Сычуань мужийн Чэндү хотноо болсон Дэлхийн Пандагийн түншүүдийн 2025 оны бага хурлын үеэр Синьхуа агентлагийн Үндэсний өндөр зэрэглэлийн оюуны сан болон Ши Жиньпиний экологийн соёл иргэншлийн судалгааны төв хамтран бичсэн "Байгальд ээлтэй орчин үеийн хөгжилд хүрэх нь: Ши Жиньпиний экологийн соёл иргэншлийн үзэл санааны дэлхийн тогтвортой хөгжилд оруулсан онолын хувь нэмэр ба практик удирдамж" тайланг дэлхий нийтэд танилцуулсан байна.
Цаг үеийн асуултуудад хариулсан онол
Дэлхийн тогтвортой хөгжлийн бэрхшээлийг хэрхэн даван туулах нь дэлхийн бүх улс орны өмнө тулгарч буй сорилт болж байна.
Ши Жиньпиний Экологийн Соёл иргэншлийн тухай үзэл санааны судалгааны төвийн дэд захирал Юй Хай:
- Ши Жиньпиний Экологийн соёл иргэншлийн тухай үзэл санаа нь гүн гүнзгий онолын ойлголттой бөгөөд дэлхийн тогтвортой хөгжлийн асуудлыг шийдвэрлэх цоо шинэ шийдлийг гаргаж ирсэн байна. Энэхүү тайланд Ши Жиньпиний экологийн соёл иргэншлийн үзэл санааны дэлхийн тогтвортой хөгжилд оруулсан чухал хувь нэмрийг системтэйгээр тайлбарлалаа гэж хэлэв.
Энэ нь тогтвортой хөгжлийн шинэ онолыг нээсэн хэрэг юм. Энэхүү үзэл санаа нь уламжлалт тогтвортой хөгжлийн онолын хязгаарыг давж, тогтвортой хөгжлийг байгаль орчны салбарын техникийн асуудлаас хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн ирээдүйтэй холбоотой стратегийн сонголт болгосон байна. Тэр нь бүрэн бүтэн байдал, системчилсэн хандлага, ирээдүйг харсан алсын хараагаар дэлхийн тогтвортой хөгжлийн онолын систем болон практик замыг нээсэн байна.
Шинэ эрин үед орчин үеийн хөгжлийн шинэ замыг хайж өгсөн. Энэ нь хөгжил ба байгаль хамгааллын хоорондох асуудлыг шийдвэрлэж, хүн төрөлхтөн, байгаль хоёр эв найртайгаар зэрэгцэн орших орчин үеийн замыг нээж, дэлхий ертөнцийн орчин үеийн экологийн соёл иргэншлийн үнэт зүйлсийн чиг баримжааг тогтооход тусалсан юм.
Үүний зэрэгцээ уул, ус, гол мөрөн, ой мод, тариа, нуур, өвс бэлчээр, элсэн цөл зэрэг байгалийн янз бүрийн элементүүдийг харгалзан үзэж, экологийн хамгаалалт, нөхөн сэргээлтийг дэмжихийн тулд байгалийн хуулийг дагаж мөрдөхөд анхаарч байдаг.
Хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн шинэ хэлбэрийг бий болгожээ. Энэхүү үзэл санаа нь аж үйлдвэрийн соёл иргэншлийн дотоод тогтворгүй байдлын асуудлыг үндсээр нь шийдэж, хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн хөгжлийн түүхэн хууль тогтоомж, чиг хандлагыг үнэн зөв ойлгож байна. Мөн соёл иргэншлийн үсрэнгүй хөгжлийн цаг үеийн шаардлагад гүнзгий хариу үйлдэл үзүүлж, хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн тогтвортой хөгжлийн шинэ чиглэлийг зааж өгсөн юм.
