Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улсын Ерөнхийлөгч Рамафоса-гийн урилгаар Хятадын дарга Ши Жиньпин Өмнөд Африкийн Йоханнесбург хотноо 08 дугаар сарын 21-24-ний өдрүүдэд болох БРИКС-ийн 15 дугаар бага хуралд оролцож, Өмнөд Африкт төрийн айлчлал хийнэ. Дарга Ши Жиньжинь Өмнөд Африкт байх үедээ Мөн Хятад,Африкийн удирдагчдын яриа хэлэлцээг Ерөнхийлөгч Рамафосатай хамтран тэргүүлнэ. Дарга Ши Жиньпин БРИКС-ийн 15-р дээд хэмжээний уулзалтад оролцож, Өмнөд Африкт төрийн айлчлал хийсэн тухай сурвалжлагчийн ярилцлагад орсон хүмүүс, БРИКС-ийн хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэн хөгжүүлж, Хятад,Өмнөд Африкийн нөхөрлөлийг гүнзгийрүүлэн, эв нэгдэл, хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, хамтын ирээдүйтэй Хятад,Африкийн өндөр түвшний нийгэмлэгийг хамтран байгуулж, дэлхийн энх тайван, хөгжлийг дэмжихэд мэргэн ухаан, хүч чадлыг хувь нэмэр оруулах нь гарцаагүй гэжээ.
“БРИКС-ийн хамтын ажиллагааг дэмжих илүү бат бөх алхмуудыг хийнэ”
Энэ удаагийн уулзалт нь БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт 3 жил гаруйн хугацааны дараах болж байгаа анхны оффлайн уулзалт юм. Мөн БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт 5 жилийн дараа Африкт хоёр дахь удаагаа зохиож байгаа болно. Дээд хэмжээний уулзалтаар "БРИКС ба Африк: Түншлэлийг гүнзгийрүүлж, харилцан өсөлтийг дэмжин, тогтвортой хөгжилд хүрч, хамтарсан олон талт үзлийг бэхжүүлнэ" сэдэвт төвлөрсөн болно.
БРИКС-ийн орнууд жинхэнэ олон талт үзлийг баримталж, дэлхий дахины засаглалын тогтолцоог илүү шударга, ухаалаг чиглэлээр хөгжүүлэхийг дэмжиж байна гэж Өмнөд Африкийн “Гадаад харилцаа”-ны тойргийн үүсгэн байгуулагч, ерөнхий редактор Котан Бухана хэллээ. Дарга Ши Жиньпиний Өмнөд Африкт хийсэн айлчлал БРИКС-ийн хамтын ажиллагаа, Африк,Хятадын хамтын ажиллагааг дэмжихэд цаашид эерэг үүрэг гүйцэтгэж,БРИКС-ийн орнууд болон бусад хөгжиж буй зах зээлийн орнууд болон хөгжиж буй орнуудын хоорондын харилцааг дэмжинэ гэж хэлсэн байна.
Өмнөд Африкийн Индепендент Медиа Группын гүйцэтгэх захирал Икбо Севи хэлэхдээ, 17 жилийн хөгжлийн дараа БРИКС-ийн орнууд хөгжиж буй зах зээлийн орнууд болон хөгжиж буй орнуудын хамтын ажиллагааны чухал индэр болсон. БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт Дахин Африкт орж, Африкийн тогтвортой хөгжлийг дэмжихэд шинэ хувь нэмэр оруулна. "БРИКС-ийн "найз нөхдийн тойрог" тасралтгүй өргөжин тэлж байгаа нь БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны механизм эрч хүчтэй хэвээр байгааг харуулж байна. Хятад улс “БРИКС+” хамтын ажиллагааны загварыг тасралтгүй гүнзгийрүүлэн өргөжүүлэхийг дэмжиж, БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны нээлттэй, хамрах хүрээг сайжруулахыг чармайж байна. Энэ нь илүү бат бөх алхам хийхэд БРИКС-ийн хамтын ажиллагааг дэмжих нь гарцаагүй. "гэжээ.
-БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны механизм нь ямагт нээлттэй, бүхэлд нь хамарсан, ялалт байгуулсан хамтын ажиллагааг чанд баримталж, дэлхийн засаглалын тогтолцооны шинэчлэлийг дэмжиж, дэлхийн тогтвортой хөгжлийг дэмжихэд олон талын чухал хүчин зүйлд хувь нэмрээ оруулсан. Олон талт хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх нь өнөөгийн дэлхий нийтийн тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэх прагматик, үр дүнтэй арга зам юм. Энэхүү БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт нь БРИКС-ийн түншлэлийн бүтээн байгуулалтыг бэхжүүлэх, шударга ёс, энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн гэрэлт ирээдүй рүү дэлхийг сурталчлах эерэг энергийг оруулна гэж ОХУ-ын Шинжлэх ухааны академийн Дэлхийн эдийн засаг, олон улсын харилцааны хүрээлэнгийн Ази, Номхон далайн судалгааны төвийн захирал Александр Ломанов хэлсэн байна.
Бразилийн Сан Паулу мужийн их сургуулийн улс төрийн эдийн засгийн тэнхимийн эрхлэгч Маркос Пирес хэлэхдээ, БРИКС-ийн 15-р дээд хэмжээний уулзалт бэлгэдлийн ач холбогдолтой ажээ. БРИКС-ийн орнууд хиймэл оюун ухаан, кибер аюулгүй байдал, агаар мандал болон бусад шинжлэх ухаан, технологийн салбарын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлж, уур амьсгалын өөрчлөлт, тогтвортой хөгжил болон бусад сэдвээр харилцаа, зохицуулалтыг тасралтгүй бэхжүүлсээр байна.Олон улсын хамтын нийгэмлэг хөгжлийн болон хөгжил цэцэглэлтийг дэмжих, олон улсын харилцаанд ардчиллыг хөхиүлэн дэмжих тухай Хятадын саналыг дарга Ши Жиньпин дэлгэрэнгүй сонсохыг хүсэж байна гэжээ.
Хятад улс БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны механизмын чухал сурталчлагч. Бразилийн БРИКС-ийн бодлогын судалгааны төвийн судлаач Пауло Роберт одоогийн байдлаар БРИКС-ийн орнуудын эв нэгдэл, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийн ач холбогдол улам бүр тодорч байна гэж үзэж байна. Тэрээр Хятад улс БРИКС-ийн орнуудын хооронд технологийн шинэчлэл, эдийн засаг, худалдааны солилцоо, соёлын солилцоог цаашид дэмжинэ. Ингэснээр тогтворгүй байдал, эерэг энергийг эмх замбараагүй ертөнцөд оруулах юм гэж үзэж байна.
Өмнөд Африкийн Преториагийн их сургуулийн Гордоны бизнесийн шинжлэх ухааны институтийн тэргүүн Фархана Парук, хүмүүс хоорондын солилцоог бэхжүүлж, соёл иргэншлийн дунд харилцан суралцахыг дэмжих нь өнөөгийн дэлхийд тулгамдаж буй сорилт, хямралыг даван туулахад тус дөхөм болно гэж үзэж байна. БРИКС-ийн хамтын ажиллагааны механизм нь соёл иргэншлийн дунд солилцоо, харилцан суралцах харилцааг бэхжүүлэх чухал индэр юм. БРИКС-ийн энэхүү дээд хэмжээний уулзалт нь бүх талын харилцан яриа хэлэлцээг илүү өргөн хүрээтэй, гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэх, олон соёлын солилцоонд БРИКС-ийн эв нэгдлийг бэхжүүлж, БРИКС-ийн хүчин чадлыг харуулах болно гэж үзэж байна.
