Хятадын дарга Ши Жиньпин 2023 оны 08-р сарын 21-нээс 24-ний өдрүүдэд Өмнөд Африкийн Йоханнесбург хотноо болсон БРИКС-ийн удирдагчдын 15-р дээд хэмжээний уулзалтад уригдан оролцож, Өмнөд Африкт төрийн айлчлал хийв. Уулзалтын төгсгөлд
ХКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн бөгөөд Гадаад хэргийн сайд Ван И айлчлалын талаар сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийлээ. Ван И:
- Дарга Ши Жиньпин намрын эхэн үед болсон БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалтад оролцож, "Солонгын улс" болох Өмнөд Африкт төрийн айлчлал хийсэн байна. Энэ нь хоёр талын найрсаг айлчлал төдийгүй, дэлхий дахины анхаарлыг татсан олон талт аялал юм. Тус айлчлал Өмнөд Африк, БРИКС-д тулгуурлан Хятад, Африкийн уламжлалт нөхөрлөлийг үргэлжлүүлэн, Өмнөд-Өмнөдийн хамтын ажиллагааны талаар шинэ зөвшилцөлд хүрч, энх тайван хөгжилд эерэг эрч хүч нэмлээ. Дотоод, гадаадын хэвлэл мэдээллийнхэн ихээхэн анхаарал хандуулж, эрчимтэй мэдээлж ирсэн бөгөөд ерөнхийдөө энэ удаагийн айлчлал нь стратегийн чухал ач холбогдолтой гэж үзэж байна. Энэ нь дэлхийн шударга, үндэслэлтэй засаглалын тогтолцоог бий болгохыг дэмжихэд хөгжиж буй зах зээл, хөгжиж буй орнуудын гаргасан томоохон ахиц дэвшлийг харуулж байна.
Нэг. Хятад-Өмнөд Африкийн стратегийн харилцан итгэлцэл өндөр түвшинд хүрлээ
Ван И:
- Хятад, Өмнөд Африкийн хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 25 жилийн ой энэ онд тохиож байна. Сүүлийн 25 жилийн хугацаанд Хятад-Өмнөд Африкийн харилцаа үсрэнгүй хөгжиж, улс төрийн харилцан итгэлцэл тасралтгүй нэмэгдэж, бодит хамтын ажиллагаа өргөн хүрээтэй хөгжин, олон талт хамтын ажиллагаа улам бүр ойр дотно болж байна. Энэ удаад дарга Ши Жиньпиний Хятадын даргаар Өмнөд Африкт хийсэн дөрөв дэх төрийн айлчлал бөгөөд БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Өмнөд Африкийн зохион байгуулсан цорын ганц төрийн айлчлал юм. Ерөнхийлөгч Рамафоса үүнд маш их ач холбогдол өгч, өндөр стандарт хангасан эелдэг найртай байж, шөнө орой нисэх онгоцны буудал дээр биечлэн очиж, Ерөнхийлөгчийн ордондоо гүн хүндэтгэлтэй угтах ёслол хийж, Өмнөд Африкийн хамгийн дээд гавьяа болох “Өмнөд Африкийн медаль”-ийг дарга Ши Жиньпинд гардуулсан байна.
