Монголын хөдөө аж ахуйн салбар Хятадын туршлага, технологиос суралцах боломж нэмэгдэж байна

Э.Булга \Өвөр Монголын Хөдөө аж ахуйн их сургуулийн докторант，Монгол Улсын иргэн\

Ургацын баярыг тохиолдуулан би юуны түрүүнд тариаланчдын хөдөлмөр, хичээл зүтгэл, жилийн турш хийсэн ажлын үр шимийг онцолж байна. Мөн хүнсний аюулгүй байдал, тариаланчдын орлогыг нэмэгдүүлэх, хөдөө орон нутгийн хөгжлийг дэмжих асуудалд анхаарах нь чухал гэж үздэг. Ургац хураалтын баяр бол зөвхөн ургацын баяр биш, газар тариалан эрхэлж буй хүмүүсийн хөдөлмөрийг үнэлж, хөдөө орон нутгийн хөгжилд анхаарал хандуулах сайхан боломж юм.

Миний бодлоор ухаалаг хөдөө аж ахуй нь орчин үеийн хөдөө аж ахуйн хөгжлийн маш чухал чиглэл юм. Хиймэл оюун ухаан, дрон, мэдрэгч төхөөрөмж, автоматжуулсан усалгаа, газар тариалангийн мэдээллийн систем зэрэг технологийг ашигласнаар хөдөлмөр, ус, бордооны зарцуулалтыг багасгаж, ургацын чанар болон бүтээмжийг нэмэгдүүлэх боломжтой. Ялангуяа цаг уурын нөхцөл байнга өөрчлөгдөж байгаа үед технологид тулгуурласан хөдөө аж ахуй улам чухал болж байна.

Хуурай, хүйтэн уур амьсгалтай нөхцөлд Хятад улс хөдөө аж ахуйн арвин ургац авч чаддаг талаар зөвхөн нэг шалтгаанаар тайлбарлах боломжгүй гэж бодож байна. Хятадын газар нутаг, уур амьсгалын нөхцөл бүс бүрт өөр байдаг бөгөөд үүнд тохирсон тариалангийн арга технологийг ашигладаг. Үр тарианы шинэ сорт гаргах, усалгааны системийг сайжруулах, хөрс хамгаалах, хөдөө аж ахуйн механикжуулалтыг нэмэгдүүлэх, шинжлэх ухааны судалгааг үйлдвэрлэлтэй уялдуулах зэрэг олон хүчин зүйл нийлж өндөр ургац авах боломжийг бүрдүүлдэг. Өөрөөр хэлбэл шинжлэх ухаан, технологи, зөв менежмент болон тариаланчдын туршлага нь гол хүчин зүйл гэж үзэж байна.

Нарийн ногооны хяналт шалгалтыг хянамгай хийж байгаа нь

Надад хамгийн их сонирхол татдаг нь ухаалаг тариалан, усны хэмнэлттэй технологи, дрон ашиглалт болон газар тариалангийн мэдээлэлд суурилсан менежмент юм. Мөн хөдөө аж ахуйг боловсруулах үйлдвэрлэл, логистик, цахим худалдаатай холбож, тариаланчдын бүтээгдэхүүнийг шууд зах зээлд хүргэдэг загвар их сонирхолтой санагддаг. Энэ нь зөвхөн ургац нэмэгдүүлэхээс гадна тариаланчдын орлогыг өсгөх боломжтой.

Монгол Улс Хятадын туршлагаас хэд хэдэн чиглэлээр суралцах боломжтой гэж бодож байна. Тухайлбал, усалгаатай газар тариалан, ган болон хүйтэнд тэсвэртэй сортын судалгаа, хөдөө аж ахуйн механикжуулалт, ухаалаг технологи, малын эрүүл мэндийн үйлчилгээ, тэжээлийн үйлдвэрлэл зэрэгт туршлага солилцох боломж их байна. Ялангуяа Монгол орны хуурай, эрс тэс уур амьсгалд тохирсон технологийг нутагшуулах нь чухал. Гэхдээ Хятадын загварыг шууд хуулбарлах бус, Монголын газар нутаг, уур амьсгал, мал аж ахуйн онцлогт тохируулан ашиглах хэрэгтэй.

Хятадын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн Монгол Улсын хүнсний хангамжид тодорхой хэмжээгээр хувь нэмэр оруулдаг гэж бодож байна. Ялангуяа хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ болон бусад хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт нь Монголын зах зээлд бүтээгдэхүүний нэр төрөл, хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлдөг. Үүний зэрэгцээ хоёр орны худалдаа, технологийн хамтын ажиллагаа өргөжихийн хэрээр Монголын хөдөө аж ахуйн салбар Хятадын туршлага, технологиос суралцах боломж нэмэгдэж байна. Цаашид зөвхөн бүтээгдэхүүн импортлохоос гадна технологи, мэдлэг, туршлага солилцох хамтын ажиллагааг илүү хөгжүүлэх нь хоёр талдаа ашигтай гэж үзэж байна.

Ногоо жимс ачсан тээврийн автомашин Эрээн боомтоор Монгол руу явж байгаа нь