Өмнөд Африк, Хятадын хамтын ажиллагааны үр шим хоёр орны ард түмэнд ач тусаа өгсөөр байна
Өмнөд Африк нь Хятадын иж бүрэн стратегийн түнш бөгөөд "Бүс ба зам" санаачилгад нэгдсэн Африкийн анхны улс юм. 25 жилийн өмнө Хятад, Өмнөд Африкийн хооронд дипломат харилцаа тогтоосноос хойш хоёр орны харилцаа үсрэнгүй хөгжилд хүрсэн. Энэ нь хоёр талын харилцааны хүрээнээс алс хол давж, дэлхий дахинд улам их нөлөө үзүүлж байна.Сүүлийн жилүүдэд дарга Ши Жиньпин, Ерөнхийлөгч Рамафоса нарын нийтлэг санаа тавьсан асуудлын шийдэгдэхийн дагуу Хятад,Өмнөд Африкийн харилцаа үргэлж өндөр байр суурь эзэлж, хоёр орны улс төрийн харилцан итгэлцэл, прагматик хамтын ажиллагаа, ард түмний солилцоо, стратегийн хамтын ажиллагаа улам гүнзгийрсээр иржээ гэв.
Өмнөд Африкийн Үндэсний Конгрессын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын нэгдүгээр орлогч Моконанэ: Өмнөд Африк, Хятад улстай эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техник, хүмүүнлэг болон бусад салбарт үр өгөөжтэй хамтын ажиллагаа явуулж, НҮБ, G20, БРИКС-ийн орнууд зэрэг олон талт хүрээнд нягт хамтран ажиллаж, хөгжиж буй орнуудын эрх ашгийг хамтран хамгаалж, дэлхийн энх тайван, хөгжлийг дэмжиж иржээ. Дарга Ши Жиньпиний айлчлал Өмнөд Африк болон Хятадын харилцааг өргөжүүлж, Өмнөд Африк болон Хятадын Коммунист намын хооронд улс төрийн намын солилцоо, хамтын ажиллагааг дэмжиж, хоёр орны ард түмэнд тасралтгүй үр өгөөжөө өгч, илүү сайхан дэлхийн бүтээн байгуулалтыг дэмжсээр иржээ гэжээ.
Өмнөд Африкийн их сургуулийн Африкийн удирдлагын Мбеки институтын ахлах судлаач Тан Жэли хэлэхдээ, Өмнөд Африк, Хятад хоёр бие биенийхээ сонирхол тавьж буй гол асуудлуудтай холбоотой асуудлуудаар бие биенээ дэмжиж, хөгжлийн зам дээр хамтран ажиллаж, олон улсын харилцаанд дэлхийн олон талт байдал, ардчиллыг дэмжихэд эерэг хувь нэмэр оруулж байна гэжээ. Дарга Ши Жиньпиний айлчлал Өмнөд Африк, Хятадын харилцааг шинэ эхлэлийн цэгт хүргэж, Өмнөд Африк, Хятадын янз бүрийн салбарт солилцоо, хамтын ажиллагаанд шинэ хүчтэй түлхэц үзүүлнэ гэжээ.
Өмнөд Африкийн Олон улсын харилцаа, хамтын ажиллагааны яамны төлөөлөгч, Олон нийтийн дипломат харилцааны ерөнхий захирлын орлогч Монила хэлэхдээ, энэ жил Өмнөд Африк, Хятадын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 25 жилийн ой тохиож байна. Стратегийн иж бүрэн түншийн хувьд Өмнөд Африк, Хятадын харилцан ашигтай хамтын ажиллагаа сайн үр дүнд хүрч чадсан. Хятад улс 14 жил дараалан Өмнөд Африкийн хамгийн том худалдааны түнш болж байна. Өмнөд Африк нь 13 жил дараалан Африкт Хятадын хамгийн том худалдааны түнш болж байна. Ирээдүйтэй нүүр тулж, Өмнөд Африк Хятадын эдийн засаг, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагаа маш өргөн ирээдүйтэй.