Ши Жиньпин дарга Ерөнхийлөгч Рамафосатай урт удаан, гүнзгий харилцаж, Хятад, Өмнөд Африкийн харилцааны хөгжлийн туршлагыг цогцоор нь дүгнэн, ирээдүйн хөгжлийн зураг төслийг гаргасан байна. Хоёр тал хамтарсан мэдэгдэл гаргаж, хоёр улсын төрийн тэргүүн нар "Бүс ба зам", шинэ эрчим хүч, цахилгаан эрчим хүч, хөдөө аж ахуйн шинэ бүтээгдэхүүн, эдийн засгийн тусгай бүс болон аж үйлдвэрийн парк, хөх эдийн засаг, шинжлэх ухаан, технологийн шинэчлэл, дээд боловсрол болон бусад салбарын хамтын ажиллагааны хэд хэдэн баримт бичигт гарын үсэг зурах ёслолд биечлэн оролцсон юм. Айлчлалын өмнө Хятадын аж ахуйн нэгжүүдийн эдийн засаг, худалдааны төлөөлөгчид Өмнөд Африк руу явж худалдааны том захиалга аваад ирсэн байдаг. Дурбан технологийн их сургуулийн Күнзийн институтийн багш, оюутнууд дарга Ши Жиньпинд захидал бичиж, Хятадын соёлд хайртайгаа илэрхийлэн, Африкийн өсвөр үеийнхэнд мөрөөдлөө биелүүлэх үнэ цэнтэй боломж олгосонд нь талархаж буйгаа илэрхийлэв. Дарга Ши Жиньпин ч мөн хариу захидал бичиж, хоёр орны уламжлалт найрсаг харилцааг үргэлжлүүлэн, оюутнуудыг Хятад-Өмнөд Африк, Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд шинэ хувь нэмэр оруулахыг уриаллаа. Уулзалтын үеэр хоёр тал мэргэжлийн боловсролын салбарт хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжин, цаашид хоёр орны ард түмэн хоорондын хэлхээ холбоог нягтруулж, Хятад-Өмнөд Африкийн харилцааг тогтвортой, урт хугацаанд хөгжүүлэх олон нийтийн санаа бодол, нийгмийн бат бөх суурийг тавих юм гэж хэллээ.
Ялангуяа, энэ удаагийн айлчлал Олон улсын томоохон асуудлаарх Хятад, Өмнөд Африкийн чухал зөвшилцөл, нийтлэг ашиг сонирхлыг харуулж байгааг онцлох нь зүйтэй. Рамафоса одоогийн олон улсын нарийн төвөгтэй нөхцөл байдалд Өмнөд Африкийн БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалтыг амжилттай зохион байгуулахыг бүрэн дэмжиж байгаад Хятад улсад талархал илэрхийлсэн байна. Мөн өмнөд Африк болон Глобал Өмнөдийн бусад орнууд БРИКС-ийн механизм болон НҮБ зэрэг олон талт байгууллагуудад Хятадтай эв нэгдэл, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэн, илүү тэгш, шударга, үндэслэлтэй дэлхийн засаглалыг хамтдаа дэмжинэ гэж найдаж байна.
Хоёр. БРИКС-ийн механизм шинэ гишүүн элсүүлж, шинэ аяллаа эхүүллээ
БРИКС-ийн орнуудын хүн ам бүх дэлхийн 40 гаруй хувь, эдийн засгийн нийт хэмжээ дэлхийн дөрөвний нэг хувийг эзэлж байна. 17 жилийн хөгжлийн дараа дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих, дэлхийн засаглалыг сайжруулан, олон улсын харилцаанд ардчиллыг дэмжих үр өгөөжтэй хүч болж ирсэн байна. Дэлхийн донсолгоо өөрчлөлт, эрсдэл ихтэй өнөөгийн нөхцөлд хөгжиж буй орнууд эв нэгдэл, хөгжил дэвшлийг эрэлхийлж, гадны оролцоог эсэргүүцэх нийтлэг хүсэл өдрөөс өдөрт нэмэгдэж байна. Нээлттэй, хүртээмжтэй, ялалт байгуулсан хамтын ажиллагааны сэтгэлгээг баримтлан БРИКС-ийн орнууд олон талт ертөнцийг байгуулах, олон улсын үйл хэрэгт гүйцэтгэх үүрэг нь илүү чухал ач холбогдлоо өгөхийг улам бүр мөрөөдөн хийдэг болсон. Энэ нөхцөлд хөгжиж буй орнууд БРИКС-ийн механизмд элсэх хүсэлт гаргасаар байна. Африкийн орнууд болон бусад хөгжиж буй зах зээл, хөгжиж буй орнуудын 60 гаруй удирдагчид энэхүү удаагийн Өмнөд Африкт урьсан нь БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны нөлөөлөх хүчийг бүрэн харуулж чадсан байна.
