”Бүс ба зам өчигдөр, өнөөдөр, маргааш” баримтат кино нээлтээ хийлээ. “Найрамдал 70” хүндэтгэлийн тоглолт боллоо. “Монголын мэдээ” 90 нас хүрлээ. Хятад анагаах ухааны соёлыг НҮБ-ын олон улсын ордонд дэлгэв. Шинэ оюутнуудын улсдаа өргөсөн бэлэг ийм байна. Да Шин нисэх онгоцны буудал хүрэх галт тэрэг нэвтэрлээ. БНХАУ байгуулагдсан өдөр цэргийн парад зохион байгуулна. Да Шин олон улсын нисэх онгоцны буудал ашиглалтад оров. Монгол Улс, БНХАУ-ын харилцаа хамгийн сайн үе шатандаа байна. Ш.Эгшиг: Амьд хэлэнд түүхэн хэлний материал ихээр хадгалагдаж байдаг. Баярын жагсаалд15 мянган цэрэг оролцоно. Хөдөө тосгон, хөдөө аж ахуйн салбарт ажиллаж буй ажилчдад мэндчилгээ дэвшүүллээ. Хоёр улсын ирээдүйн зам дардан байна. Хятад-АСЕАН-ы үзэсгэлэн болж байна. Ши Жиньпиний БНИУ-д хийх төрийн айлчлал эхэллээ. Хятад, Америкийн эдийн засаг, худалдааны уулзалт зохионо. Хайнань Хайвэн гүүр албан ёсоор ашиглалтад орлоо. Ши Жиньпин Европын гурван улсад төрийн айлчлал хийнэ. Ши Жиньпин дарга захидлын хариу илгээв. Биет бус соёлын өвийн хөгжлийг дэмжиж байна.

Ши Жиньпин олон талт худалдааны тогтолцооны талаар өгүүлсэн нь

Ши Жиньпин олон талт худалдааны тогтолцооны талаар өгүүлсэн нь

2021 оны 11-р сарын 04-ний өдөр Ши Жиньпин Хятадын олон улсын импортын 4 дэх экспогийн нээлтийн ёслол дээр олон талт худалдааны тогтолцооны талаар “Хятад улс Дэлхийн худалдааны байгууллагын өөрчлөлтийг зөв замаар урагшлуулахыг дэмжиж, олон талт худалдааны тогтолцоог хүртээмжтэй хөгжүүлэхийг дэмжиж, хөгжиж буй гишүүн орнуудын хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг дэмжинэ. Хятад улс дижитал эдийн засаг, худалдаа, байгаль орчин, аж үйлдвэрийн нөхөн олголт, төрийн өмчит аж ахуйн нэгж зэрэг асуудлаарх хэлэлцээнд идэвхтэй, нээлттэй оролцож, олон талт худалдааны тогтолцооны олон улсын дүрмийг боловсруулах гол сувгийн статусыг хэвээр хадгалж, дэлхийн аж үйлдвэрийн сүлжээ, нийлүүлэлтийн хэлхээний тогтвортой байдлыг хадгална” гэсэн байна.

Олон талт худалдаа (Multilateral Trade) гэдэг нь тохиролцсон худалдааны дүрэм, зохицуулалтын механизмын дагуу олон улсын засгийн газар хоорондын худалдааг хэлнэ. Худалдааны дүрэм, зохицуулалтын механизмыг тогтоохын тулд олон улсын засгийн газар худалдааны гэрээ, хэлэлцээрт гарын үсэг зурах шаардлагатай бөгөөд эдгээр худалдааны дүрэм, зохицуулалтын механизм нь гарын үсэг зурсан улс болон гарын үсэг зураагүй улс хоорондын худалдаанд хамаарахгүй байдаг. Тухайлбал, Дэлхийн худалдааны байгууллагад гишүүн орнуудын хийж буй худалдаа олон талт худалдаа болно.

Олон талт худалдаа анх XVII зууны сүүлчээр Британид үүссэн юм. Дэлхийн II дайн дууссаны дараа АНУ эдийн засгийн хүчирхэг хүч чадал, олон улсын нөлөөнд тулгуурлан олон улсын худалдааг дэлхийн хэмжээнд "либералчлах" үйл ажиллагааг дэмжиж, олон улсын худалдааны байгууллага байгуулах саналыг дэвшүүлж эхэлжээ. 1948 онд АНУ, Их Британи зэрэг 23 улс гарын үсэг зурсан Тариф, худалдааны ерөнхий хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болсон юм. Олон талт худалдааны тогтолцоо нь дэлхийн 2-р дайны дараах дэлхийн эдийн засгийн хөгжилд нээлттэй, хүртээмжтэй, эрх тэгш, тогтвортой худалдааны орчныг бүрдүүлж, дэлхийн худалдааны хурдацтай өсөлтийн институцийн баталгаа болжээ.