-Өмнөд Африк,Хятадын хооронд маш гүн гүнзгий нөхөрлөлтэй байдаг. Хятад улс өмнөд Африкийг хөгжил, сэргэлтээ хурдасгахад нь үргэлж дэмжиж ирсэн бөгөөд хоёр орны бизнес эрхлэгчдийн хамтын ажиллагаа үр дүнд хүрсэн. Хятадын Бээжингийн автомашины ХХК болон Өмнөд Африкийн Аж үйлдвэрийн хөгжлийн корпорац хамтран хөрөнгө оруулалт хийсэн нь Өмнөд Африк, Хятад хоёр орны харилцан ашигтай хамтын ажиллагааны жишээ болж байна. Өмнөд Африк, Хятад хоёр ард түмний сайн сайхан байдлыг дээшлүүлэхийн тулд дэд бүтэц болон бусад салбарын хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлнэ гэдэгт найдаж байна гэж Өмнөд Африк дахь БРИКС-ийн Бизнесийн зөвлөлийн дарга Буси Мабуза хэлсэн байна.
Ядуурлыг бууруулахад Хятадын гаргасан ололт амжилт урам зориг өгч, Өмнөд Африк зэрэг хөгжиж буй бусад орнуудад туршлага хангасан байна. "Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд Африкийн нүүрсний биржийн захирал Вейсли Дуглас Хятадад байнга айлчилж, Хятадын ард түмний амьжиргааны түвшин нэмэгдэж байгааг нүдээр үзсэн байна.Тэрээр хэлэхдээ, Хятад улс үнэ цэнэтэй туршлага өгөхийн сацуу Өмнөд Африкийн ядуурлыг бууруулахад туслах бодит арга хэмжээг ч авч ирсэн. Дарга Ши Жиньпиний хийсэн айлчлал нь Өмнөд Африкт хөрөнгө оруулах, орон нутгийн эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд түлхэц үзүүлж, Өмнөд Африкт ядуурлыг бууруулах үйл явцыг эрчимжүүлэхэд туслах Хятадын бизнесийг цаашид дэмжин хөгжүүлэх боломжтой гэж үзэж байна.
"Африк,Хятадын ирээдүйн харилцаа илүү сайхан байх болно"
Энэ жил бол дарга Ши Жиньпиний Африкт хандах жинхэнэ дотно, чин сэтгэлийн талаарх бодлогын үзэл баримтлал, зөв шударга байдал, ашиг сонирхлын зөв үзэл баримтлалын 10 жилийн ой тохиож байна. Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд Хятад, Африк “Бүс ба зам”-ын бүтээн байгуулалт, Хятад,Африкийн хамтын ажиллагааны форум зэрэг механизмын хамтын ажиллагааг тасралтгүй гүнзгийрүүлж, шинэ эриний Хятад,Африкийн хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулах нь хоёр талын ард түмэнд улам гүнзгийрч, цаашид ч ач тусаа өгөх болно. Хятад, Африк хоёр "Хятад,Африкийн найрамдал, хамтын ажиллагааны сэтгэл" болон бодит хамтын ажиллагааны ололт амжилтыг өвлөн авч, урагшлуулж, Хятад, Африкийн ард түмэнд илүү сайхан ирээдүйг бий болгож, хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулахыг дэмжих үлгэр жишээ болно.
-Энх тайван, хөгжил бол хүн төрөлхтний нийтлэг хүсэл мөрөөдөл. Өнөөдөр олон улсын нөхцөл байдал гүнзгий, нарийн төвөгтэй өөрчлөлтүүдийг хийж, дэлхий дахин нэгдмэл, хамтын ажиллагаанд итгэлцэл, хүч чадлыг цуглуулах хэрэгтэй байна. Хятад,Африкийн удирдагчдын яриа хэлэлцээ тохиромжтой цаг үед болсон. Африк,Хятадын хамтын ажиллагаа үр дүнд хүрч, зөвлөлдөх, хамтын бүтээн байгуулалт, хуваалцах үзэл баримтлал, ялалт байгуулсан хамтын ажиллагаа ард түмний зүрх сэтгэлд гүн гүнзгий үндэслэж байна.Дарга Ши Жиньдин ерөнхийлөгч Рамафоса нарын даргалах Хятад,Африкийн удирдагчдын яриа хэлэлцээр нь Африк, Хятад хоёр улс эв нэгдэл, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд тусалж, Хятад,Африкийн хувь заяаны хамтын цогцыг бүтээн байгуулалтыг дэмжинэ гэж Африк,Хятадын хамтын ажиллагаа, хөгжлийн Мароккогийн холбооны дарга Нассер Бушиба хэлсэн байна.
Хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцын үзэл баримтлал Африк,Хятадын хамтын ажиллагаа, хөгжлийн санаачилгаа Африкт өргөн тархсан.Хятад,Африкийн удирдагчдын яриа хэлэлцээ Африкт аюулгүй байдал, тогтвортой байдлыг дэмжих, Африк, Хятадын эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааг дэмжихэд хувь нэмэр оруулна гэдэгт найдаж байна. Шинэ эриний Хятад,Африкийн хувь заяаны хамтын цогцыг байгуулахад Хятад улсыг дэмжиж байгаа нь Хятадын нийтлэг хөгжлийн алсын хараа, Африкийн орнуудтай хуваалцсан ирээдүйг харуулж байна. Африкийн орнууд “Бүс ба зам” санаачилгаад идэвхтэй оролцож, Африкийн орнуудын хөгжлийг үр дүнтэй дэмжсэн Хятад,Африкийн хамтын ажиллагааны форумын үр дүнг хэрэгжүүлэхийг дэмжиж байна гэж Өмнөд Африкийн Йоханнесбургийн их сургуулийн Африк,Хятад судлалын төвийн судлаач Эммануэль Матамбо хэлжээ.
Кени улсын Африкийн бодлогын хүрээлэнгийн Хятад,Африкийн төвийн гүйцэтгэх захирал Деннис Мюнн хэлэхдээ, 23 жилийн өмнө Хятад,Африкийн хамтын ажиллагааны форум байгуулагдсанаас хойш Хятадын бизнесүүд Африкийн орнуудад 10,000 гаруй километр төмөр зам, 100 мянга орчим километр зам, 1000 орчим гүүр, 100 шахам боомтыг байгуулж, шинэчлэхэд нь тусалсан. Дэд бүтцийг тасралтгүй сайжруулах нь Африкийн хөгжилд чухал дэмжлэг болж,сургууль, эмнэлэг, үйлдвэр зэрэг хамтын ажиллагааны төслүүд ч африкчуудад улам бүр ашиг тусаа өгч байна. Кени улсын "Бүс ба зам" бүтээн байгуулалтын туг далбааны төсөл болсон Момбаса-Найроби төмөр зам Кенийн зорчигчдын аялал, ачаа тээврийг хөнгөвчилж, Кени улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд ихээхэн дэмжлэг үзүүлж байна.Дарга Ши Жиньпин Африк,Хятадын хамтын ажиллагааны хөгжлийг дэмжихийн тулд Африкийн удирдагчидтай илүү дэлгэрэнгүй яриа хийх болно гэжээ.
-Африк, Хятадын найрамдал урт удаан түүхтэй. Африк, Хятад хоёр эв нэгдэлтэй байж, харилцан тусалж ирсэн түүхтэй. Хоёр тал үндэсний эрх чөлөө, үндэсний тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцэлд үргэлж бие биенээ дэмжиж ирсэн. Удаан хугацааны турш Хятад улс өөрийн хөгжлийг ухаарахын сацуу Африкийн орнуудад чухал тусламж үзүүлэхийг шаардаж байна. Өнгөрсөн зууны 70-аад онд хийж гүйцэтгэсэн Танзани-Замби төмөр зам нь Африк, Хятадын чин сэтгэлийн нөхөрлөлийн гэрч юм. Өнөөдөр Африк, Хятад хоёр улс хамтын ажиллагааны салбараа байнга өргөжүүлж, уур амьсгалын өөрчлөлт зэрэг дэлхийн асуудлуудыг шийдвэрлэхэд санаа нэгдэн, хүний хөгжилд илүү их хувь нэмэр оруулж байна. Африк, Хятад хоёр улс хамтын ажиллагааны бат бөх суурьтай түншүүд. Хоёр талын хамтын хүчин чармайлтаар Африк,Хятадын харилцаа илүү сайн болно гэж үзэж байна гэж Сенегалын Дакарын их сургуулийн түүхийн профессор Мамаду Фалл өөрийн үзэл бодлоо хуваалцсан байна.
