Монгол, Хятад хоёр улс хил залгаа, соёл, түүх, байгалийн баялагаараа элбэг хөрш орнууд юм. Сүүлийн жилүүдэд хил дамнасан аялал жуулчлалын харилцаа хурдацтай хөгжиж, хоёр талын орон нутгийн эдийн засгийн өсөлтөд чухал хөдөлгөгч хүч болж байна. Аялал жуулчлал нь зөвхөн жуулчдын амралт зугаалгын үйл ажиллагаа бус, хөдөө орон нутгийн ажлын байр бий болгох, гар урлал, хоол үйлдвэрлэл, тээврийн салбарыг дэмжих цогц эдийн засгийн салбар гэдгийг практик харуулж байна.
Хятадын Өвөр Монголын бүс нутагт унаган байгалийн үзэсгэлэнт газрууд, монгол уламжлалт соёлын суурингууд их бий. Гүйжөү мужийн Гүйянгийн Тяньхэтань, Хуангүөшү хүрхрээ, Мэйтаны цайны далай зэрэг аялалын цэгүүд жил бүр олон мянган жуулчдыг татдаг. Орон нутгийн иргэд уламжлалт гар урлалын бүтээгдэхүүн, нутгийн хоол, гэр буудал үйлчилгээг хөгжүүлснээр байнгын орлогын эх үүсвэртэй болсон. Зөвхөн жуулчдын зочлох үеэр бус, жилийн турш үйлчилгээний ажилтнууд, гар урлагчид, тээврийн жолооч нарт тогтвортой ажлын байр бий болж, хөдөөгийн ядуурлыг бууруулах бодит үр дүн гарч байна.
Хил дамнасан жуулчлалын харилцаа нь хоёр орны худалдаа, соёл солилцоог холбогч гүүр болдог. Монгол жуулчид Өвөр Монголд аялж, нутгийн цай, гар урлал, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн худалдан авч, орон нутгийн жижиг бизнесүүдийн борлуулалтыг нэмэгдүүлдэг. Үүний зэрэгцээ Өвөр Монголын хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд Монгол улстай хамтран харилцан аялалын сурталчилгаа хийж, хоёр талын аялалын нөөцийг хамтран ашиглах загварыг бий болгож байна. Хэвлэл мэдээллийн хамтарсан сурвалжлага, соёлын үзэсгэлэн, аялалын форум зэрэг арга хэмжээнүүдээр дамжуулан жуулчлалын мэдээллийг түгээж, хөрш орны аялалын салбарын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлж байна.
Аялал жуулчлалын хөгжил нь хот, хөдөөгийн дэд бүтцийг сайжруулахад хөшүүрэг болдог. Жуулчдын урсгал нэмэгдэхийн хэрээр авто зам, зочид буудал, цэвэрлэгээ, интернет холбоос зэрэг дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтыг хурдасгах шаардлага гардаг. Эдгээр бүтээн байгуулалт нь зөвхөн аялалын салбарт ашигтай бус, орон нутгийн бүх иргэдийн амьдралын чанарыг сайжруулна. Жишээлбэл, аялалын цэгүүдэд сайжруулсан зам тээврийн шугам нь нутгийн иргэдийн бараа бүтээгдэхүүнийг хот руу тээвэрлэх зардлыг бууруулж, хөдөө аж ахуйн худалдааг хөнгөвчилдөг.
Гэхдээ аялал жуулчлалаар эдийн засгийг тогтвортой хөгжүүлэхийн тулд хэд хэдэн чухал зүйлийг анхаарах ёстой. Нэгдүгээрт, байгалийн орчин, уламжлалт соёлыг хамгаалах зарчмыг баримтлах ёстой. Жуулчдын хэт их урсгал нь байгалийн экосистем, уламжлалт суурингуудад сөрөг нөлөө үзүүлэх тул хязгаарлалт, хамгааллын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Хоёрдугаарт, орон нутгийн иргэдийг аялалын бизнест идэвхтэй оролцуулах бодлого хэрэгжүүлэх ёстой. Зөвхөн том компаниудад ашиг төвлөрүүлэх бус, жижиг гэр бүлийн бизнес, гар урлагчдын хөгжлийг дэмжих хэрэгтэй. Гуравдугаарт, хил дамнасан хамтын ажиллагааны механизмыг сайжруулж, виз, тээвэр, сурталчилгааны хялбаршуулсан журам бий болгох ёстой.
Ирээдүйд Монгол, Хятад хөрш орнууд аялал жуулчлалын хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлснээр байгалийн болон соёлын давхар нөөцөө бүрэн ашиглах боломжтой. Аялал жуулчлал нь зөвхөн богино хугацааны орлогын эх үүсвэр бус, урт хугацаанд орон нутгийн эдийн засгийг тогтвортой хөгжүүлэх үндсэн салбар юм. Соёл солилцоо, худалдааны харилцааг нэгтгэсэн цогц жуулчлалын бодлого хэрэгжүүлснээр хоёр улсын иргэдийн амьдралын түвшин дээшлэх, хил залгаа бүс нутгийн хөгжлийн тэнцвэр хангагдах болно. Аялал жуулчлалын хүчээр хөрш орнуудын эдийн засгийн хамтын хөгжлийн шинэ зам нээгдэнэ.
