Хөлдөө мөрний хэмжээтэй зай аван зогсоод, гараа хоёр тийшээ сунган бэлхүүсээр биеийн хөдөлгөөнийг даган аажим  хөдөлнө. 03-р сарын 18-ны орой Руандагийн нийслэл Кигали хотын үдшийг Хятадын уламжлалт хөгжмийн аялгуут дуунаар чимлээ. Руандагийн Их Сургуулийн Күнзийн хүрээлэнгээс зохион байгуулсан "Тай Чи ба Бие махбод Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Солилцооны Үйл Ажиллагаа"-нд хэдэн арван Хятад, Руандагийн Тай Чи сонирхогчид оролцож, удахгүй болох анхны "Олон Улсын Тай Чигийн Өдөр"-ийг угтан авахаар бэлтгэж байлаа.

- Би есөн настайгаасаа кунфугаар хичээллэж эхэлсэн! гэж Руандагийн Тай Чигийн дасгалжуулагч Эмир Ндагижимана хэлэв. Хожим нь тэрээр тулааны урлагийн кинонд дурлах болсон. Эхэндээ зүгээр л зугаа цэнгэл болгож үздэг байсан ч үзэж байхдаа тэдгээрийн цаад нарийн ширийн зүйлийг судлахыг хүссэн тул Тай Чи түүний амьдралд орж иржээ.

- Эхэндээ би өөрөө судалж, судалсан ч мөн чанарыг нь ойлгож чадаагүй л байлаа. Күнзийн хүрээлэнгийн багш надад хэдэн зөвлөгөө өгснөөр би Тай Чиг үнэхээр ойлгож эхэлсэн юм гэж Ндагижимана хэлэв.

“Зүгээр л хөдөлгөөнийг мэдэх нь хангалтгүй; та хэрхэн зөв амьсгалахаа сурах хэрэгтэй. Гар чинь хөдлөхөд та амьсгалтайгаа зохицож, бие чинь тэнцвэрээ хадгалах ёстой - Энэ бол Тай Чи."

Одоо Ндагижимана өөрөө 200 гаруй оюутанд хичээл зааж байгаа Тай Чигийн багш юм. Тэрээр мөн Тай Чиг орон нутгийн иргэдэд дэлгэрүүлж, оршин суугчдын эрүүл мэндээ сайжруулах, амрахад нь үр өгөөжтэй байна.

- Руанда улсад олон хүн Тай Чиг ойлгодоггүй бөгөөд үүнийг тулааны хэв маяг гэж боддог гэж Ндагижимана хэлэв. "Үнэндээ Тай Чи бол 'сайн эм' бөгөөд ялангуяа эрүүл мэндийн асуудалтай хүмүүст тустай."

Түүний Тай Чиг заах анхны сэдэл энгийн байсан.

- Би Тай Чи заадаг. Энэ бол хүмүүсийн бие бялдар, сэтгэцийн эрүүл мэндийг хэрхэн үнэхээр сайжруулдаг болохыг өөрийн биеэр мэдэрсэн. Тай Чи нь бүх насныханд, ялангуяа хөдөлгөөний асуудалтай ахмад настнуудад тохиромжтой тул би үүнийг илүү олон хүнд дадлагажуулахыг үнэхээр хүсч байна гэж тэрээр бодлоо хуваалцлаа.

“Одоо Руанда улсад Тай Чид сайн хүмүүс нь бид биш, харин энэ нутгийн иргэд юм.” Руандагийн Их Сургуулийн Күнзийн хүрээлэнгийн Хятадын талын захирал, Руанда улсад Тай Чи заадаг анхны багш Зэн Гуанюй 17 жилийн өмнөх энэ үзэгдлийг одоо хүртэл санаж байна. Тус хүрээлэн 2009 онд анх үйл ажиллагаагаа явуулж эхлэхэд тэрээр нутгийн иргэд Хятадын Кун Фуд дуртай байхыг мэдэрсэн - зарим хүмүүс алсаас хөдөлгөөнийг дуурайж, түүнийг "Мастер" гэж дууддаг байсан бол зарим нь телевизээр Кун Фу кино үздэг байв.

- Энэхүү энгийн урам зориг намайг хөдөлгөж, Күнзийн хүрээлэнд анхны Тай Чи анги эхлүүлэхэд хүргэсэн гэж Зэн Гуанюй дурсан ярьсан юм.

Сүүлийн 17 жилийн хугацаанд Ндагигимана шиг "Руандагийн Мастерууд"-ын тоо нэмэгдэж, Тай Чигийн төлөөлөл болсон Хятадын уламжлалт тулааны урлаг Руанда улсад үндэслэсэн.

- Одоогийн байдлаар Руанда улсад 30 гаруй тулааны урлагийн клуб байдаг бөгөөд тэдгээрийн ихэнх нь нийслэл Кигалид төвлөрсөн боловч бусад мужуудад тархсан байдаг. Муж болгонд дор хаяж нэг бий гэж Руандагийн Кун Фу, Тулааны урлагийн холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Мугиша сэтгүүлчдэд сонирхууллаа.

- Тай Чи бол бидний хичээллэдэг тулааны урлагийн хэв маягийн нэг юм гэж Мугиша хэлэв. Түүний үзэж байгаагаар Тай Чи нь бусад тулааны урлагаас ялгаатай. "Тай Чи бол энгийн тулааныг онцолдоггүй. Тай Чи дасгал хийх үед энерги нь бие махбодоос гаралтай бөгөөд бие махбодь болон оюун санааны хоорондын зохицол, тэнцвэрийг эрэлхийлдэг."

Арга хэмжээний үеэр Кигали Мантис боксын тулааны урлагийн клубын гишүүн Ниёнзима багшийн үзүүлбэрийг анхааралтай ажиглаж, хааяа хэд хэдэн хөдөлгөөн хийж, сайн тоглосон хүмүүсээс асуулт асууж байв. Тэднээс хөдөлгөөнийг хэрхэн хийх, хэрхэн төвлөрөх, хэрхэн тэнцвэрээ хадгалах, амьсгалыг хэрхэн зохицуулах гэх зэрэг олон зүйл сурснаа сонирхуулсан юм.

Энэхүү залуу Руанда охин Тай Чи дасгал хийх жаахан хэцүү бөгөөд хүчин чармайлт шаарддаг гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн. Гэхдээ түүний хүртэж буй үр дүн нь үргэлжлүүлэх хүсэл төрүүлж байна.

- Тай Чи дасгал хийхдээ би маш тухтай, хий, цус минь жигд урсдаг. Дасгал хийснээс хойш миний эрүүл мэнд мэдэгдэхүйц сайжирч, өвдөх нь багассан.

Өнөөдөр Руанда дахь Ниёнзимагийнх шиг тулааны урлагийн клубуудын 4000 орчим гишүүн байдаг. Тэдний дийлэнх нь Тай Чи дасгалыг чадварлаг хийж чаддаг. Орон нутгийн 50 орчим багш Руанда, эсвэл Хятадад мэргэжлийн сургалтанд хамрагдаж, энэ нутагт Хятадын Тай Чи соёлыг тууштай сурталчлагчид болсон.

Зэн Гуанюйгийн үзэж байгаагаар Тай Чиг сурталчлах нь спортоос давсан соёлын ач холбогдолтой.

“Тай Чи нь сөргөлдөөнийг дэмждэггүй, харин "Зөөлөн байдал, хүртээмжтэй байдлаар хүчийг даван туулахыг" дэмждэг. Үүний эв найрамдал, симбиозыг сурталчлах нь Хятад-Африкийн хамтын ирээдүйтэй нийгэмлэгийг байгуулах алсын хараатай маш сайн нийцдэг."

- Энэ жил бол ‘Хятад-Африкийн соёлын солилцооны жил’ бөгөөд бид Тай Чиг соёлын тээвэрлэгч, эрүүл мэндийн гүүр болгон ашиглаж, Руандагийн найзуудынхаа эрүүл мэндийг сайжруулах, хоёр орны ард түмний сэтгэлийг ойртуулахыг хүсэж байна гэж Зэн Гуанюй хэллээ.

03-р сарын 18-нд нутгийн Тай Чи сонирхогчид Руандагийн Их Сургуулийн Күнзийн хүрээлэнд Тай Чигийн дасгал хийв

 Синьхуа:  СИРИЛ НДЕГЕА

03-р сарын 18-нд нутгийн Тай Чи сонирхогчид Руандагийн Их Сургуулийн Күнзийн хүрээлэнд Тай Чигийн дасгал хийв

 Синьхуа: СИРИЛ НДЕГЕА