Өвөр Монголын Шинжлэх Ухаан Технологийн Судалгааны хүрээлэнгийн мэдээлснээр, саяхан өндөрлөсөн 2026 оны Пүжян Инновацийн форумын Инновацийн соёлын салбар форум нь шинэ эрин үеийн Хятадын онцлогтой инновацийн соёлын байгуулалтын 16 үлгэр жишээ төслийг нийтэлсэн. Өвөр Монголын Шинжлэх Ухаан Технологийн Судалгааны хүрээлэнгийн дэвшүүлсэн "”Бүс ба Зам”-ын хамтарсан лабораторийн олон улсын хамтын ажиллагааны инновацийн загвар" шалгарсан бөгөөд Өвөр Монголоос энэхүү яруу алдрыг хүртсэн цорын ганц төсөл юм.
"Бүс ба Зам" санаачилгад суурилсан энэхүү судалгаа нь Хятад, Монголын уул уурхайн технологийн хамтын ажиллагааны саад бэрхшээлүүд болох "стандартад нийцэхгүй, уян хатан бус механизм, технологийн дамжуулалтад саад учруулж буй байдал"-ыг авч үзсэн. Энэ нь хоёр улсын хамтарсан бүтээн байгуулалт, хоорондоо уялдаа холбоотой платформ, аж үйлдвэр, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын хамтын ажиллагааны шинэ загварыг шинэлэг байдлаар бүтээсэн байна.
2020 онд Өвөр Монголын Шинжлэх Ухаан Технологийн Судалгааны хүрээлэн нь Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны Академитай хамтран уул уурхайн салбар дахь өөрсдийн технологийн туршлага, нөөц бололцоогоо ашиглан "Бүс ба Зам" санаачилгын хүрээнд Хятад, Монголын хамтарсан ашигт малтмал боловсруулах технологийн туршилтын платформд хамтран өргөдөл гаргасан. 2021 онд албан ёсоор батлагдсан энэхүү платформ нь Хятад, Монголын уул уурхайн шинжлэх ухаан, технологийн хамтын ажиллагааны үндэсний хэмжээний түүхэн платформ болсон. Энэхүү туршилтын платформ нь хил дамнасан шинжлэх ухаан технологийн инновацийн хамтын ажиллагааны шинэ загварыг системтэйгээр байгуулж, олон улсын хамтын нийгэлмэгт Хятадын хөршдөө хүртээмжтэй инновацыг бүтээж буйг харуулсан юм.
Монголын уул уурхайн салбарын тулгамдсан асуудлууд болох уул уурхайн өргөн хүрээтэй олборлолт, технологийн хоцрогдол зэрэг асуудлуудыг шийдвэрлэхийн тулд уг платформ нь 4,380 ам метр талбай бүхий стандартчилагдсан лаборатори байгуулж, 800 гаруй багц мэргэжлийн тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон бөгөөд 126 хүний бүрэлдэхүүнтэй олон улсын судалгааны багийг бүрдүүлжээ. Уурхайн экологийн нөхөн сэргээлт, ногоон баяжуулалт, хайлуулах, хаягдлыг хоргүйжүүлэх технологийг амжилттай хөгжүүлж, сурталчилж, уурхайн бохирдлын асуудлыг бага өртгөөр шийдвэрлэсэн нь ногоон технологи нь Монголын экологийн орчныг сайжруулж, үйлдвэрлэлийн үр ашгийг дээшлүүлсэн. Үүнд тулгуурлан "Монголын эрэлт хэрэгцээнд суурилсан + Хятадын санхүүжилтийн дэмжлэг + Хятадын технологийн хангамж" гэх гурван талт хамтын ажиллагааны судалгааны загварыг анхлан хэрэгжүүлж, Хятад, Монголын хооронд эрдэс баялгийн технологи, мэргэжлийн боловсон хүчин, үйлдвэрлэлийн холбоог бий болгосон. "Стандартаар удирдуулсан" хөгжлийг баримталснаар гадаадад өргөжин тэлэх шинэ замыг нээж, Хятадын уул уурхайн технологийн 6 стандартыг Монголд хэрэгжүүлэх, бусад 10 стандартыг цэгцтэй дэвшүүлэхийг дэмжиж байна. Мөн олон улсын эрдэм шинжилгээний хоёр бага хурал зохион байгуулж, Монголын судалгааны 198 ажилтныг сургалтад хамруулав.