Ван И:
- Өнгөрсөн жил Хятад улс БРИКС-ийн арга хэмжээний зохион байгуулагч улс байсан бөгөөд цар тахлын бэрхшээлийг даван туулж, 30 гаруй тодорхой салбарыг хамарсан 100 гаруй үйл ажиллагаа явуулсан. Мөн олон тооны практик хамтын ажиллагааны санаачилгыг гаргаж, БРИКС-ийн цар хүрээг өргөтгөж, шинээр гишүүн элсүүлэх ажлыг эхлүүлсэн нь БРИКС-ийн орнуудад хөгжлийн шинэ боломж олгосон явдал болсон байна. Энэ удаагийн айлчлалын үеэр дарга Ши Жиньпин БРИКС-ийн удирдагчдын уулзалт болон "БРИКС+" үйл ажиллагаанд оролцон хэд хэдэн чухал илтгэл тавьж, БРИКС-ийн хөгжлийн эрч хүчийг дэмжиж, удирдан чиглүүлсэн байна. БРИКС-д элсэх хүсэлт гаргах улс орнуудын тоо өсөн нэмэгдэж байвал БРИКС-ийн механизм хэдий хөгжиж, хамтын ажиллагааны орон зай өргөжихийн хэрээр хөгжиж буй орнуудын хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалахад төдий их үүрэг гүйцэтгэж чадна. БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт бүх талуудын хооронд удаа дараа гүнзгийрүүлэн харилцсаны эцэст Саудын Араб, Египет, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс, Аргентин, Иран, Этиопыг БРИКС-д шинэ гишүүнээр элсэхийг шийдэж, бусад хүсэл эрмэлзэлтэй, шаардлага хангасан хөгжиж буй орнуудыг БРИКС-ийн түнш болоход нь баяртайгаар хүлээн авна. Энэ бол БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалтын хамгийн том онцлох үйл явдал бөгөөд БРИКС-ийн хөгжлийн үйл явцын түүхэн томоохон мөч юм. Түүнчлэн түүхэн хөгжлийн чиг хандлага, хөгжиж буй орнуудын ерөнхий хүсэл зорилготой уялдуулан олон улсын харилцаанд дэлхийн олон талт байдал, ардчиллын эрч хүчийг эрч хүчтэйгээр дэмжин ажиллуулах нь гарцаагүй. Мөн дэлхийн улс төр, эдийн засгийн удирдлагын тогтолцоог илүү шударга, үндэслэлтэй чиглэлд хөгжүүлэхийг үр дүнтэй дэмжиж, олон улсын үйл ажиллагаанд хөгжиж буй зах зээл, хөгжиж буй орнуудын төлөөлөл, дуу хоолойг үр дүнтэй сайжруулна гэж хэллээ.
Ван И:
- БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны механизм өдрөөс өдөрт өсөн нэмэгдэж байгаа бөгөөд дийлэнх улс орнууд ийм байдалд баярлаж байгаа боловч цөөн хэдэн улс үүнийг харахыг хүсдэггүй. Тэд хүйтэн дайны сэтгэлгээтэй байж, БРИКС-ийн хамтын ажиллагааг сааруулах хорон санаатай байдаг. Ийм нөхцөл байдалд БРИКС-ийн механизм эрчимтэй хөгжлөө олсон нь Өмнөд-Өмнөдийн хамтын ажиллагааны тавцанг өргөтгөх, энх тайвныг хадгалах хүчийг нэмэгдүүлэн, дэлхийн шударга ёсыг хамгаалах, хөгжиж буй орнуудын эв нэгдэлтэй хамтын ажиллагааны бас нэгэн чухал үйл явдал болсон юм гэж илэрхийллээ.