Жэжян мужийн Хүжөү хотын Аньжи тойргийн Юцүнь тосгонд жуулчид "Хөхөмдөг ногоон уул ус бол алт мөнгөн эрдэнэ мөн" гэсэн бичигтэй чулуун хөшөөний өмнө зураг авахуулж байна
Дэлхийн тогтвортой хөгжилд хүчтэй баталгаа хангав
Хятадын ойн нөмрөг 25 хувиас давсан нь дэлхийн шинээр нэмэгдсэн ногоон байгууламжийн дөрөвний нэгийг бүрдүүлдэг. Хятад улс мөн дэлхийн хамгийн том цэвэр эрчим хүчний хангамжийн системийг барьж байгуулжээ. Хүлэмжийн хийн ялгарлыг хамарсан дэлхийн хамгийн том нүүрстөрөгчийн ялгарлын арилжааны зах зээл байгуулагдаж, тогтвортой үйл ажиллагаа явуулж байна. Дэлхийн хамгийн том, хамгийн бүрэн гүйцэд шинэ эрчим хүчний салбарын сүлжээг байгуулсан зэрэг ногоон хөгжлийн ололт амжилт нь Хятадын орчин үеийн хөгжлийн онцлог болсон.
Хятад улс хүн төрөлхтөн, байгаль хоёр эв найртайгаар зэрэгцэн орших Хятадын орчин үеийн замыг тууштай баримталсан бөгөөд том гүрний үүрэг хариуцлагаа ухамсарлан дэлхийн экологийн соёл иргэншлийн бүтээн байгуулалтад голчлон оролцож, хувь нэмэр оруулж, манлайлал үзүүлсээр байгаа бөгөөд дэлхийн тогтвортой хөгжилд бат бөх итгэл үнэмшил төрүүлж байна гэж тайланд дурджээ.
Германы Эрчим Хүчний Хяналтын Хүрээлэнгийн Судалгааны төвийн дарга Ханс-Йозеф Фелл:
- Дэлхийн ногоон, бага нүүрстөрөгчийн ялгаварлалтай өөрчлөлт нь цаг үеийн чиг хандлага болсон бол Хятад улс энэхүү ажилд манлайлж байгаа гэдэгт эргэлзэхгүй байна гэж хэллээ.
Хятад улс НҮБ-аар гол болгосон олон талт үзэл болон олон улсын системийг тууштай дэмжиж, шударга, боломжийн, хамтын ажиллагаатай, харилцан ашигтай дэлхийн байгаль орчны засаглалын загвар бий болгоход бодит арга хэмжээ авч байгааг тайланд онцолсон. Дэлхийн уур амьсгалын засаглал, дэлхийн биологийн олон янз байдлын засаглал зэрэг салбарт Хятадын мэргэн ухаан, Хятадын шийдэл, Хятадын хүч чадал улам бүр чухал үүрэг гүйцэтгэж байна.
Хятад, Оросын хилийн бүс нутагт Сибирийн бар зэрэг олон тооны зэрлэг амьтад өдөр бүр хоёр улсын хооронд чөлөөтэй явдаг. Хятад-Лаосын 200 мянган га талбай бүхий хил дамнасан биологийн олон янз байдлын хамтарсан дархан цаазат газар нь Азийн заан зэрэг ховор амьтдын амьдрах орчныг үр дүнтэй хамгаалсан байдаг. Эдгээр нь Хятад улсын хил дамнасан байгалийн нөөц газар, экологийн коридор байгуулах чиглэлээр олон улс оронтой хамтран ажилласан бодит үр дүн мөн юм.
Хятадын мэргэн ухаан дэлхийн тогтвортой ирээдүйг байгуулахад түлхэц өгдөг. Хятадын Умардын гурван ойн халхавч бүс төслөөс олж авсан практик туршлагыг Сахарын цөлийн өмнөд захад байрлах "Ногоон хана Хэрэм" барихад амжилттай хэрэгжүүлсэн. Хөгжиж буй 43 оронтой уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлыг шийдвэрлэх чиглэлээр Өмнөд-Өмнөдийн хамтын ажиллагааны 55 санамж бичигт гарын үсэг зурж, хөгжиж буй орнуудад уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлыг шийдвэрлэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор 177 тэрбум юанийн төслийн санхүүжилт олгосон. 31 орон хамтран "Бүс ба Зам" санаачлагын Ногоон хөгжлийн түншлэлийг эхлүүлсэн зэрэг нь Хятадын хүчтэй дэмжлэгтэйгээр ногоон хөгжлийн ололт амжилтыг дэлхий нийтээрээ хуваалцаж буйн бодит жишээ мөн юм.
Ногоон хөгжил шинэ аяллыг гэрэлтүүлж байна
Тус тайланд Хятадын ногоон хөгжил нь бүрэн бүтэн, шинжлэх ухаанч, үр дүнтэй, авч хэрэгжүүлэх боломжтой туршлага мөн гэдгийг хэд хэдэн талаар тодорхойлсон байна.
