ӨМӨЗО-ы Их Хянган давааны өвөрт орших Орчон өөртөө засах хошуу нь 270 гаруй га ойн талбайтай бөгөөд ойн бүрхэвч нь 65 хувьд хүрдэг. Ойн арвин нөөц нь энэ нутгийг хүнсний мөөгөнцөр, ургамлын гаралтай эм ургуулах анхны сонголт болжээ. Нутгийн тосгоны оршин суугчид мөөгөнцөр, шар мөөг, Hericium erinaceus зэрэг мөөгөнцөр тарьж, жижигхэн мөөг нь тосгоныг ядуурлаас ангижруулж, баяжуулах алтан түлхүүр болон хувирчээ. Үүний зэрэгцээ Орчон өөртөө засах хошуу нь Хятад ургамлын гаралтай эм тариалах хамгийн тохиромжтой газар юм. Үржил шимт хөрс, элбэг хур тунадас, ногоон, бохирдолгүй байгалийн орчин нь улаан цээнэ цэцэг зэрэг хятад эмийн ургамлыг хөгжүүлэхэд таатай нөхцөлийг бүрдүүлдэг байна. Эдгээр эмийн материалыг урьд өмнө бэлчээрийн даац хэтэрсэн, ой мод устгасан газарт тариалж, гадаргын хөрсийг бэхлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж, экологийг хамгаалахын зэрэгцээ эдийн засгийн үнэ цэнийг бий болгож, нутгийн өвөрмөц үзэмж болсон.
Орчон өөртөө засах хошуу нь ойн эдийн засгийг эрчимтэй хөгжүүлж, "ойн" тусламжтайгаар ойн задгай талбайг үр ашигтай ашиглахаас гадна аж үйлдвэрийг хөгжүүлж, "үйлдвэр + экологи" зэрэг хөгжлийг бий болгов. Энэ нь цэвэр тунгалаг ус, намгархаг уулсыг хамгаалаад зогсохгүй тариачдын орлого, ойн аж ахуйн үр ашгийг нэмэгдүүлэх, экологийн бүтээн байгуулалтыг үйлдвэржүүлэх, экологийн аж үйлдвэрийг хөгжүүлэх экологийн замыг олон түмэнд үр дүнтэй нээж өгч байна.
(Рэнь Лихүй, ӨМӨЗО-ы Нийгмийн шинжлэх ухааны академийн "Бүс ба зам" судалгааны хүрээлэн)





























































