"Жинкоу болон Гуажоу нэг л мөрнөөр алслан Жуншань уул ч зөвхөн хэдхэн уулын тэртээд" хэмээн Ван Аньши тухайн жилд хойд зүгт онгоцоор сэлж явахдаа алдартай шүлгээ бичжээ. Яруу найрагчийн завиар гол гаталсан газар бол одоогийн Жэньжян хотын Шижинь олом гатлага юм.

Шижинь гарам гатлага бол эртний үед Жэньжянд байдаг голын олом гатлага бөгөөд эргэн тойрон нь уулсаар хүрээлэгдсэн, байгалийн үзэсгэлэнт газар. Хөх мөрөн, Бээжин-Ханжоугийн их суваг гэсэн хоёр алтан усан зам энд огтлолцдог. Энэ нь усан тээврийн чухал төв, тээвэрлэлтийн цэг болдог. Олон зууны туршид тоо томшгүй олон бичгийн хүмүүс хөлөг онгоц хүлээж, эсвэл энд бууж, олон сайхан шүлэг үлдээсэн байдаг.

- Барааны онгоц амуу хүнсийг гурван мянган газар хүргэхүй еэ, мөрний дагуу дэн зул арван мянган өрхийг гэрэлтүүлмүй" гэж тэр үеийн Шижинь онгоцны гатлагын хөгжил цэцэглэлт, хөл хөдөлгөөнийг дүрсэлсэн байдаг:

- Жиньлингийн Жинь олмын жижиг уулын байшинд хоноглохуяа, шөнө туж сэтгэл гэгэлзэн уйтгар гунигт автмуй гэж Хөхмөрнийг гатлахаар хүлээж буй аялагчдын ганцаардал, уй гашууг илэрхийлсэн байдаг. Яруу найраг зуун мянган жилийн турш үргэлжилж, эртний олом гатлага дахь соёлын уур амьсгал бүр ч гүн гүнзгий байдагсан.

Гарам гатлагаар хөл хөдөлгөөн ихтэй гудамжны зах зээл бий болсон. Зургаан гүрний үед Шижинь гармын эртний гудамж хэлбэржиж эхэлсэн бөгөөд Умард Сүн гүрний үед нэлээд өргөн цар хүрээтэй зах зээл болон хөгжсөн байна. Голын эргийн түүхэн хувьслын зэрэгцээ Ши Жинь гарам нь онгоцны гатлагаас эртний гудамж болон хувирч, нийгмийн үйл ажиллагааг тасралтгүй сайжруулсаар ирсэн.

Цаг хугацаа өнгөрөх тусам дэлхий хувиран өөрчлөгддөг. Өнөөдөр эртний Шижинь гатлага онгоцгүй болж, эртний гудамжууд өнгө үзэмжийг нь өөрчилсөн боловч "амьд чулуужсан" юм шиг эртний хэв маяг нь үндсэндээ бүрэн хадгалагдаж, хаа сайгүй соёл, түүхтэй байгалийн түүхийн музей болжээ.  

Архитектур бол он жилийн түүхийн гэрч юм. Шижинь онгоцны гатлагын  жижиг хороололд Жаогуань чулуун суварга зэрэг үндэсний зэрэглэлийн гурван соёлын хамгаалалтын байгууламж, муж, хотын зэрэглэлийн 30 гаруй соёлын хамгаалалтын байгууламж байдаг. Эргэн тойрноор  алхахад жуулчид өмнөд орны гурвалсан хашаа, хойд нутгийн дөрвөлжин хүрээ, Зяннань газрын аркад байгууламж, Шанхайн гудамж зэрэг Хятад маягийн янз бүрийн барилгуудыг үзэх боломжтой.

Соёлын биет бус өв бол амьд түүх юм. Ши Жинь гатлагын жижигхэн гармын гудамжинд үе үе тодоос тод шүгэл цуурайтаж, жуулчдын сэтгэлийг эрхгүй татахад хүргэдэг. Энэ бол Жянсу мужийн биет бус соёлын өвийн төсөл буюу Тайпин шавар хүүхэлдэйн шүгэл \Тайпин Нйжаожао\ нь эклектик хэлбэртэй бөгөөд янз бүрийн исгэрэх дууг үлээж чаддаг. Тайпин шавар хүүхэлдэйн шүгэлийн өв залгамжлагч Жоу Баокан сэтгүүлчдэд хандан:

- Цаг үеийн өөрчлөлтийг дагаад шавар хүүхэлдэйн шүгэлийг хүмүүс аажмаар мартаж, гар урлал алдагдахын ирмэг дээр байна. Өнөө үед олон жуулчид Шижинь онгоцны гатлагыг онлайнаар үзсэнийхээ дараа тусгайлан очиж жуулчилдаг. Энэхүү гар урлал илүү олон хүмүүсийн анхааралд орж байна.

 Hengshun амтат цуу нэрэх арга техник, савны таглаатай гоймон хийх техник, гипс хийх техник зэрэг. Өнөө үед Шижинь гатлагын хуучин гудамжаар тархсан биет бус соёлын өвийн 10 гаруй зүйлийг байрлуулж, биет бус соёлын өвийн төслийн туршлагын өвөрмөц маршрутыг бүрдүүлжээ.

Шижинь онгоцны гатлагын үзэсгэлэнт байдлыг мэдрэхийн тулд шөнийн аялал хийх нь хамгийн сайн арга юм. Шөнө болж, дэнлүү асах тусам дэнлүүн дээр өлгөөтэй дэнлүүнүүд улаан туяагаар гэрэлтэж, эртний гудамжны замбараагүй байдал бүрхэг, нууцлаг болж, завь нийлсэн, замын хөдөлгөөн ачаалал ихтэй байсан эртний цаг руу буцаж ирсэн мэт. Шижинь онгоцны гатлага "Тавин гурван налуу" дагуу шатаар өгсөхөд гэрэл нь тасархай байх нь аялалд эртний мэдрэмжийг нэмж байдаг.

Эртний гудамжны голд Юань гүрний үед баригдсан, 700 гаруй жил оршин тогтносон Жаогуань чулуун суварга байдаг. Сарны гэрэлд хөх чулуугаар сийлсэн эртний суварга нь Шижинь онгоцны гатлагын сонгодог дурсгалт газар юм. Чулуун суваргаас холгүйхэн археологийн малтлагын нүхийг үзүүлэв. "Тан, Сүн, Юань, Мин, Чин гүрнүүд эхлээд  одоог нэг дороос харж болно" гэж янз бүрийн түүхэн цаг үеийн замын суурь овоолж, хуримтлуулан, зуун мянган жилийн түүхтэй энэхүү гармын түүхэн ой санамжийг чимээгүйхэн сэргээжээ.

Бидний бодлыг түүхээс ухрааж байгаа зүйл бол эртний гудамж дахь өнөр өрнүүн амьдрал ахуй юм. Хаврын сэвшээ салхи намуухан үлээх шөнөөр жуулчид цэнхэр чулуун гудамжаар зугаалж, гудамжны булан дахь Шанчин театр гэрэл гэгээтэй. Түүний хажууд байрлах Хуайян ресторанд зочид дүүрэн. Шижинь онгоцны гатлага дэлхийн өнцөг булан бүрээс жуулчдыг татаж түүний өвөрмөц сэтгэл татам,  амьд ахуй, цэцэглэл хөгжлийн ард "Дэлхий дээрх жинхэнэ амьдрал" байдаг.

Жуулчид Шижинь гатлагад онгоцоор зугаацаж байна. Гэрэл зургийг Синьхуа агентлагийн сурвалжлагч Чень Шуо .

Жянсу мужийн биет бус соёлын өвийн төсөл -Тайпин Нй Жаожао. Гэрэл зургийг Синьхуа агентлагийн сурвалжлагч Ли Чянь .

Шижинь онгоцны гатлагны шөнийн үзэмж. Гэрэл зургийг Синьхуа агентлагийн сурвалжлагч Кэ Гаоян