Тус тайланд багтсан ӨМӨЗО-оос сонгогдсон цорын ганц жишээ болох “Өвсний цуглуулгын хайрцаг: Цөлийн экосистем ба эрчим хүчний сүлжээний зохицон оршихуй” төсөл олон улсын тавцанг анх удаа танилцууллаа. Хорчин элсэн тал нутгаас эхтэй энэхүү төсөл нь эрчим хүчний сүлжээ болон баян бүрдүүд хэрхэн зохицон оршиж болохыг харуулдаг. Бага зардалтай, байгаль орчинд эерэг нөлөө ихтэй, мөн бусад газарт хэрэгжүүлэх боломжтой гэдгээрээ онцлог энэхүү төсөл нь дэлхийн элсэрхэг бүс нутгуудад эрчим хүчний дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт болон биологийн олон янз байдлыг хамгаалах ажлыг хэрхэн уялдуулан хөгжүүлж болохын бодит жишээ загварыг санал болгож байна.
Энэхүү төслийг хэрэгжүүлэх газар нь Түнляо хотын Найман хошууны Хорчин элсэн талын төвд байрладаг. Төслийн хүрээнд 1780 километр урт цахилгаан дамжуулах шугам болон 29000 тулгуур баганын суурийг байрлуулжээ. Тус бүс нутагт элсэн манханууд жил бүр 2–3 метрээр нүүдэг бөгөөд нүүдэл элс нь тулгуур баганын суурийг элэгдүүлж, цахилгаан сүлжээний аюулгүй ажиллагаанд эрсдэл учруулж байгаа тул элсний нүүдлийг хязгаарлах, шугам сүлжээг хамгаалах асуудал нь орон нутгийн эрчим хүчний ажилтнуудын хувьд нэн тулгамдсан сорилт болоод байна.
2021 онд орон нутгийн цахилгаан хангамжийн станцын ажилтнууд элсийг тогтоон барих зорилгоор сүрэл ашиглан тор хэлбэрийн хамгаалалт хийдэг туршлагаас санаа авчээ. Цахилгаан шугам сүлжээний ажилтнууд шугамын дагуу шалгалт хийхдээ өвсний үрийн уут авч явдаг бөгөөд зам дагуу өвсний үрийг цацаж явдаг. "Хуурай бүсийн тариалалтад зориулсан гүн тариалалт"-ын арга барилыг ашиглаж, цахилгаан дамжуулах шонгуудын ойролцоо суурийг бэхжүүлэх, түүнээс хол зайд элс тогтоох хаалт босгох зэргээр хамгаалалтын тогтолцоог бүрдүүлснээр цахилгаан дамжуулах долоон шугамын дагуу 460 километр үргэлжлэх ногоон хамгаалалтын зурвас аажмаар бий болжээ. Энэхүү хамтарсан экологийн төслийг "өвсний хайрцаг" гэж нэрлэсэн байна.
Элсэрхэг нутагт аажмаар өөрчлөлтүүд гарлаа. Өдгөө 460 километрийн урттай маршрутын дагуу ногоон байгууламж байгуулах ажил дуусаад байгаа юм. 230,000 метр квадрат талбайд ногоон байгууламж бий болгож, 23.3 га талбай дахь нүүмэл элсэн манхыг тогтворжуулсан бөгөөд нутгийн унаган элсэнд ургадаг ургамлын 20 гаруй зүйл дахин сэргэж, ургамлын амьдрах чадвар 80 хувиас давсан байна.
Энэхүү загвар нь элсний хяналтын хүчин чармайлтыг цахилгаан эрчим хүчний сүлжээний ердийн үйл ажиллагаа, засвар үйлчилгээнд нэгтгэж, тусдаа, бие даасан санаачилга гаргах шаардлагагүй болгосон байна. Энэ нь хөрөнгө оруулалтын зардал багатай, хуулбарлах, өргөжүүлэхэд хялбар байдгаараа онцлогтой. "Цахилгаан дамжуулах шугамыг хамгаалахын тулд элснээс урьдчилан сэргийлэх"-ээс "Элсний хяналтын цахилгаан дамжуулах шугамыг ашиглах" руу шилжиж, зөвхөн корпорацийн удирдлагатай засвар үйлчилгээнээс орон нутгийн иргэдийг хамарсан хамтын ажиллагааны арга барил руу шилжсэнээр Хорчин Элсэрхэг нутгаар дамжин өнгөрөх энэхүү "ногоон коридор" нь элсэн манх болон цахилгаан эрчим хүчний сүлжээний хоорондын харилцааг зөрчилдөөнөөс зэрэгцэн орших харилцаа болгон өөрчилсөн байна.