Өнөөгийн байдлаар хятад улс шинэчлэлийг иж бүрэн гүнзгийрүүлэх явцад олон талт худалдааны хөгжлийг түргэтгэх шатандаа байна.

Шинэчлэл, нээлттэй байдлын эхний үе шатанд хятад улс гадаад худалдааг удирдах эрхийг шилжүүлэх, аж үйлдвэр, худалдааг нэгтгэх, тусгай бүс, далайн эргийн нээлттэй хотуудыг байгуулах зэрэг олон талт худалдааг хөгжүүлэх бодлогыг дараалан хэрэгжүүлсэн бөгөөд "Хятад, гадаадын хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн тухай хууль" болон бусад холбогдох хууль тогтоомжийг боловсруулж, Анхны эдийн засаг, худалдааны удирдлагын тогтолцоо өөрчлөгдөж, эдийн засгийн хөгжлийг дэмжихэд зах зээлийн хүчин зүйлс нөлөөлж эхэлсэн байна. Олон талт худалдааг өргөжүүлэхэд анхаарч, импортын зохицуулалтын татварыг тэглэх, тарифыг ихээхэн бууруулах, экспортод валют тогтоодог байдлыг халах зэрэг шат дараалсан бодлогыг хэрэгжүүлэв. 2000 оноос хойш “Гадаадын өмчит аж ахуйн нэгжийн тухай хууль”, “Хятад, гадаадын хувь нийлүүлсэн компанийн тухай хууль”-г дахин шинэчлэн найруулсан бөгөөд Энэ нь олон талт худалдааны тогтолцоотой нийцэх байдлыг ихээхэн сайжруулж, 2001 онд хятад улс албан ёсоор ДХБ-ын гишүүн болсон юм.

Хятад улс ДХБ-д элссэний дараа олон талт худалдааны тогтолцооны шилжилтийн үеийг туулж, хөдөө аж ахуйн татварыг халах, зах зээлийг зөөлрүүлэх зэрэг социалист зах зээлийн эдийн засгийн тогтолцоог бий болгох ажлыг түргэсгэхэд чиглэсэн хэд хэдэн шинэчлэл хийсэн байна. Дараа нь "Гадаад худалдааны тухай хууль",  "Нөхөн төлбөрийн журам", "Хамгаалалтын арга хэмжээний журам", "Зохиогчийн эрхийн тухай хууль", "Барааны тэмдгийн тухай хууль", "Патентын тухай хууль" болон бусад эрх зүйн тогтолцоонд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, ДХБ-ын дүрэмд нийцсэн гадаадтай холбоотой эрх зүйн тогтолцоо үндсэндээ бүрджээ. Хятад улс 2002 онд “Засгийн газрын Худалдан авах ажиллагааны гэрээ”-нд ажиглагч орон болж, “Засгийн газрын болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр ​​бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль”-ийг боловсруулж хэрэгжүүлсэн байна.  

2017 оны эцэс гэхэд улс төр, эдийн засаг, нийгэм, соёл, экологийн соёл иргэншлийн бүтээн байгуулалт гэсэн таван чиглэлээр иж бүрэн шинэчлэлийн 1500 гаруй томоохон арга хэмжээг дараалан хэрэгжүүлжээ. Үүний зэрэгцээ хятад улс "Бүс ба зам"-ын бүтээн байгуулалт, Шанхайн чөлөөт худалдааны бүс, Хайнань чөлөөт худалдааны боомт байгуулах болон бусад арга замаар олон талт худалдааны хөгжлийг түргэтгэж байна.

ДХБ олон талт худалдааны тогтолцоог бэхжүүлжээ. 1995 оны 01-р сарын 01-нд Дэлхийн Худалдааны Байгууллага (WTO) байгуулагдаж, орчин үеийн дэлхийн олон талт худалдааны тогтолцооны зохион байгуулалт, эрх зүйн үндэс болсон 1947 оны ТХЕХ-ийн залгамжлагч юм. 2002 оны 01-р сар гэхэд  ДХБ-ын гишүүн орнуудын тоо 144-д хүрч, дэлхийн худалдааны 95 гаруй хувийг, Хятадын гадаад худалдааны 90 гаруй хувийг бүрдүүлсэн байна.ДХБ-д суурилсан олон талт худалдааны тогтолцоо нь дэлхийн болон 21-р зууны Хятад улсын эдийн засаг худалдааны хөгжилд асар их нөлөө үзүүлж байгаа бөгөөд Хятад улс ДХБ-д элссэнээр хөгжилд эерэг, ашигтай үүрэг гүйцэтгэж байна.

