Хятад, Монголын хилийн боомтын хамтын ажиллагааны механизмыг цаашид ашиглах, боомтын салбарын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх, харилцан анхаарал хандуулж буй гол асуудлуудын шийдлийг хамтран судалж, дэмжих зорилгоор ӨМӨЗО-ны Боомтын Удирдлагын Газар болон Монголын Хилийн Боомтын Газар хамтран Хятад, Монголын боомтын хамтын ажиллагааны ажлын хэсгийн 2026 оны анхны уулзалтыг 03-р сарын 24-нөөс 26-ны өдрүүдэд ӨМӨЗО-ны Бугат хотод зохион байгуулав. Уулзалтыг ӨМӨЗО-ны Худалдааны Ямны дэд захирал бөгөөд Боомтын газрын дарга Лю Юнмин, Монгол Улсын Хилийн боомтын газрын дарга Б.Батхишиг нар хамтран даргалсан байна.
Хоёр талын боомтын тээврийн хүчин чадал түүхэн дээд хэмжээнд хүрч, (2025 онд ӨМӨЗО-ноос Монголын боомтууд руу тээвэрлэх ачааны хэмжээ 100 сая тонноос давж, түүхэн дэх хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн) ажлын хэсгийн сүүлийн ажлын уулзалтаас хойш гарсан ахиц дэвшлийг хоёр тал өндрөөр үнэлэв. 2026 оны 01-р сараас 02-р сар хүртэл ачаа тээврийн хэмжээ 20 сая тоннд хүрч, өмнөх оны мөн үеэс 54.6 хувиар өссөн байна. Энэ нь Түмэн Айл уурхайн бүсээс Ханги боомт хүртэлх төмөр замын тээврийн хүчин чадлыг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлж, ТТ уурхайгаас Ханги боомт хүртэлх хүнд даацын хурдны замыг хуваалцах асуудлыг шийдвэрлэж, Ганцмод-Гашуунсухайт боомтын гаалийн бүрдүүлэлтийн үр ашгийг дээшлүүлэн, Монголын Цагаандэл уул боомтын барилгын төсөлд ажиллаж буй Хятадын барилгын ажилчдыг 2026 оны ажлын зардлаас чөлөөлсөн байна. Энэ удаагийн уулзалтын үеэр хоёр тал боомтууд дээр гаалийн бүрдүүлэлтийг хөнгөвчлөх, баялгийн худалдааны хамтын ажиллагаа, ухаалаг боомт барих зэрэг нийт 15 сэдвээр гүнзгий солилцоо, зөвлөлдөх уулзалт хийлээ. Түүнчлэн хоёр тал Ганцмод-Гашуунсухайт боомтын хил дамнасан төмөр замын барилгын хаалттай бүсийн менежментийг бэхжүүлж, Монголд Цагаандэл уул боомтын барилга угсралтын ажлыг дэмжиж, Мандал-Ханги боомтын гаалийн бүрдүүлэлтийн хүчин чадлыг цаашид сайжруулан, хил дамнасан хөнгөн атлетикийн тээвэрлэлтийн хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх зэрэг асуудлуудыг хэлэлцсэн байна.
Тэд нэгдсэн ойлголтод хүрч, хурлын тэмдэглэлд хамтран гарын үсэг зурлаа. Уулзалтын үеэр ӨМӨЗО-ны Боомтын Удирдлагын Газар болон Монголын Хилийн Боомтын Газар хоорондын Эрээн-ЗамынҮүд хурдны замын боомтын ачаа тээврийн коридорын ажлын цагийг сунгах үнэлгээний талаарх тусгай уулзалт зэрэг дөрвөн удаагийн тусгай зохицуулалтын уулзалтыг нэгэн зэрэг зохион байгуулав. ӨМӨЗО-ны Боомтын Удирдлагын Газар болон Монгол Улсын Сангийн Яамны хооронд хил дамнасан худалдааны "нэг цонх"-ны хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх, Архашаат-Хавирга, Зүүнхатавч-Бичигт боомтуудад хил дамнасан шинэ хурдны замын дамжин өнгөрөх цэгүүдийг байгуулахыг дэмжих талаар хэлэлцэх тусгай уулзалт боллоо. Мандал боомтод импортын зэсийн баяжмалын гаалийн бүрдүүлэлт, тээврийн баталгаа, хяналт шалгалтыг хөнгөвчлөх асуудлаар Бугат хотын Худалдааны товчоо, Хятадын Хуадин зэсийн үйлдвэр, Монголын Марк компанийн хооронд тусгай уулзалт болжээ. Монголд Цагаандэл уул боомтын барилгын ажлыг дэмжих зорилгоор Өлзий боомтын удирдлагын хороо болон Монголын хилийн боомтын захиргааны хооронд тусгай уулзалт болсон байна. Үүний зэрэгцээ хоёр тал Хятадын талаас Мандал боомтод хамтарсан шалгалт хийж, боомтын дэд бүтцийн барилга байгууламж, гаалийн бүрдүүлэлтийн үйл ажиллагаанд анхаарлаа хандуулж буйн зэрэгцээ мөн манай бүс нутгийн давуу талтай бүтээгдэхүүнийг Монгол Улсад экспортлохыг дэмжих, боомтын ойр орчмын бүс нутагт аж үйлдвэрийн бөөгнөрөлийг цаашид дэмжих, боомтын эдийн засгийн цацрагийн нөлөөллийг бууруулах зорилгоор Бэйбэнь хүнд даацын ачааны машины групп, Минян Шинэ Эрчим Хүчний Ухаалаг Үйлдвэрлэлийн Аж Үйлдвэрийн Парк зэрэг компаниудад зочилж газар дээр нь ажилласан банйа.
Дараа нь хоёр тал хамтын ажиллагааны ажлын хэсгийн механизмыг ашиглан Ганцмод-Гашуунсухайт хил дамнасан төмөр замын хаалттай бүсийн үйл ажиллагаа, менежментийг хамтран дэмжих, Эрээн хотын хурдны замын боомтын гаалийн бүрдүүлэлтийн цагийг 2026 онд хүртэл сунгах, Мандал-Ханги боомтын гаалийн бүрдүүлэлтийн хүчин чадлыг хамтран нэмэгдүүлэх, Мандал боомтоор дамжуулан зэсийн баяжмал импортлохыг дэмжих, Цагаандэл боомтод Монголын тусламжийн төслийн барилгын ажлыг хурдасгах, хөнгөн атлетикийн автомашин зэрэг шинэ ухаалаг байгууламж, тоног төхөөрөмжийг тээвэрлэх хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэх болно. Прагматик арга хэмжээ авснаар бид Хятад, Монголын эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааг "тоон өсөлт"-өөс "чанарын сайжруулалт" руу шилжүүлэхэд тусалж, эдийн засгийн өсөлтөд тогтвортой эрч хүч оруулах болно.