—— Үндэсний хүсэл зоригоор экологийн соёл иргэншлийн үзэл баримтлалыг эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн макро стратегид нэгтгэхийг дэмжинэ. Экологийн соёл иргэншлийн тухай ойлголтыг Намын дүрэм болон Үндсэн хуульд тусгаж, экологийн соёл иргэншлийн бүтээн байгуулалтыг таван жилийн төлөвлөгөөнд хамруулсан. "Үзэсгэлэнт Хятад"-ыг орчин үеийн социалист орон бүтээн байгуулах чухал зорилт болгон авч үзсэн.
—— Тогтвортой хөгжлийн институцийн үндэс суурийг бэхжүүлжээ. "Эх үүсвэрээс нь урьдчилан сэргийлэх, үйл явцад нь хатуу удирдаж, хохирлыг нөхөн төлж, хариуцлага тооцох" гэсэн үндсэн институцийг бий болгож, "Өмчийн эрхийг тодорхойлсон, олон талын оролцогчдыг хамарсан, урамшуулал болон хязгаарлалтыг тэнцвэржүүлсэн, бүрэн гүйцэд системт"-тэй экологийн соёл иргэншлийн дүрмийн тогтолцоог бий болгожээ. Түүнчлэн "Нам болон засгийн газар санаачлан, аж ахуйн нэгжүүд зохион байгуулж, олон нийтийн байгууллага, иргэдийн оролцоо" бүхий орчин үеийн байгаль орчны засаглалын тогтолцоог бий болгосон нь Хятадын экологи, байгаль орчны засаглалын тогтолцооны өвөрмөц онцлог болсон юм.
—— Технологийн инновацын тусламжтайгаар тогтвортой хөгжлийн дотоод хөдөлгөгч хүчийг идэвхийлүүлжээ. Одоогийн байдлаар их өгөгдөл, хиймэл оюун ухаан, алсын зайн тандан судлал зэрэг технологиуд нь олон салбартай гүнзгий уялдсан байна. Хятадын туршлагаас харахад эдийн засаг, ногоон өөрчлөлтийг шинжлэх ухаан, технологийн инновацаар тууштай бэхжүүлж, шинэ үйлдвэрлэлийн хүчний хөгжлийг хурдасгаж, эдийн засгийн зохицуулалттай өсөлт, нөөц баялгийг хэмнэх, байгаль орчныг хамгаалах шинэ нөхцөл байдлыг тасралтгүй бүрдүүлэх ёстой. Ногоон хөгжилд хүн ба байгалийн эв найртай зэрэгцэн орших асуудлыг шийдвэрлэх, шинжлэх ухаан, технологийн инновацын хөгжлийн дотоод хөдөлгөгч хүчний асуудлыг шийдвэрлэсэн.
—— Дэлхийн хүчийг нэгтгэсэн тогтвортой хөгжлийн тухай ойлголт болжээ. Байгаль орчинд ээлтэй орчин үеийн хөгжлийн замд бүх улс орон хамтдаа зөвшилцөж, хамтын засаглалыг баримтлан, шударга ёс, хамтын хариуцлага, хүртээмжтэй ашиг тусаар тодорхойлогддог шинэ олон талт засаглалын дэг журмыг дэмжихийн тулд хамтран ажилласнаар улс орнууд дэлхийн хамтын ажиллагаанаас ашиг хүртэх боломжтой болжээ.
Африкийн Холбооны Комиссын дэд дарга асан, "Бүс ба Зам" Олон улсын хамтын ажиллагааны форумын Зөвлөх хорооны гишүүн Эрастас Мвенча 2025 оны Дэлхийн Панда түншүүдийн бага хурлын үеэр:
- Хамтын тогтвортой хөгжлийн ирээдүйд хүрэхийн тулд бид Өмнөд-Өмнөдийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх ёстой гэж хэлэв.
Дэлхийн экологийн хямралд ямар ч улс орон өртөхгүй байж чадахгүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрөхийг бүх улс орнуудад уриалж байна. Цэвэр үзэсгэлэнтэй, тогтвортой ертөнцийн алсын харааг ирээдүй хойч үеийнхний өдөр тутмын бодит байдал болгохын тулд улс орнууд хамтран ажиллах ёстой гэж тайланд мөн уриалсан байна.
