөөцөөр баялаг орнуудын нэг юм. Пирей боомт нь мөн арлын янз бүрийн үзмэрүүдийг холбодог зангилаа боомт учраас далайн аяллын бизнес эрхлэх өргөн боломжууд бий. 2020 оны эхээр Пирей боомтын төслийн тал орон нутгийн онцлогтой хослуулан далайн аяллын салбарын хөгжлийн шинэ чиг хандлагын дагуу Пирей боомт дахь аяллын терминалыг өргөтгөх төслийг эхлүүлсэн. Төсөл 2023 онд хэрэгжиж дууссаны дараа усан онгоцны боомт нь 360 метрийн урттай, 6000 хүний багтаамжтай том аяллын хөлөг онгоцнуудыг найдвартай зогсоож, Пирейд олон улсад өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэхэд тусална гэж үзэж байна.
“Бүс нутгийн эдийн засгийн интеграцчлалыг эрчимжүүлэхэд хувь нэмэр оруулна”
Өргөн уудам тэнгэр, цэнхэр далай, цоо шинэ боомтын гүүрнүүд сүндэрлэж, өнгө өнгийн чингэлэг ачааны савнуудыг нямбай овоолсон байна. Кенийн эргийн хойд хэсэг болох Ламу мужийн Манда Бэйд Хятадын Communications Construction Co., Ltd (CCCC) компанийн барьсан Ламу боомтын 1-р зогсоол ачаалал ихтэй байна. 28 настай Кенийн инженер Жошуа 2021 онд 1-р боомт нээгдэж, ачаа ачсан хөлөг онгоцнууд аажмаар ойртож, эмх цэгцтэй газарддаг байж, "Энэ бол мөрөөдөл биелсэн" хэмээх тод төрөгдөл олгож байв.
Удаан хугацааны турш Кени улс ганцхан олон улсын боомт болох Момбаса боомттой. Дамжуулах хүчин чадал нэмэгдэж байгаа тул боомтын хүчин чадал улам бүр чангарч, эдийн засгийн хөгжил хязгаарлагдмал болж байна. Кени улсын 2030 он хүртэлх хэтийн төлөвийн төлөвлөгөөнд тусгагдсан томоохон томоохон төслүүдийн нэг болохын хувьд баригдаж буй Ламу боомт нь 100,000 тонн ачааны хөлөг онгоцыг хүлээн авч, 63,000 орчим чингэлэг хадгалах боломжтой юм. Тэдгээрийн дотроос CCCC нь Ламу боомт дахь 1-3 дугаар зогсоол барих ажлыг тусгайлан гүйцэтгэдэг байна.
Ламу боомтын 1-3 дугаар зогсоолын нийт урт нь 1200 метр бөгөөд олон мянган ган хоолойн овоолго хэрэгтэй. Төслийн багийнхан ган хоолой овоолгын үйлдвэрийг орон нутагт барихаар болсон байна. 2016 оны 12-р сард машин механизмын чимээ шуугиантайгаар Зүүн Африкт спираль гагнасан хоолойн автомат үйлдвэрлэлийн анхны үйлдвэр албан ёсоор ашиглалтад орсон юм. Ган хоолойн уртыг өөрчлөх ажлыг нутагшуулснаар илүүдэл ган хоолойг дахин боловсруулж, залгаж, өртөг нь буурч, үр ашиг нь сайжирч, төслийг саадгүй хэрэгжүүлэх бат бөх суурийг тавьж байна.
Ламу боомтын ерөнхий менежер Саматал хэлэхдээ "Шинэ боомтын бүтээн байгуулалт нь Ламу бүс нутаг, тэр байтугай Кени даяар дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтыг урагшлуулж, нутгийн иргэдийг хэдэн арван мянган ажлын байраар хангаж, дотоодын үйлдвэрлэгчид, ханган нийлүүлэгчид болон Туслан гүйцэтгэгчид хамтын ажиллагааны олон боломжуудыг авчирдаг нь орон нутгийн эдийн засгийн хөгжлийг үр дүнтэй дэмждэг" гэв.
Ламу боомтын төсөл нь мөн "Ламу боомт-Өмнөд Судан-Этиопын тээврийн коридор"-ын бүтээн байгуулалтын чухал хэсэг юм. Кенийн Ерөнхийлөгч Кениата төсөлтэй танилцах үеэр хэлэхдээ, энэхүү шинэ тээврийн коридор нь бүс нутгийн худалдаа, эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд ихээхэн түлхэц үзүүлж, Этиоп, Өмнөд Судан, Кени улсын хойд хэсэгт далайд илүү найдвартай, тав тухтай нэвтрэх боломжийг олгоно. Этиопын Ерөнхий сайд Абий хэлэхдээ: "Ламу боомт нь хуурай боомтын тээвэрлэлтийн гол хэсэг болохын хувьд Этиопын түүхий эдийн импорт, экспортод хүчтэй дэмжлэг үзүүлж, бүс нутгийн эдийн засгийн интеграцын хэрэгжилтийг түргэтгэх болно" гэжээ.