Гурав. Хятад-Африкийн хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулахад шинэ утга учир нэмэгдэв
Ван И:
- 2013 онд Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин Хятадын дарга болсныхоо дараа Африкт анхны гадаад айлчлалаараа ирж, Африкт хандах жинхэнэ, чин сэтгэлийн бодлогын үзэл баримтлалыг дэвшүүлсэн. Сүүлийн 10 гаруй жилийн хугацаанд Хятад улс энэхүү үзэл баримтлалыг баримталж, Африкийн анд нөхөдтэй хамтран ажиллаж, Хятад, Африкийн найрамдал, хамтын ажиллагааны сэтгэлгээнээс хүч авч, эв нэгдэл, хамтын ажиллагааны замаар тууштай урагшлан замнаж байна. Өөрчлөгдөн хувьсаж буй олон улсын нөхцөл байдалд ёс суртахууныг чанд баримтлан, цар тахлын нөлөөгөөр бие биедээ тусалж, Хятад-Африкийн харилцааг цаашид улам гүнзгийрүүлж, бэхжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэн, өндөр түвшний Хятад-Африкийн хувь заяаны хамтын цогцыг хамтдаа бүтээн байгуулах түүхэн ахиц хийгджээ. Дарга Ши Жиньпин таван жилийн дараа Африк тивд дахин хөл тавьж, Ерөнхийлөгч Рамафосатай Хятад-Африкийн удирдагчдын яриа хэлэлцээг эхлүүлж, хамтран тэргүүлж, Африкийн ах дүүстэй найрамдал, хамтын ажиллагаа, хөгжлийн талаар ярьж, Хятад, Африкийн илүү сайхан ирээдүйг бий болгох тал дээр чадах бүхнээ хийнэ гэсэн байна.
"Африкийн аж үйлдвэрлэлийг дэмжих санаачилга"-ыг хэрэгжүүлж, "Африкийн хөдөө аж ахуйн модернизацийн хөтөлбөр", "Хятад-Африкийн боловсон хүчин бэлтгэх сургалтын хамтын ажиллагааны хөтөлбөр"-ийг хэрэгжүүлэх болсноо улмаар жил бүр Африкт зориулсан мэргэжлийн коллежийн 500 багш, сургуулийн захирал сургах 10,000 "Хятад хэлтэй+ мэргэжлийн ур чадвартай" боловсон хүчин бэлтгэх, 20,000 Африкийн төрийн албан хаагч, техникийн мэргэжилтнүүд, судлаачдыг урьж сургалт, семинарт оролцуулах үйл ажиллагааг Хятадын талаас зохион байгуулах тухай дарга Ши Жиньпин амласан байдаг.
Дарга Ши Жиньпин Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны төрөлхийн чадавх, гадаад сорилтууд дээр анхаарлаа хандуулан, Хятад улс “Бүс ба зам” санаачилгын Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны форум зэрэг тавцан дээр тулгуурлах болно. Африкийн Холбооны “2063 оны хөтөлбөр”-тэй уялдуулан Африкийн хөгжлийн стратегитай уялдаа холбоог бэхжүүлнэ. Хоёр тал олон улсын шударга, үндэслэлтэй дэг журмыг хамтдаа хөхиүлэн дэмжиж, дэлхий дахины энх тайван, аюулгүй орчныг хамтдаа хадгалж, дэлхийн эдийн засгийг нээлттэй, бүхэлд нь хамарсан бүтээн байгуулалт хийж, тус тусын эдийн засгийн хөгжилдөө сайн нөхцөл бүрдүүлэхийг санал болгож байна. Дарга Ши Жиньпин G20-д нэгдэхэд Африкийн холбоог дэмжиж байгаагаа дахин тодорхой илэрхийлж, Хятад улс Африкийг олон улсын байр суурь, нөлөөлөх хүчээ нэмэгдүүлэхэд дэмжиж байгаа нь Хятад-Африкийн найрамдал, хамтын ажиллагааны сэтгэлгээг олон талт тавцан дээр хэрэгжүүлж байгааг онцолсон явдал болно. Ирэх онд Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны ес дэх форумыг Хятад улс зохион байгуулна. Энэ нь Хятад, Африкийн удирдагчид 2018 онд Хятад-Африкийн хамтын ажиллагааны форумын Бээжингийн дээд хэмжээний уулзалтын дараах Хятадад хоёр дахь удаа уулзаж байгаа явдал юм. Хятад, Африкийн эв нэгдэл, найрамдал, ялалтын бас нэгэн том үйл явдал болох нь гарцаагүй гэж дарга Ши Жиньпин айлчлалынхаа үеэр онцолсон байна.
Дөрөв. Хятад маягийн орчин үеийн шинчлэлийн шинэ дүр зургийг танилцуулав
Ван И:
- Айлчлалын үеэр дарга Ши Жиньпин БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалтад оролцож буй орнуудын удирдагчидтай өргөн хүрээтэй харилцаа холбоотой байж, улс орноо удирдах туршлагаа чөлөөтэй ярьж, хоёр орны харилцааг хөгжүүлэхэд чиглүүлсэн байна.