ДХБ-д суурилсан дэлхийн олон талт худалдааны системийг 1948 оны Тариф, худалдааны ерөнхий хэлэлцээрт үндэслэсэн олон талт худалдааны системтэй харьцуулж үзвэл Дараах шинж чанаруудтай :

Нэгдүгээрт, ДХБ олон талт худалдааны тогтолцоог бэхжүүлэх, хөгжүүлэх зорилтыг тодорхой дэвшүүлсэн. Энэ нь ТХЕХ-ийн үндсэн зарчмуудыг өвлөн авч, бэхжүүлж, хөгжүүлжээ.

Хоёрдугаарт, ДХБ нь олон талт худалдааны тогтолцооны үндэс суурийг урт хугацааны, тогтвортой болгожээ.

Гуравдугаарт, ДХБ олон талт худалдааны тогтолцооны чиг үүрэг, эрх мэдлийг гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэв.

Дөрөвдүгээрт, ДХБ олон талт худалдааны тогтолцооны хязгаарлалт болон худалдааны маргааныг зохицуулах чадварыг нэмэгдүүлж, эв нэгдлийг нэмэгдүүлнэ.

Хятад улс Дэлхийн худалдааны байгууллагад элсээд 20 гаруй жил болж байна. Өнгөрсөн 20 жилд дэлхийн барааны худалдааны нийт хэмжээ бараг хоёр дахин нэмэгдэж, Хятадын бараа бүтээгдэхүүний экспорт долоо дахин нэмэгджээ.Үүний зэрэгцээ Хятадын нийт импортын хэмжээ мөн бараг 6 дахин нэмэгдсэн байна. Энэ тоо нь хятадын дэлхийд оруулж буй хувь нэмэр юм. 2020 онд Хятадын импорт дэлхийн нийт барааны импортын 12 хувийг эзэлж, үнэхээр гайхалтай үр дүнг бүтээжээ.

2001 онд Хятад улс АНУ-ын экспортын 11-р том орон байсан бол тухайн үед Хятадын АНУ-аас импортолсон бараа нь АНУ-ын нийт экспортын 2 хувь хүрэхгүй хувийг эзэлж байсан бол 2020 онд АНУ-аас Хятад руу хийх нийт экспортын эзлэх хувь АНУ-ын нийт экспортын 9 хувьд хүрч, Хятад улс АНУ-ын гурав дахь том экспортын зах зээл болжээ.

ДХБ-ын шинэчлэлийн явцад Хятад улс илүү түрэмгий, өвөрмөц үүрэг гүйцэтгэх чадвартай байна . Одоо бусад олон улс орнууд энэ загварыг дагаж, цахим худалдаа, үйлчилгээний худалдааны дотоод зохицуулалт, жижиг, дунд, бичил аж ахуйн нэгжийн хэлэлцээр гэх мэт хэлэлцээрүүдийг эхлүүлсэн. Энэ нь Хятад улс ДХБ-д гүйцэтгэх үүргүүдийн нэг бөгөөд олон талт худалдааны тогтолцоог бэхжүүлэхэд Хятадын оруулсан хувь нэмэр юм.

Олон талт худалдаа нь дэлхийн худалдааны засаглалын анхаарлын төвд байсаар ирсэн бөгөөд дэлхийн эдийн засгийн хөгжлийн чухал баталгаа юм. Дэлхийн олон талт худалдааны тэнцвэртэй, хамтын хөгжлийг түргэтгэх хүрээнд, хятад улс өөрчлөлт нээлтээ үргэлжлэн гүнзгийрүүлж, олон талт худалдааны тогтолцоог тууштай хамгаалж, Хятадын дуу хоолойг илэрхийлж, Хятадын хувь нэмрээ оруулж, харилцан хүндэтгэхийг дэмжих болно. эрх тэгш, харилцан ашигтай олон талт худалдааны дүрэм тогтоохыг дэмжиж, бүх улс орны ашиг сонирхол, шаардлагыг хамгаална.

Найруулагч:Ш.ЦОГЗОЛМАА
Эх сурвалж:С М Т
Мэдээ үзсэн:290
Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой