Хятад, Монголын сэтгүүлчдийн хамтарсан цахим сурвалжилгын баг 06 дугаар сарын 27-ны өдрийн үдээс хойш Ордос хотын Отогийн өмнөд хошууны Нанс суурингийн Сүлд багийн малчин Хичээлтийнд хүрч, ноолуурын гарцыг нэмэгдүүлж байгаа арга технологитой танилцлаа.

Энэхүү арга технологи нь даруй өвлийн улиралд илүү хүйтэн байх тусам ямаа зузаан бөгөөд урт ноолууртай болж, урин дулаан улирал болоход гууждаг гэсэн нийтлэг ойлголтыг өөрчилсөн. Өөрөөр хэлбэл ноолуурын гарц нарны гэрлийн тусгалтай урвуу пропорционал хамааралтай гэсэн үг. Энэхүү байгалийн хуулийг мөрдөн дагасан ямааг тэжээн үржүүлэх арга техникийг “Нарны гэрлээр зохицуулсан ноолуурын ямааны тэжээн үржүүлэх техник” гэж нэрлэсэн байна.

Жил бүрийн 05 дугаар сарын 15-наас 10 дугаар сарын 15-ны өдрийг хүртэл өдөр бүрийн 09:30 ± 30 минутаас 16:30 ± 30 минутад ямааг хээрээр бэлчээрлүүлнэ. 16:30 ± 30 минутаас дараагийн өдрийн 09:30 ± 30 минут хүртэл ямааны ноолуурын гарцыг нэмэгдүүлэх тусгай саравчинд хашаална. Энэ хугацаанд ямаа наргүй орчинд байдаг.

                                                  Малчин Хичээлт

                                             Тусгай саравч

Энэ арга нь бэлчээрийн дарамтыг мэдэгдэхүйц бууруулах үндсэн дээр ямаа бүрийн ноолуурын гарцыг 50 хувиар нэмэгдүүлэх боломжтой. Мөн үйлдвэрлэлийн гүйцэтгэл, өсөлт хөгжил, хээлтүүлэг, шинэ төрсөн ишигний жинд ямар ч сөрөг нөлөө үзүүлдэггүй. Отогийн өмнөд хошууны хувьд тус аргыг Хичээлтийнх шиг 200 шахам малчин айл ашиглаж, орлогоо нэмэгдүүлж амьдралаа дээшлүүлж байна.

                                    Мэргэжилтэн Х.Баясгалан ярилцлага өгч байгаа нь

Үүний зэрэгцээ бидний ажлыг дэмжин сурвалжилга өгөхөөр малчин Хичээлтийнд ирсэн мэргэжилтэн Х.Баясгалангийн арав гаруй жилийн турш судалж туршсан өөр нэгэн арга технологийг энэ нутагт ашиглаад их амжилттай байгаатай танилцлаа. Энэхүү арга нь дасан зохицох чадвар сайтай нутгийн ганц хөврөлт эм хонийг олон хөврөлтэй, дөрвөн улиралд ороо ордог жижиг сүүлт хоньтой эрлийзжүүлж гаргасан f1 үеийг эх мал болгон ашиглаж, дараа нь гадаадын цэвэр үүлдрийн махны чиглэлийн эр хоньтой эрлийзжүүлэн f2 үеийн хурга гаргаж авчээ. Энэхүү загвар хонийг жилд нэг хөврөл, нэг хургатай байдаг гэх үндсэн ойлголт ба нэг удаа зардаг уламжлалт аргыг өөрчилсөн юм. Энэхүү арга нь цөөн тооны малаас олон төл тосох, өвсний ургалтыг нэмэгдүүлэн, хөдөө аж ахуйн үр ашиг, бүтээгдэхүүний чанар, зах зээл дэх өрсөлдөх чадварыг нь дээшлүүлэн, малчдын амьжиргааг сайжруулж байна.