Бүх талууд Хятадын эдийн засаг, Хятадын орчин үеийн шинэчлэлд анхаарлаа хандуулж, Хятадын хөгжлийн ирээдүй, амжилттай туршлагыг ойлгохыг эрмэлзэж байна. Дарга Ши Жиньпин БРИКС-ийн бизнес форумд илтгэл тавьж, Хятадын эдийн засгийн хөгжлийн "дөрвөн давуу тал"-ыг тайлбарлажээ. Тодруулбал, социалист зах зээлийн эдийн засгийн институцийн давуу тал, хэт том зах зээлийн эрэлтийн давуу тал, аж үйлдвэрийн иж бүрэн системийн нийлүүлэлтийн давуу тал болон өндөр чанартай олон тооны ажилчид, бизнес эрхлэгчидтэй байхын давуу тал болохын зэрэгцээ Хятадын эдийн засаг тэсвэр хатуужилтай, чадавхаар дүүрэн, эрч хүчтэй, үргэлж дэлхийн хөгжлийн чухал боломж байх болно гэдгийг онцолсон байна. Мөн тэрээр Хятадын орчин үеийн шинэчлэлийн гол шинж чанар, нэн чухал утга учрыг тайлбарлан, улс орон бүр хөгжих эрхтэй, мөн бүх орны хүмүүс аз жаргалтай амьдрах эрх чөлөөтэй гэдгийг онцлон тэмдэглэж, хөгжиж буй орнуудыг үндэснийхээ нөхцөлд тохирсон орчин үеийн шинэчлэлийн замыг судлахад нь дэмжлэг үзүүлнэ гэсэн байна.
10 жилийн өмнө дарга Ши Жиньпин хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулах санаачилгыг дэвшүүлж, хөгжиж буй орнууд үүнийг халуун дотноор хүлээн авч, дэмжсэн байна. Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулах нь хөгжиж буй зах зээл, хөгжиж буй орнуудад үндсээ тавьж, цэцэглэн хөгжиж байна. Энэ удаагийн айлчлалын үеэр дарга Ши Жиньпин хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулах үзэл баримтлалыг үйл хэрэг, алсын хараатай бодит байдалд болгон биелүүлэхийг дахин уриаллаа. Дэлхийн эдийн засагт дарамт шахалт ихсэж, дэлхийн хөгжлийн шалтгааны өмнө нүүрлэсэн хүнд нөхцөл байдлыг харгалзан дарга Ши Жиньпин, Хятад улс хөгжиж буй орнуудтай үргэлж адил хувь заяаг хуваалцаж ирсэн. Хөгжиж буй орнуудын гишүүн байсан, ирээдүйд ч хамт байх болно. Хятад улс дэлхийн хөгжлийн санаачилгыг хэрэгжүүлэх тусгай сан байгуулна гэж хүндэтгэлтэйгээр онцолсон байна.
Хамгийн эцэст нь Ван И дарга Ши Жиньпиний айлчлал бол Ши Жиньпиний шинэ эрин үед Хятадын онцлогтой социализмын талаарх Ши Жиньпиний бодол, ялангуяа Ши Жиньпиний дипломат үзэл бодлын бас нэгэн амжилттай дадал юм. Хүн төрөлхтний нийгмийн хөгжлийн эгзэгтэй үед алсын хараатай, агуу загвартай, шаргуу зүтгэсэн дарга Ши Жиньпин хөгжиж буй орнуудтай хамтран бүх дэлхийг энх тайван, тогтвортой, хамтын ажиллагаатай, нээлттэй, хүртээмжтэй, солилцоо, харилцан суралцах зөв чиглэл рүү чиглүүлсэн нь Хятад улс дэлхийн гишүүн байх үүрэг хариуцлагаа үүргэлж, үндэсний сэргэн мандалтыг биелүүлэхэд зүтгэж, илүү сайн сайхан дэлхий ертөнцийг цогцлоон байгуулахад шинэ хувь нэмэр оруулахад хичээн ажиллаж байгаа явдал болно гэж танилцуулсан юм.
